Ts 14/00

Trybunał Konstytucyjny2000-04-17
SAOSinneprawo konstytucyjneNiskakonstytucyjny
kodeks pracyart. 52 kpciężkie naruszenie obowiązków pracowniczychskarga konstytucyjnaochrona czci i dobrego imieniazasada proporcjonalnościsądy powszechnerozstrzygnięcie sąduwymogi formalne

Podsumowanie

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej zgodności art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy z Konstytucją, uznając, że zarzuty skarżącego nie spełniają wymogów formalnych skargi konstytucyjnej.

Skarżący zarzucił niezgodność art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy z Konstytucją RP, twierdząc, że jego ogólność narusza zasady proporcjonalności, ochrony czci i dobrego imienia. Skarżący został zwolniony dyscyplinarnie za nieprawidłowe przydzielanie mieszkań, co potwierdziły sądy powszechne. Trybunał Konstytucyjny uznał, że zarzuty skarżącego nie spełniają wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, a ocena prawidłowości zastosowania prawa przez sądy powszechne wykracza poza zakres jego kognicji.

Skarżący Jacek G. złożył skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy z art. 2, 32 i 47 Konstytucji RP. Zarzucił, że przepis ten, poprzez zbyt ogólne sformułowania "ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych", pozostawia nadmierną swobodę pracodawcy i sądom, prowadząc do naruszenia zasady proporcjonalności oraz prawa do ochrony czci i dobrego imienia. Skarżący podał, że wskutek błędnego zastosowania tego przepisu został zwolniony z pracy i poniósł szkodę na dobrej reputacji. Sądy powszechne – Sąd Rejonowy w S., Sąd Okręgowy – Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. oraz Sąd Najwyższy – oddaliły jego powództwa i kasację, uznając, że zwolnienie dyscyplinarne było uzasadnione. Ustalono, że skarżący, jako pracownik spółdzielni mieszkaniowej, naruszył statut, przydzielając mieszkania i działki osobom spoza listy oczekujących. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę, stwierdził, że choć przepis art. 52 § 1 pkt 1 kp jest ogólny, to zachowanie skarżącego (nieprawidłowe przydzielanie mieszkań) mieści się w pojęciu ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych. Trybunał podkreślił, że ocena prawidłowości ustaleń faktycznych i zastosowania prawa przez sądy powszechne wykracza poza zakres jego kognicji w postępowaniu ze skargi konstytucyjnej. Ponadto, skarżący nie wykazał konkretnego sposobu naruszenia jego praw konstytucyjnych, co było wymogiem formalnym. W związku z tym, Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty skarżącego nie spełniają wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, a ocena prawidłowości zastosowania prawa przez sądy powszechne wykracza poza zakres kognicji Trybunału Konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że choć przepis jest ogólny, zachowanie skarżącego mieści się w jego definicji. Kluczowe jest jednak to, że skarżący nie wykazał konkretnego sposobu naruszenia jego praw konstytucyjnych, a ocena ustaleń faktycznych i zastosowania prawa przez sądy powszechne nie należy do kompetencji Trybunału w ramach skargi konstytucyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi konstytucyjnej, zakres kognicji Trybunału Konstytucyjnego, interpretacja pojęcia \"ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych\" w kontekście skargi konstytucyjnej."

Ograniczenia: Postanowienie odmowne w przedmiocie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej ze względów formalnych, a nie merytorycznych. Nie stanowi ono rozstrzygnięcia co do zgodności przepisu z Konstytucją.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

177 POSTANOWIENIE z dnia 17 kwietnia 2000 r. Sygn. Ts 14/00 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Ciemniewski po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Jacka G., w sprawie zgodności: art. 52 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jednolity z 1998 r. Dz.U. Nr 21, poz. 94 ze zm.) z art. 2, 32 i 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej zarzucono, że art. 52 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jednolity z 1998 r. Dz.U. Nr 21, poz. 94 ze zm.) jest niezgodny z art. 2, 32 i 47 konstytucji, gdyż przez zbytnią ogólność sformułowań pozostawia za duży zakres swobody pracodawcy rozwiązującemu umowę o pracę oraz sądom rozstrzygającym spory między pracodawcą a pracownikiem. Zdaniem skarżącego użycie we wskazanym przepisie ustawy zwrotów “ciężkie naruszenie” i “podstawowych obowiązków pracowniczych” powoduje niewspółmiernie negatywne skutki dla pracownika, w stosunku do celu regulacji. W konsekwencji prowadzi to do naruszenia zasady proporcjonalności. Skarżący wskazał, iż przez błędne zastosowanie art. 52 § 1 pkt 1 kp został pozbawiony pracy na 2 lata i dobrego imienia wśród współpracowników. Wyrokiem z 29 lipca 1998 r. Sąd Rejonowy w S. umorzył postępowanie o zapłatę premii regulaminowej wszczęte z powództwa skarżącego. Tym samym wyrokiem Sąd Rejonowy oddalił powództwo w części dotyczącej uchylenia uchwały Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej “Ś” odwołującej w trybie dyscyplinarnym skarżącego z funkcji zastępcy prezesa i zastępcy dyrektora spółdzielni. Sąd ustalił, iż zasadne są sformułowane względem skarżącego zarzuty odnośnie przydzielania przez niego mieszkań i działek pod budowę osobom spoza listy oczekujących. Działania te były niezgodne ze statutem Spółdzielni Mieszkaniowej “Ś”. Apelacja od powyższego wyroku została oddalona przez Sąd Okręgowy – Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. wyrokiem z 19 kwietnia 1999 r. W wyroku tym stwierdzono m.in. prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd pierwszej instancji. Kasacja skarżącego od wyroku Sądu Okręgowego została oddalona przez Sąd Najwyższy wyrokiem z 26 sierpnia 1999 r. Trybunał Konstytucyjny zważył co następuje: Użyte w zaskarżonym przepisie określenie “ciężkie naruszenie (...) obowiązków pracowniczych” mieści w sobie wiele zachowań, które mogą być podstawą rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia. Wyczerpujące wyliczenie tych zachowań nie jest możliwe, prowadziłoby do nadmiernej kazuistyki i powodowało w konsekwencji utratę przez zaskarżony przepis jego abstrakcyjnego charakteru. Możliwe jest jedynie przykładowe wyliczenie zachowań pracownika stanowiących ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych. Wyliczenie takie było zawarte w art. 52 kp, jednakże nowelizacją z 2 lutego 1996 r. (Dz.U. Nr 24, poz. 110), zostało skreślone. Powyższa zmiana normatywna oraz brak na gruncie zaskarżonego przepisu bardziej precyzyjnego określenia ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych nie może jednak stanowić podstawy zarzutu naruszenia prawa skarżącego do ochrony czci i dobrego imienia. Przyczyną dyscyplinarnego zwolnienia skarżącego było dokonanie przez niego przydziału mieszkań i działek pod budowę garaży osobom spoza listy oczekujących. Zachowanie takie stanowiło naruszenie statutu spółdzielni mieszkaniowej, w której skarżący był zatrudniony. Niezależnie od sposobu sformułowania art. 52 kp powyższe zachowanie mieści się z pewnością w pojęciu ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych. Wykluczenie z zakresu tego pojęcia zachowania, o którym mowa wyżej przeczyłoby ratio legis art. 52 kp, nie znajdowałoby też jakiegokolwiek uzasadnienia na gruncie art. 47 i 65 konstytucji. Sąd nie naruszył praw skarżącego opierając swe orzeczenie na art. 52 § 1 pkt 1 kp i przyjmując, że w pojęciu “ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych” mieści się przydzielanie przez pracownika spółdzielni mieszkań poza kolejnością. Z powyższego wynika również, iż naruszenie praw skarżącego nie zostało spowodowane samymi sformułowaniami zawartymi w zaskarżonym przepisie. Reasumując należy stwierdzić, iż nie doszło do naruszenia praw skarżącego, o których mowa w art. 79 ust. 1 konstytucji. Skarżący twierdzi wprawdzie, iż naruszone zostało jego prawo do ochrony czci i dobrego imienia, jednakże nie wskazuje sposobu naruszenia tego prawa. Wobec powyższego należy stwierdzić, że nie został spełniony wymóg, o którym mowa w art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Poza zakresem rozważań Trybunału Konstytucyjnego pozostaje kwestia oceny prawidłowości poczynionych przez sądy ustaleń dowodowych i stwierdzenia czy w niniejszej sprawie doszło rzeczywiście do przekazywania mieszkań i działek osobom spoza listy oczekujących. Zarzut błędnego stosowania prawa nie może być podstawą skargi konstytucyjnej. W myśl art. 79 ust. 1 konstytucji skarga konstytucyjna przysługuje tylko w sprawie zgodności z konstytucją aktu normatywnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI