Ts 151/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, wskazując na niespełnienie wymogów formalnych.
Skarżący Zdzisław Bielawski złożył skargę konstytucyjną zarzucając nierówne traktowanie dłużników alimentacyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w porównaniu do innych dłużników, co miało naruszać godność człowieka i zasadę równości. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, w tym nie wskazania ostatecznego rozstrzygnięcia oraz faktu, że zaskarżone przepisy nie stanowiły podstawy wydanych orzeczeń. Zażalenie skarżącego zostało odrzucone, ponieważ nie podważyło argumentów Trybunału.
Skarżący Zdzisław Bielawski wniósł skargę konstytucyjną, zarzucając naruszenie art. 30, art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji oraz zasady z preambuły w związku z art. 2 Konstytucji, poprzez nierówne traktowanie dłużników alimentacyjnych w postępowaniu egzekucyjnym. Argumentował, że dopuszczalne potrącenia z zarobków dłużnika alimentacyjnego pozostawiają kwotę stanowiącą 50% najniższej emerytury netto, podczas gdy inni dłużnicy mają wyższą kwotę wolną od egzekucji. Skarżący powołał się na art. 833 § 5 k.p.c. w związku z art. 141 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz na postępowania egzekucyjne w sprawach alimentacyjnych. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 30 listopada 2005 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując na nieuzupełnienie braków formalnych, takich jak brak wskazania ostatecznego rozstrzygnięcia, z którym skarżący wiąże naruszenie praw, oraz brak odpisu tego orzeczenia. Ponadto, Trybunał stwierdził, że rozstrzygnięcia wydane w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z 5 kwietnia 2005 r. (sygn. akt II Ca 320/05) nie były oparte o zaskarżone przepisy. Pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie, jednak Trybunał uznał je za bezzasadne, stwierdzając, że skarżący nie wykazał, w jaki sposób uzupełnił braki formalne ani nie ustosunkował się do argumentu o braku zastosowania zaskarżonych przepisów w sprawie. Trybunał podkreślił, że rozpatrzenie zarzutu dotyczącego minimum socjalnego jest warunkowane spełnieniem przesłanek skargi konstytucyjnej, które nie zostały spełnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie można rozpatrzyć tej kwestii, ponieważ skarżący nie spełnił wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w szczególności nie wskazał ostatecznego rozstrzygnięcia, z którym wiąże naruszenie praw, a zaskarżone przepisy nie stanowiły podstawy wydanych w sprawie orzeczeń.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze z powodu braków formalnych, nie odnosząc się do meritum zarzutów dotyczących nierównego traktowania dłużników alimentacyjnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zdzisław Bielawski | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (7)
Główne
Konstytucja art. 30
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie godności człowieka poprzez pozostawienie dłużnikowi alimentacyjnemu kwoty niewystarczającej na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Konstytucja art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady równości poprzez nierówne traktowanie dłużników alimentacyjnych w postępowaniu egzekucyjnym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 833 § § 5
Kodeks postępowania cywilnego
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 141 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Konstytucja
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada wyrażona w preambule do Konstytucji.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada państwa prawa.
Konstytucja art. 79 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wymóg wskazania ostatecznego rozstrzygnięcia w skardze konstytucyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie wymogów formalnych skargi konstytucyjnej. Brak wskazania ostatecznego rozstrzygnięcia, z którym skarżący wiąże naruszenie praw. Zaskarżone przepisy nie stanowiły podstawy wydanych w sprawie orzeczeń.
Odrzucone argumenty
Nierówne traktowanie dłużników alimentacyjnych w postępowaniu egzekucyjnym. Naruszenie godności człowieka poprzez pozostawienie zbyt niskiej kwoty wolnej od egzekucji. Naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa.
Godne uwagi sformułowania
nierówne traktowanie dłużników alimentacyjnych oraz innych dłużników w postępowaniu egzekucyjnym naruszające „godność człowieka chronioną art. 30, art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji oraz zasadę wyrażoną w preambule do Konstytucji, w związku z art. 2 ustawy zasadniczej” pozostała po egzekucji kwota nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych prawo człowieka do elementarnej egzystencji w Państwie prawa rozstrzygnięcia, wydane w sprawie zakończonej nadesłanym wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z 5 kwietnia 2005 r. (sygn. akt II Ca 320/05), nie zostały oparte o zaskarżone przepisy
Skład orzekający
Jerzy Ciemniewski
przewodniczący
Marek Mazurkiewicz
sprawozdawca
Janusz Niemcewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi formalne skargi konstytucyjnej i brak możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy, gdy zaskarżone przepisy nie były podstawą wydanych orzeczeń."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie kwestii formalnych skargi konstytucyjnej, nie rozstrzyga meritum zarzutów dotyczących alimentów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii nierównego traktowania dłużników alimentacyjnych, jednak rozstrzygnięcie zapadło na gruncie formalnym, co ogranicza jej praktyczną wartość dla szerszego grona odbiorców.
“Czy prawo chroni dłużników alimentacyjnych tak samo jak innych? Trybunał Konstytucyjny odmawia odpowiedzi.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony74/1/B/2006 POSTANOWIENIE z dnia 8 lutego 2006 r. Sygn. akt Ts 151/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Ciemniewski – przewodniczący Marek Mazurkiewicz – sprawozdawca Janusz Niemcewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 listopada 2005 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Zdzisława Bielawskiego, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej złożonej do Trybunału Konstytucyjnego 3 września 2005 r. skarżący wskazał na nierówne traktowanie dłużników alimentacyjnych oraz innych dłużników w postępowaniu egzekucyjnym, jako naruszające „godność człowieka chronioną art. 30, art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji oraz zasadę wyrażoną w preambule do Konstytucji, w związku z art. 2 ustawy zasadniczej”. Za podstawę skargi skarżący przyjął: art. 833 § 5 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 269 ze zm., dalej: k.p.c.) w związku z art. 141 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.; dalej: ustawa o emeryturach i rentach z FUS), powołując się przy tym na egzekucję komorniczą w związku ze sprawami alimentacyjnymi: I C 2337/95 Sądu Okręgowego w Poznaniu, IX RC 167/2000 Sądu Rejonowego w Poznaniu, IX RC 1122/01 Sądu Rejonowego w Poznaniu. Pomimo wezwania zarządzeniem sędziego TK skarżący nie wskazał, które z orzeczeń wydanych w sprawie, w związku z którą wniesiono skargę konstytucyjną, stanowi ostateczne rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, wyjaśniając tylko, iż na skutek wydania wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z 5 kwietnia 2005 r. została wyczerpana droga prawna. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazuje, iż zaskarżone regulacje zezwalają na dokonywanie potrąceń z zarobków dłużnika alimentacyjnego do takiej granicy, że pozostała po nich kwota stanowi 50% najniższej emerytury netto, gdy tymczasem w przypadku innych dłużników pozostawiona im została znacznie wyższa kwota wolna od egzekucji. Taka sytuacja stanowi, w jego ocenie, dyskryminację dłużników alimentacyjnych, naruszając tym samym art. 32 Konstytucji. W dalszej kolejności skarżący wskazuje, iż pozostała po egzekucji kwota nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Narusza to w sposób oczywisty godność człowieka, w szczególności „prawo człowieka do elementarnej egzystencji w Państwie prawa”. Postanowieniem z 30 listopada 2005 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu wniesionej skardze, wskazując w uzasadnieniu, na nieuzupełnienie wszystkich wykazanych w zarządzeniu sędziego TK braków skargi konstytucyjnej. Przykładowo skarżący nie określił, z którym z rozstrzygnięć łączy naruszenie przysługujących mu praw, ani nie nadesłał jego odpisu. Ponadto w uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, iż rozstrzygnięcia, wydane w sprawie zakończonej nadesłanym wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z 5 kwietnia 2005 r. (sygn. akt II Ca 320/05), nie zostały oparte o zaskarżone przepisy, co stanowi samodzielną podstawę odmowy nadania dalszego biegu wniesionej skardze konstytucyjnej. W zażaleniu z 13 grudnia 2005 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W uzasadnieniu zażalenia skarżący ograniczył się do stwierdzenia, iż w pismach procesowych nadesłanych w odpowiedzi na zarządzenie sędziego TK zostały uzupełnione wskazane w tym zarządzeniu braki skargi konstytucyjnej. Ponadto ponownie stwierdził, iż „minimum socjalne pozostawione zobowiązanemu z tytułu płacenia alimentów jest sprzeczne z art. 32 Konstytucji, wspomnianą zasadą konstytucyjną, stanowi naruszenie równości obywateli wobec prawa, jest sprzeczne z art. 833 § 5 k.p.c. i w związku z art. 141 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Wskazane przepisy naruszają prawo do godnego życia obywatela w państwie prawa i to tym bardziej obywatel, który – jak w przypadku skarżącego – nie uchyla się od płacenia alimentów”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, zaś zarzuty zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego treść zażalenia nie dostarcza żadnych argumentów podważających przesłanki odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Skarżący ustosunkowując się we wniesionym zażaleniu do jednej z przesłanek odmowy – nieuzupełnienia wszystkich braków skargi w ustawowym terminie – ograniczył się do stwierdzenia, iż jego zdaniem „odpowiedział na treść zarządzenia sędziego TK”. Nie wykazał jednak, w jaki sposób – przykładowo – w piśmie procesowym sprecyzowane zostało rozstrzygnięcie, z którego wydaniem wiązane jest naruszenie przysługujących skarżącemu konstytucyjnych praw i wolności, czyli nie udowodnił, iż twierdzenie Trybunału zawarte w zaskarżonym postanowieniu o braku wskazania takiego orzeczenia było błędne. Ponadto stwierdzić należy, iż skarżący nie ustosunkował się w ogóle do stanowiska Trybunału, zgodnie z którym rozstrzygnięcia wydane w toku postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z 5 kwietnia 2005 r. (sygn. akt II Ca 320/05) nie zostały wydane w oparciu o kwestionowane przepisy, która to konstatacja uniemożliwiała także przekazanie skargi do merytorycznego rozpoznania. W ocenie Trybunału orzekającego w niniejszym składzie nie budzi wątpliwości, iż przepisy regulujące kwestie egzekucji świadczeń alimentacyjnych nie stanowią podstawy orzeczeń rozstrzygających istnienie obowiązku alimentacyjnego. Na marginesie Trybunał Konstytucyjny stwierdza, iż przedmiotu rozpoznania dokonanego przez Trybunał nie stanowiła zasadność wysuniętego w skardze i powtórzonego we wniesionym zażaleniu zarzutu, zgodnie z którym minimum socjalne pozostawione skarżącemu z tytułu płacenia alimentów narusza zasadę równości oraz prawo do godnego życia. Rozpatrzenie tego zarzutu warunkowane jest uprzednim spełnieniem przesłanek skargi konstytucyjnej, które w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę stwierdzić należy brak podstaw do uwzględnienia zażalenia wniesionego na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 30 listopada 2005 r. o odmowie nadania niniejszej skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI