Ts 43/06

Trybunał Konstytucyjny2006-09-14
SAOSinnepostępowanie cywilneWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnakodeks postępowania cywilnegoTrybunał Konstytucyjnysfera stosowania prawasfera stanowienia prawabraki formalnewykładnia prawa

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że dotyczy ona błędnej wykładni przepisów, a nie ich niezgodności z Konstytucją.

Spółdzielnia Mieszkaniowa „Bródno” złożyła skargę konstytucyjną, zarzucając niezgodność art. 68 Kodeksu postępowania cywilnego z Konstytucją. Skarga wynikała z odrzucenia apelacji i zażaleń przez sądy niższych instancji z powodu braków formalnych, w tym nieuzupełnienia odpisu rejestru spółdzielni. Skarżąca uważała, że błędna wykładnia art. 68 k.p.c. przez Sąd Apelacyjny zamknęła jej drogę sądową. Trybunał Konstytucyjny odmówił jednak nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że dotyczy ona sfery stosowania prawa, a nie stanowienia prawa, co wyklucza jej rozpoznanie w trybie skargi konstytucyjnej.

Skarga konstytucyjna złożona przez Spółdzielnię Mieszkaniową „Bródno” dotyczyła zarzutu niezgodności art. 68 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) z przepisami Konstytucji RP (art. 2, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 1 i 2). Podstawą skargi był stan faktyczny, w którym apelacja skarżącej została odrzucona przez Sąd Okręgowy w Warszawie z powodu braków formalnych. Następnie zażalenie na to postanowienie również zostało odrzucone przez Sąd Okręgowy z powodu nieuzupełnienia braków formalnych zażalenia, a konkretnie niezłożenia odpisu pełnego rejestru Spółdzielni potwierdzającego umocowanie osób reprezentujących stronę. Zażalenie na to drugie postanowienie zostało oddalone przez Sąd Apelacyjny w Warszawie. Skarżąca podniosła, że pogląd Sądu Apelacyjnego stanowi błędną wykładnię art. 68 k.p.c., co w konsekwencji zamyka jej prawo do zaskarżenia orzeczenia. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając sprawę, wskazał na fundamentalną zasadę dopuszczalności skargi konstytucyjnej, która jest środkiem ochrony przed naruszeniami wynikającymi ze sfery stanowienia prawa, a nie sfery stosowania prawa. W ocenie Trybunału, skarżąca upatrywała naruszenia swoich praw nie w samym przepisie art. 68 k.p.c., lecz w jego błędnej wykładni dokonanej przez Sąd Apelacyjny. Ponieważ skarga konstytucyjna nie jest środkiem ochrony przed niezgodnymi z prawem orzeczeniami sądów ani ich błędną wykładnią, Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna jest środkiem ochrony przed naruszeniami wynikającymi ze sfery stanowienia prawa, a nie sfery stosowania prawa, w tym błędnej wykładni przepisów przez sądy.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że skarga konstytucyjna służy ochronie przed niezgodnością aktu normatywnego z Konstytucją, a nie przed błędami w stosowaniu prawa przez sądy. W tej sprawie skarżąca upatrywała naruszenia w wykładni art. 68 k.p.c., a nie w samym przepisie, co wyklucza dopuszczalność skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Spółdzielnia Mieszkaniowa „Bródno”spółkaskarżąca

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 68

Kodeks postępowania cywilnego

Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię tego przepisu przez Sąd Apelacyjny.

Pomocnicze

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 77 § 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 79 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis określający dopuszczalność skargi konstytucyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna jest środkiem ochrony przed naruszeniami wynikającymi ze sfery stanowienia prawa, a nie stosowania prawa. Błędna wykładnia przepisu przez sąd nie stanowi podstawy do stwierdzenia jego niezgodności z Konstytucją w trybie skargi konstytucyjnej.

Odrzucone argumenty

Art. 68 k.p.c. w wykładni Sądu Apelacyjnego narusza konstytucyjne prawa skarżącej, zamykając jej drogę sądową.

Godne uwagi sformułowania

skarga konstytucyjna jest środkiem ochrony przed naruszeniami występującymi w sferze stanowienia prawa nie jest środkiem ochrony praw przed niezgodnymi z prawem orzeczeniami sądów źródłem naruszenia praw skarżącej jest błędna wykładnia tego przepisu

Skład orzekający

Adam Jamróz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że skarga konstytucyjna nie służy zwalczaniu błędnej wykładni przepisów przez sądy, a jedynie niezgodności przepisów z Konstytucją."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie dopuszczalności skargi konstytucyjnej w kontekście błędnej wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczową różnicę między sferą stanowienia a stosowania prawa w kontekście skargi konstytucyjnej, co jest istotne dla zrozumienia granic kontroli konstytucyjnej.

Skarga konstytucyjna nie jest drogą do naprawienia błędów sądów w wykładni prawa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
35/1/B/2007 POSTANOWIENIE z dnia 14 września 2006 r. Sygn. akt Ts 43/06 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Adam Jamróz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej „Bródno” w sprawie zgodności: art. 68 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej z 24 lutego 2006 r. zarzucono, że art. 68 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) jest niezgodny z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została złożona w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny. Apelacja skarżącej została odrzucona przez Sąd Okręgowy w Warszawie ze względu na braki formalne. Zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego zostało odrzucone przez ten sąd wobec nieuzupełnienia w terminie tygodniowym braków formalnych zażalenia, tj. niezłożenia odpisu pełnego rejestru Spółdzielni, z którego wynikałoby umocowanie dla J. Tomsia i K. Szczurowskiego do reprezentacji strony w dacie udzielenia pełnomocnictwa. Zażalenie na powyższe postanowienie zostało oddalone postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Sąd Apelacyjny wyraził pogląd, w myśl którego nie istnieje norma prawna limitująca aktualność zawartych w odpisie z rejestru danych, co oznacza, że informacje w nim zawarte pozostają aktualne dopóki odpowiadają rzeczywistemu stanowi prawnemu i faktycznemu. Skarżąca uznała, że taki pogląd stanowi błędną wykładnię art. 68 k.p.c., co w efekcie zamyka jej prawo do zaskarżenia orzeczenia. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji skarga konstytucyjna jest dopuszczalna, o ile źródłem naruszenia konstytucyjnych praw skarżącego jest akt normatywny lub jego część. Polski ustrojodawca wyraźnie rozgranicza sferę stanowienia i stosowania prawa i uznaje, że skarga konstytucyjna jest środkiem ochrony przed naruszeniami występującymi w sferze stanowienia prawa. Konieczność wskazania orzeczenia opartego na przepisach stanowiących źródło naruszenia praw ma na celu zagwarantowanie indywidualnego charakteru skargi, która nie może stanowić actio popularis. Skarga konstytucyjna nie jest więc środkiem ochrony praw przed niezgodnymi z prawem orzeczeniami sądów. W przedmiotowej sprawie skarżąca naruszenia swych praw upatruje w zamknięciu drogi sądowej w postępowaniu odwoławczym. Równocześnie jednak skarżąca jednoznacznie wskazuje, że źródłem naruszenia jej praw jest błędna wykładnia przepisów ustawy dokonana przez Sąd Apelacyjny. Według skarżącej postanowienie zostało wydane nie w oparciu o brzmienie przepisu, lecz o dowolną jego wykładnię. Oddalenie zażalenia „oparte tylko na wykładni nie opartej o ustawową normę powoduje zamknięcie drogi sądowej”. Z powyższego wynika, że źródłem naruszenia praw skarżącej jest nie art. 68 k.p.c., lecz błędna wykładnia tego przepisu, która była podstawą nieuwzględnienia zażalenia przez Sąd Apelacyjny. Tak sformułowany zarzut nie może stanowić podstawy skargi konstytucyjnej, gdyż dotyczy sfery stosowania prawa. Nawet, gdyby uznać zasadność formułowanego przez skarżącą zarzutu, nie jest możliwa ochrona jej praw w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym. Dokonana w konkretnej sprawie błędna wykładnia przepisu przez sąd, wbrew jego brzmieniu, nie może stanowić podstawy uznania go za niezgodny z Konstytucją i usunięcia z systemu prawa. Mając powyższe na względzie, należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI