Ts 143/01

Trybunał Konstytucyjny2001-11-29
SAOSpodatkowepodatek dochodowy od osób fizycznychŚredniakonstytucyjny
podatek dochodowyzakład pracy chronionejzwolnienie podatkoweustawa o rehabilitacjiTrybunał Konstytucyjnypewność prawaart. 217 Konstytucji

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej zgodności przepisów o zwolnieniach podatkowych dla zakładów pracy chronionej z Konstytucją.

Skarżący Zdzisław Krzemiński zarzucił niezgodność z Konstytucją przepisów nowelizujących ustawę o rehabilitacji osób niepełnosprawnych, które uchyliły zwolnienia podatkowe dla zakładów pracy chronionej. Skarżący wskazywał na naruszenie zasady pewności prawa i art. 217 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny uznał zarzuty za bezzasadne, stwierdzając, że przepisy te nie naruszają Konstytucji, a kwestie sporne między ustawami nie podlegają kognicji TK w trybie skargi konstytucyjnej.

Skarżący Zdzisław Krzemiński złożył skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność art. 2 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z Konstytucją RP. Ustawa ta, poprzez zmianę art. 24 i 31 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, uchyliła zwolnienia podatkowe dla zakładów pracy chronionej. Skarżący argumentował, że narusza to zasady stanowienia prawa w demokratycznym państwie prawnym, w tym pewność prawa (art. 2 Konstytucji) i wymóg regulowania podatków w ustawie (art. 217 Konstytucji). Wskazał również na sprzeczność z Ordynacją podatkową. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, odmówił nadania dalszego biegu skardze. Uzasadnił to tym, że zarzuty są oczywiście bezzasadne. Trybunał stwierdził, że art. 217 Konstytucji wymaga jedynie, aby regulacje podatkowe miały formę ustawy, a niekoniecznie były zawarte w ustawach stricte podatkowych. Ponadto, kwestie kolizji między różnymi ustawami nie są przedmiotem skargi konstytucyjnej, która dotyczy wyłącznie niezgodności z Konstytucją. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 i 8 Konstytucji odniesiono do sposobu działania organów skarbowych, a nie do treści zakwestionowanej regulacji, co również wykluczało merytoryczne rozpoznanie skargi w tym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty są oczywiście bezzasadne.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że art. 217 Konstytucji wymaga jedynie formy ustawy dla regulacji podatkowych, a niekoniecznie umieszczenia ich w ustawach stricte podatkowych. Kwestie kolizji między ustawami nie podlegają kognicji TK w trybie skargi konstytucyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Zdzisław Krzemińskiosoba_fizycznaskarżący
Urząd Skarbowy w Świdnicyorgan_państwowyorgan skarbowy
Izba Skarbowa we Wrocławiu – Ośrodek Zamiejscowy w Wałbrzychuorgan_państwowyorgan odwoławczy
Naczelny Sąd Administracyjnyorgan_państwowysąd administracyjny

Przepisy (10)

Główne

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych art. 2

Zakwestionowany przepis przez zmianę treści art. 24 oraz art. 31 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych wykluczył stosowanie zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2000 z tytułu dochodu osiąganego z zakładów pracy chronionej.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego, w tym zasada pewności prawa.

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wymóg stanowienia regulacji podatkowych w akcie normatywnym o charakterze ustawy.

Pomocnicze

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych art. 24

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych art. 31

u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 35

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis przyznawał skarżącemu zwolnienie od podatku dochodowego w zakresie i na zasadach określonych w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych.

o.p. art. 4 § § 2

Ordynacja podatkowa

Skarżący zarzucił likwidację zwolnienia podatkowego w drodze regulacji zawartej w ustawie niepodatkowej, co miało być sprzeczne z tym przepisem.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarzut naruszenia odniesiono do sposobu działania organów skarbowych.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Skarżący nie sprecyzował zarzutu naruszenia.

Konstytucja RP art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa przedmiot skargi konstytucyjnej jako niezgodność aktów normatywnych z Konstytucją.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty skargi konstytucyjnej są oczywiście bezzasadne. Art. 217 Konstytucji RP wymaga jedynie formy ustawy dla regulacji podatkowych. Kwestie kolizji między ustawami nie podlegają kognicji Trybunału Konstytucyjnego w trybie skargi konstytucyjnej. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 i 8 Konstytucji odniesiono do sposobu działania organów skarbowych, a nie do treści zakwestionowanej regulacji.

Odrzucone argumenty

Art. 2 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. jest niezgodny z art. 2, art. 7, art. 31 ust. 2 oraz art. 217 Konstytucji RP. Likwidacja zwolnienia podatkowego nastąpiła w drodze regulacji zawartej w ustawie niepodatkowej, co jest sprzeczne z art. 4 § 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 217 Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem skargi może być wyłącznie niezgodność aktów normatywnych z Konstytucją, nie zaś sprzeczności czy kolizje występujące pomiędzy regulacjami poszczególnych ustaw przedstawione w skardze konstytucyjnej zarzuty należy uznać za oczywiście bezzasadne nie wymaga, by zwolnienia podatkowe zawarte były w szczególnych ustawach podatkowych

Skład orzekający

Janusz Trzciński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kognicji Trybunału Konstytucyjnego w sprawach skarg konstytucyjnych, zasady stanowienia prawa podatkowego i pewności prawa."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego z 2000 roku; zasady ogólne dotyczące skargi konstytucyjnej są nadal aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnych zasad konstytucyjnych związanych z prawem podatkowym i procedurą przed Trybunałem Konstytucyjnym, ale jej szczegóły są dość techniczne.

Czy zmiana ustawy o rehabilitacji może uchylić zwolnienie podatkowe? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
150 POSTANOWIENIE z dnia 29 listopada 2001 r. Sygn. akt Ts 143/01 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Janusz Trzciński po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Zdzisława Krzemińskiego w sprawie zgodności: art. 2 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 95, poz. 1101) z art. 2, art. 7, art. 31 ust. 2 oraz art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej pana Zdzisława Krzemińskiego z 5 września 2001 r. zarzucono, iż art. 2 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 95, poz. 1101) jest niezgodny z art. 2, art. 7, art. 31 ust. 2 oraz art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez to, iż wprowadza zmiany do art. 24 oraz art. 31 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) w sposób naruszający zasady stanowienia prawa w demokratycznym państwie prawnym. Skarżący wskazał, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 35 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych jego dochody z tytułu prowadzenia zakładu pracy chronionej w 2000 r. zwolnione były z podatku dochodowego. W związku z tym zwrócił się do organów skarbowych o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych kolejno za miesiące styczeń, luty, marzec i maj 2000 r. Decyzjami Urzędu Skarbowego w Świdnicy z 21 marca 2000 r. (Nr PD I/730/4/2/00), 12 kwietnia 2000 r. (Nr PD-I/730/4/5/00), 18 maja 2000 r. (Nr PD-I/730/4/12/00) oraz z 18 lipca 2000 r. (Nr PD-I/730/4/34/00) odmówiono mu stwierdzenia nadpłaty podatku. Decyzje te zostały utrzymane w mocy kolejnymi decyzjami Izby Skarbowej we Wrocławiu – Ośrodek Zamiejscowy w Wałbrzychu z 15 czerwca 2000 r. (Nr PD-I-732a-49/2000), 13 czerwca 2000 r. (Nr PD-I-732a-57/2000), 18 lipca 2000 r. (Nr PD-I-732a-64/2000) oraz z 4 września 2000 r. (Nr PD-I-732a-108/2000). Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami z 23 marca 2001 r. (sygn. akt I SA/Wr 1771/2000, I SA/Wr 1772/2000, I SA/Wr 1879/2000 oraz I SA/Wr 2466/2000) oddalił skargę na decyzje Izby Skarbowej. Zdaniem skarżącego podatnik ma prawo, by prawa i obowiązki w zakresie podatków, w tym również kwestia zwolnień była regulowana w sposób jasny i kompleksowy w ustawie podatkowej, co wynika z treści art. 217 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 35 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych skarżącemu przysługiwało zwolnienie od podatku dochodowego “w zakresie i na zasadach określonych w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych”. Tymczasem zakwestionowana przez skarżącego regulacja prawna doprowadziła do uchylenia stosownych przepisów w ustawie z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. W konsekwencji uniemożliwiło to stosowanie zwolnienia z podatku dochodowego z uwagi na brak regulacji do których odsyła art. 21 ust. 1 pkt 35 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem skarżącego sytuacja, w której ustawa przyznaje podatnikowi zwolnienie podatkowe i jednocześnie uniemożliwia jego stosowanie jest niezgodna z zasadą pewności prawa wynikającą z zasady państwa prawnego. Zarzucił ponadto, iż likwidacja zwolnienia podatkowego nastąpiła w drodze regulacji zawartej w ustawie niepodatkowej, tj. w ustawie z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, co sprzeczne jest z art. 4 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 217 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Przedstawione w skardze konstytucyjnej zarzuty należy uznać za oczywiście bezzasadne. Bezspornym jest, iż zakwestionowany art. 2 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 95, poz. 1101) przez zmianę treści art. 24 oraz art. 31 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) wykluczył stosowanie zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2000 z tytułu dochodu osiąganego z zakładów pracy chronionej. Wbrew przekonaniom skarżącego art. 217 Konstytucji RP nie wymaga, by zwolnienia podatkowe zawarte były w szczególnych ustawach podatkowych. Z wyraźnego brzmienia tego przepisu wynika jedynie wymóg stanowienia tego typu regulacji w akcie normatywnym o charakterze ustawy. Zarzut niezgodności zakwestionowanej regulacji prawnej z art. 4 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) nie może stanowić przedmiotu postępowania w trybie skargi konstytucyjnej, ponieważ zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi może być wyłącznie niezgodność aktów normatywnych z Konstytucją, nie zaś sprzeczności czy kolizje występujące pomiędzy regulacjami poszczególnych ustaw. Skarżący nie sprecyzował także w żaden sposób zarzutu naruszenia art. 31 ust. 2 Konstytucji RP, zaś naruszenie art. 7 i 8 Konstytucji RP odniesiono nie do treści zakwestionowanej regulacji prawnej, lecz do sposobu działania organów skarbowych. Także i w tym zakresie skarga konstytucyjna nie spełnia więc wymogów warunkujących jej merytoryczne rozpoznanie. W tym stanie rzeczy, należało odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI