Orzeczenie · 1999-05-24

TS 150/98Zwrot pozwu trybunał konstytucyjny nie wyczerpano tok instancyjny

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
1999-05-24
SAOSinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
zwrot pozwutrybunał konstytucyjnykpcprawo do sądutok instancyjnyzażalenierozporządzenie

Skarżący Janusz K. złożył skargę konstytucyjną, kwestionując § 63 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 19 listopada 1987 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych. Zarzucił, że przepis ten jest niezgodny z art. 47 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) oraz narusza prawo do sądu wynikające z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. Skarżący podniósł, że przewodniczący wydziału Sądu Wojewódzkiego w W. zarządzeniem dokonał zwrotu jego pozwu, działając w oparciu o zaskarżony przepis i art. 16 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Po odrzuceniu skargi na to zarządzenie przez Sąd Wojewódzki i Naczelny Sąd Administracyjny, skarżący wniósł skargę konstytucyjną. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 22 marca 1999 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, wskazując, że na zarządzenie o zwrocie pozwu przysługuje zażalenie do sądu drugiej instancji na podstawie art. 394 § 1 pkt 1 k.p.c. Skarżący nie wyczerpał tym samym toku instancyjnego. W zażaleniu na postanowienie Trybunału, skarżący argumentował, że zarządzenie o zwrocie pozwu miało charakter administracyjny i powinno być wzruszone w trybie administracyjnym. Trybunał Konstytucyjny podtrzymał swoje stanowisko, wyjaśniając, że § 63 rozporządzenia należy odczytywać w zgodzie z art. 47 § 2 i art. 130 k.p.c., co oznacza, że przewodniczący wydziału działa jako organ procesowy. Skoro skarżący nie wykorzystał przysługujących mu środków procesowych, w tym zażalenia, nie spełnił formalnej przesłanki wyczerpania toku instancyjnego, co skutkowało odmową nadania skardze dalszego biegu. Dodatkowo, Trybunał stwierdził, że postanowienie NSA nie było wydane na podstawie § 63 rozporządzenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Wymóg wyczerpania toku instancyjnego jako przesłanka dopuszczalności skargi konstytucyjnej; interpretacja przepisów k.p.c. dotyczących zwrotu pozwu i środków odwoławczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i interpretacji konkretnego rozporządzenia w kontekście przepisów k.p.c. i Konstytucji RP.

Zagadnienia prawne (1)

Czy § 63 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 1987 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych jest niezgodny z art. 47 § 2 k.p.c. oraz narusza prawo do sądu wynikające z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP w zakresie zwrotu pozwu przez przewodniczącego wydziału?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten należy odczytywać w zgodzie z przepisami k.p.c., a przewodniczący wydziału działa jako organ procesowy. Skarżący nie wyczerpał toku instancyjnego, nie składając zażalenia.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że § 63 rozporządzenia stanowi konkretyzację art. 47 § 2 i art. 130 k.p.c., a przewodniczący wydziału orzekający w jednoosobowym składzie sądu jest organem procesowym. Skoro skarżący nie skorzystał z przysługującego mu zażalenia na zarządzenie o zwrocie pozwu, nie wyczerpał toku instancyjnego, co jest formalną przesłanką do wniesienia skargi konstytucyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Janusz K.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 47 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przez przewodniczącego należy rozumieć przewodniczącego składu sędziowskiego. W przypadku jednoosobowego składu, sędzia ten jest przewodniczącym.

k.p.c. art. 130 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy decyzji o przyjęciu lub zwrocie pisma procesowego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Na zarządzenie o zwrocie pozwu przysługuje zażalenie do sądu drugiej instancji.

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

ustawa o TK art. 46 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wymóg wyczerpania toku instancyjnego dla wniesienia skargi konstytucyjnej.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 63

Regulamin wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych, dotyczący zwrotu pozwu przez przewodniczącego wydziału.

ustawa o kosztach sądowych art. 16

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wyczerpał toku instancyjnego, nie składając zażalenia na zarządzenie o zwrocie pozwu. • § 63 rozporządzenia należy interpretować zgodnie z przepisami k.p.c., a przewodniczący wydziału działa jako organ procesowy. • Postanowienie NSA nie było wydane na podstawie kwestionowanego przepisu rozporządzenia.

Odrzucone argumenty

§ 63 rozporządzenia jest niezgodny z art. 47 § 2 k.p.c. i narusza prawo do sądu. • Zarządzenie o zwrocie pozwu miało charakter administracyjny i powinno być wzruszone w trybie administracyjnym.

Godne uwagi sformułowania

przez przewodniczącego należy rozumieć przewodniczącego składu sędziowskiego • zawężenie to nie powoduje zmiany charakteru organu rozstrzygającego o zwrocie pozwu z procesowego na administracyjny • formalna przesłanka wyczerpania toku instancyjnego

Skład orzekający

Zdzisław Czeszejko-Sochacki

przewodniczący

Lech Garlicki

sprawozdawca

Wiesław Johann

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymóg wyczerpania toku instancyjnego jako przesłanka dopuszczalności skargi konstytucyjnej; interpretacja przepisów k.p.c. dotyczących zwrotu pozwu i środków odwoławczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i interpretacji konkretnego rozporządzenia w kontekście przepisów k.p.c. i Konstytucji RP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z dostępem do sądu i wyczerpaniem środków odwoławczych, ale jej szczegółowość i brak nietypowych faktów czynią ją mniej interesującą dla szerszej publiczności.

Czy zwrot pozwu przez przewodniczącego wydziału narusza prawo do sądu? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst