Ts 140/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej zgodności przepisów k.p.k. o umarzaniu postępowania na posiedzeniu z prawem do sądu.
Spółka Novomatic AG złożyła skargę konstytucyjną, zarzucając niezgodność przepisów Kodeksu postępowania karnego (art. 339 § 2 i 3 pkt 2 w zw. z art. 55 § 1 k.p.k.) z konstytucyjnym prawem do sądu. Skarżąca podnosiła, że umorzenie postępowania karnego na posiedzeniu z powodu braku znamion czynu zabronionego narusza prawo do jawnej rozprawy i zasadę kontradyktoryjności. Trybunał Konstytucyjny uznał, że skarżąca nie wykazała naruszenia swoich praw konstytucyjnych, a możliwość umorzenia postępowania na posiedzeniu nie zamyka drogi sądowej, gdyż skarżąca może dochodzić swoich praw w postępowaniu cywilnym.
Skarga konstytucyjna Spółki Novomatic AG dotyczyła zgodności art. 339 § 2 i 3 pkt 2 w związku z art. 55 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego z art. 45 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. Skarżąca podniosła, że postanowienie Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze o umorzeniu postępowania karnego na posiedzeniu, w którym wystąpiła jako pokrzywdzony z aktem oskarżenia, narusza jej konstytucyjne prawa. Wskazała, że możliwość umorzenia postępowania z powodu oczywistego braku faktycznych podstaw oskarżenia uniemożliwia przeprowadzenie dowodów, narusza zasadę kontradyktoryjności i równości stron. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę wstępnie, stwierdził, że skarżąca nie wykazała zasadności swoich zarzutów. Podkreślono, że Konstytucja nie wymaga rozpoznawania każdej sprawy na rozprawie, a zakwestionowane przepisy nie ograniczają udziału pokrzywdzonego w posiedzeniu. Trybunał zaznaczył, że umorzenie postępowania karnego z powodu braku formalnych podstaw oskarżenia nie zamyka skarżącej drogi sądowej, gdyż swoje roszczenia może realizować w postępowaniu cywilnym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżąca nie wykazała naruszenia przysługujących jej praw konstytucyjnych.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że Konstytucja nie wymaga rozpoznawania każdej sprawy na rozprawie, a zakwestionowane przepisy nie ograniczają udziału pokrzywdzonego w posiedzeniu. Umorzenie postępowania karnego z powodu braku formalnych podstaw oskarżenia nie zamyka drogi sądowej, gdyż skarżąca może dochodzić swoich praw w postępowaniu cywilnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmówiono nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółka Novomatic AG | spółka | skarżąca |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 339 § § 2 i 3 pkt 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego
Możliwość umorzenia postępowania na posiedzeniu z uwagi na oczywisty brak faktycznych podstaw oskarżenia.
k.p.k. art. 55 § § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego
Tryb wnoszenia aktu oskarżenia przez pokrzywdzonego.
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zamknięcie drogi sądowej dochodzenia naruszonych praw.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 79 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Warunek merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umorzenie postępowania karnego na posiedzeniu z powodu braku znamion czynu zabronionego nie narusza prawa do sądu. Możliwość umorzenia postępowania na posiedzeniu nie zamyka drogi sądowej, gdyż skarżąca może dochodzić swoich praw w postępowaniu cywilnym. Konstytucja nie wymaga rozpoznawania każdej sprawy na rozprawie.
Odrzucone argumenty
Możliwość umorzenia postępowania na posiedzeniu z powodu oczywistego braku faktycznych podstaw oskarżenia narusza konstytucyjne prawo do rozpoznania sprawy na jawnej rozprawie. Umorzenie postępowania uniemożliwia przeprowadzenie dowodów i wykazanie winy. Rozstrzyganie o zasadności aktu oskarżenia w trybie art. 339 § 2 i 3 pkt 2 k.p.k. narusza zasadę kontradyktoryjności i równości stron. Ocena zasadności aktu oskarżenia wniesionego przez pokrzywdzonego wyłącznie na podstawie akt postępowania przygotowawczego narusza konstytucyjne prawa.
Godne uwagi sformułowania
przekonanie skarżącej o naruszeniu przysługujących jej praw konstytucyjnych nie jest wszakże zasadne Konstytucja RP nie wprowadza wymogu rozpoznawania każdej sprawy wniesionej do sądu na rozprawie fakt umorzenia postępowania karnego z uwagi na brak formalnych podstaw oskarżenia, nie może być utożsamiany z zamknięciem skarżącej drogi sądowej
Skład orzekający
Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.k. dotyczących umarzania postępowań na posiedzeniu oraz relacji między postępowaniem karnym a cywilnym w kontekście ochrony praw pokrzywdzonego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania karnego na etapie wstępnej kontroli aktu oskarżenia wniesionego przez pokrzywdzonego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i procedur w postępowaniu karnym, co jest istotne dla prawników. Pokazuje też, jak Trybunał Konstytucyjny interpretuje te prawa w praktyce.
“Czy umorzenie sprawy karnej na posiedzeniu to koniec drogi? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony174 POSTANOWIENIE z dnia 26 lutego 2003 r. Sygn. akt Ts 140/02 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Spółki Novomatic AG w sprawie zgodności: art. 339 § 2 i 3 pkt 2 w związku z art. 55 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) z art. 45 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej Spółki Novomatic AG złożonej do Trybunału Konstytucyjnego 11 października 2002 r. zarzucono, iż art. 339 § 2 i 3 pkt 2 w związku z art. 55 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) jest niezgodny z art. 45 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca wskazała, iż postanowieniem z 4 czerwca 2002 r. (sygn. akt II K 404/02) Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze na posiedzeniu umorzył postępowanie karne w sprawie, w której skarżąca, jako pokrzywdzony wystąpiła z aktem oskarżenia w trybie art. 55 § 1 k.p.k. Sąd stwierdził, iż zarzucany w akcie oskarżenia czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze postanowieniem z 12 lipca 2002 r. (sygn. akt VI Kz 82/02). Zdaniem skarżącej, możliwość umorzenia postępowania na posiedzeniu z uwagi na oczywisty brak faktycznych podstaw oskarżenia narusza konstytucyjne prawo do rozpoznania sprawy na jawnej rozprawie, uniemożliwia także przeprowadzenie dowodów i wykazanie winy osoby oskarżonej o popełnienie przestępstwa. Rozstrzyganie o zasadności aktu oskarżenia w trybie art. 339 § 2 i 3 pkt 2 k.p.k. nie daje gwarancji przestrzegania zasady kontradyktoryjności co do meritum aktu oskarżenia i narusza zasadę równości stron procesowych. Prowadzi także do oceny zasadności aktu oskarżenia wniesionego przez samego pokrzywdzonego wyłącznie na podstawie akt postępowania przygotowawczego prowadzonego wcześniej przez prokuratora. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wykazanie przez skarżącego, iż wskazane w skardze konstytucyjnej orzeczenia organów władzy publicznej prowadzą do naruszenia przysługujących skarżącemu praw lub wolności o charakterze konstytucyjnym. W skardze konstytucyjnej stanowiącej przedmiot rozpoznania wstępnego przyjęto naruszenie prawa do rozpoznania sprawy przez sąd oraz zamknięcie drogi sądowej dochodzenia naruszonych praw. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego przekonanie skarżącej o naruszeniu przysługujących jej praw konstytucyjnych nie jest wszakże zasadne. Konstytucja RP nie wprowadza wymogu rozpoznawania każdej sprawy wniesionej do sądu na rozprawie. Zakwestionowana przez skarżącą regulacja prawna nie ogranicza natomiast udziału pokrzywdzonego w posiedzeniu, na którym następuje wstępne badanie faktycznych podstaw oskarżenia. Pokrzywdzony może także oprzeć sporządzony przez siebie akt oskarżenia na innych dowodach, niż te, które zostały zgromadzone przez prokuratora w toczącym się wcześniej postępowaniu przygotowawczym. Jak przyznaje sama skarżąca, względy funkcjonalne, a także charakter postępowania karnego mogą uzasadniać przeprowadzanie wstępnej kontroli zasadności aktu oskarżenia, co dotyczy zarówno aktu wniesionego przez oskarżyciela publicznego, jak też przez pokrzywdzonego. Jednocześnie jednak ustawa w żadnym zakresie nie ogranicza podstaw dowodowych aktu oskarżenia wnoszonego w trybie art. 55 § 1 kodeksu postępowania karnego. Przewidziana jest ponadto sądowa kontrola zasadności umorzenia postępowania z uwagi na stwierdzenie braku realizacji znamion typu czynu zabronionego, z której to możliwości skarżąca zresztą skorzystała. Trybunał Konstytucyjny zważył ponadto, iż gwarantując prawo do sądu Konstytucja RP nie determinuje trybu dochodzenia przed sądem naruszonych praw lub wolności. W szczególności fakt umorzenia postępowania karnego z uwagi na brak formalnych podstaw oskarżenia, nie może być utożsamiany z zamknięciem skarżącej drogi sądowej. Swoje roszczenia dotyczące ochrony praw autorskich zarówno o charakterze majątkowym, jak i niemajątkowym, może ona bowiem skutecznie realizować na drodze postępowania cywilnego. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało orzec jak w sentencji. 3
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI