Ts 150/13

Trybunał Konstytucyjny2013-12-11
SAOSinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
konstytucjazasady ogólnerównośćzaufanie obywatelaprawo emerytalnesłużby mundurowekontrola konstytucyjnościwzorce kontroli

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że przepisy Konstytucji dotyczące zasady równości i zaufania obywatela nie mogą być samodzielnym wzorcem kontroli bez odniesienia do konkretnych praw podmiotowych.

Skarżący Z.C. zakwestionował zgodność przepisów ustawy emerytalnej oraz ustawy o zmianie ustawy o Straży Granicznej z art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji, zarzucając naruszenie prawa do równego traktowania oraz zasady zaufania obywatela i sprawiedliwości społecznej. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, wskazując na brak określenia naruszonych praw podmiotowych. W zażaleniu pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty, jednak Trybunał uznał je za niezasadne, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo.

Trybunał Konstytucyjny rozpoznał zażalenie na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej wniesionej przez Z.C. Skarżący kwestionował zgodność przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej z art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji. Zarzucał naruszenie zasady równości, zasady zaufania obywatela do państwa oraz zasady sprawiedliwości społecznej. Trybunał pierwotnie odmówił nadania skardze dalszego biegu, stwierdzając, że nie określono w niej naruszonych praw podmiotowych i nie spełnia ona wymogów formalnych. W zażaleniu pełnomocnik skarżącego argumentował, że wskazano prawa wynikające z art. 2 i 32 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że przepisy te wyrażają zasady ogólne i bez odniesienia do konkretnych praw podmiotowych nie mogą stanowić samodzielnego wzorca kontroli w postępowaniu zainicjowanym na podstawie art. 79 ust. 1 Konstytucji. Powołując się na wcześniejsze orzecznictwo (Ts 105/00 i SK 10/01), Trybunał uznał, że problem niesamoistnego charakteru art. 2 i 32 Konstytucji został już rozstrzygnięty i nie ma podstaw do odstąpienia od przyjętych w nim poglądów. W konsekwencji, Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te wyrażają przede wszystkim zasady ogólne i bez odniesienia ich do przepisów Konstytucji, które wyrażają konkretne prawa podmiotowe, nie mogą być wzorcem kontroli w postępowaniu zainicjowanym w trybie art. 79 ust. 1 Konstytucji.

Uzasadnienie

Trybunał powołał się na wcześniejsze orzecznictwo (Ts 105/00, SK 10/01), zgodnie z którym zasady ogólne, takie jak równość czy zaufanie obywatela, nie mogą być samodzielnym wzorcem kontroli konstytucyjności. Wymagają one powiązania z konkretnymi prawami podmiotowymi jednostki, które zostały naruszone przez kwestionowany przepis.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Z.C.osoba_fizycznaskarżący
pełnomocnik skarżącegoinnepełnomocnik

Przepisy (14)

Główne

Konstytucja art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wyraża zasadę ogólną, która bez odniesienia do konkretnych praw podmiotowych nie może być samodzielnym wzorcem kontroli.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wyraża zasadę ogólną, która bez odniesienia do konkretnych praw podmiotowych nie może być samodzielnym wzorcem kontroli.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 10 § 2

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

ustawa emerytalna art. 39 § 1 pkt 5

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Ustawa o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw art. 12

ustawa o TK art. 47 § 1 pkt 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa o TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa o TK art. 36 § 4

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa o TK art. 25 § 1 pkt 3 lit. b

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa o TK art. 36 § 6-7

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa o TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa o TK art. 36 § 7

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Konstytucja art. 79 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa o TK art. 25 § 1 pkt 1 lit. e

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy Konstytucji dotyczące zasady równości i zaufania obywatela są zasadami ogólnymi i nie mogą być samodzielnym wzorcem kontroli bez odniesienia do konkretnych praw podmiotowych. Problem niesamoistnego charakteru art. 2 i 32 Konstytucji został już rozstrzygnięty przez Trybunał w pełnym składzie i brak podstaw do odstąpienia od przyjętych poglądów.

Odrzucone argumenty

W skardze konstytucyjnej zostały wskazane prawa podmiotowe wynikające z art. 2 i art. 32 Konstytucji.

Godne uwagi sformułowania

naruszyły prawo (…) do równego traktowania naruszona została (…) zasada zaufania obywatela do państwa oraz zasada sprawiedliwości społecznej nie zostały określone naruszone prawa podmiotowe nie odpowiadała wymogom wynikającym z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym art. 2 i art. 32 Konstytucji wyrażają przede wszystkim zasady ogólne, i bez odniesienia ich do przepisów Konstytucji, które wyrażają konkretne prawa podmiotowe, nie mogą być wzorcem kontroli

Skład orzekający

Teresa Liszcz

przewodnicząca

Stanisław Rymar

sprawozdawca

Stanisław Biernat

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie, dlaczego zasady ogólne Konstytucji (jak równość czy zaufanie) nie mogą być samodzielnym wzorcem kontroli konstytucyjności bez powiązania z konkretnymi prawami podmiotowymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym i wymogów formalnych skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia fundamentalną kwestię dotyczącą wzorców kontroli konstytucyjności, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawami konstytucyjnymi i postępowaniem przed TK. Pokazuje, jak zasady ogólne muszą być powiązane z konkretnymi prawami.

Czy zasady równości i zaufania obywatela wystarczą do podważenia prawa? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
617/6/B/2013 POSTANOWIENIE z dnia 11 grudnia 2013 r. Sygn. akt Ts 150/13 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Teresa Liszcz – przewodnicząca Stanisław Rymar – sprawozdawca Stanisław Biernat, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 października 2013 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Z.C., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 28 maja 2013 r. Z.C. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność art. 10 ust. 2 i art. 39 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67, ze zm.; dalej: ustawa emerytalna); a także art. 12 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 82, poz. 558) z art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji. Zdaniem skarżącego zakwestionowane przez niego przepisy są niezgodne z art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji, ponieważ „naruszyły prawo (…) do równego traktowania”, a także dlatego, że „naruszona została (…) zasada zaufania obywatela do państwa oraz zasada sprawiedliwości społecznej”. Skarżący nie powiązał tych zarzutów z jakimkolwiek przepisem Konstytucji wyrażającym prawa podmiotowe jednostki. Postanowieniem z 9 października 2013 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Zdaniem Trybunału w skardze nie zostały określone naruszone prawa podmiotowe, nie odpowiadała ona wymogom wynikającym z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie. Stwierdził w nim, że w skardze zostały wskazane prawa podmiotowe wynikające z art. 2 i art. 32 Konstytucji. Pełnomocnik ograniczył się jedynie do zanegowania stanowiska Trybunału zawartego w kwestionowanym postanowieniu. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: W myśl art. 49 w związku z art. 36 ust. 4 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z art. 36 ust. 6-7 i z art. 49 ustawy o TK). Trybunał Konstytucyjny bada w szczególności, czy w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Oznacza to, że na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał analizuje przede wszystkim te zarzuty, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że postanowienie o odmowie nadania rozpatrywanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu jest prawidłowe, a zarzuty sformułowane w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie. W zażaleniu skarżący sformułował zarzuty nie uwzględniwszy tego, że podnoszony przez niego problem niesamoistnego charakteru art. 2 i art. 32 Konstytucji został już rozstrzygnięty przez Trybunał w pełnym składzie (zob. postanowienia z: 23 stycznia 2002 r., Ts 105/00 OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 60 oraz 24 października 2001 r., SK 10/01, OTK ZU nr 7/2001, poz. 225). Orzeczenia te – szeroko przytoczone w kwestionowanym postanowieniu – wyrażają poglądy prawne, którymi związane są pozostałe składy orzekające. Odstąpienie od nich – w myśl art. 25 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o TK – może nastąpić jedynie w innym orzeczeniu Trybunału wydanego w pełnym składzie. Trybunał jest związany wydanymi postanowieniami i podziela przyjęte w nich poglądy, zgodnie z którymi art. 2 i art. 32 Konstytucji wyrażają przede wszystkim zasady ogólne, i bez odniesienia ich do przepisów Konstytucji, które wyrażają konkretne prawa podmiotowe, nie mogą być wzorcem kontroli w postępowaniu zainicjowanym w trybie art. 79 ust. 1 Konstytucji. Z uwagi na powyższe Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 49 w związku z art. 36 ust. 7 ustawy o TK – nie uwzględnił zażalenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI