Ts 154/98

Trybunał Konstytucyjny1999-02-17
SAOSinneprawa konstytucyjneWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnyprawa konstytucyjnezasada równościpaństwo prawnepomoc mieszkaniowapolicjanci

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Mirosława L. z powodu niespełnienia wymogów formalnych dotyczących wskazania naruszonych praw konstytucyjnych.

Mirosław L. złożył skargę konstytucyjną kwestionując przepisy dotyczące pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego dla policjantów, zarzucając naruszenie zasady równości i sprawiedliwości społecznej. Trybunał Konstytucyjny uznał, że skarżący nie wykazał, w jaki sposób jego konstytucyjne prawa zostały naruszone, a samo powołanie się na zasadę równości lub państwa prawnego nie jest wystarczające do merytorycznego rozpoznania skargi. W związku z tym postanowiono odmówić nadania dalszego biegu skardze.

Skarga konstytucyjna Mirosława L. dotyczyła zgodności przepisów dotyczących pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego dla policjantów z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. Skarżący twierdził, że przepisy te naruszają zasadę sprawiedliwości społecznej i równości, prowadząc do zróżnicowania świadczeń ekonomicznych dla funkcjonariuszy Policji znajdujących się w podobnej sytuacji faktycznej. Jako podstawę skargi wskazał decyzję odmawiającą mu przyznania pomocy finansowej, która została utrzymana w mocy przez organy administracji, a następnie oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny. Trybunał Konstytucyjny, opierając się na art. 79 ust. 1 Konstytucji RP i art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, stwierdził, że warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi jest wskazanie przez skarżącego konkretnych, naruszonych praw lub wolności konstytucyjnych. W ocenie Trybunału, skarżący nie sprecyzował, jakie świadczenia ekonomiczne chronione konstytucyjnie zostały naruszone, a samo powołanie się na zasadę równości (art. 32 Konstytucji) lub zasadę państwa prawnego (w tym zasadę lex retro non agit i ochrony praw słusznie nabytych) nie jest wystarczające, jeśli nie zostanie powiązane z konkretnym, podmiotowym prawem konstytucyjnym. W konsekwencji, Trybunał uznał, że nie zostały spełnione warunki formalne do merytorycznego rozpoznania skargi i postanowił odmówić jej dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, brak wskazania konkretnych, naruszonych praw lub wolności konstytucyjnych, w zakresie których skarżący domaga się ochrony, uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie skargi konstytucyjnej.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że skarga konstytucyjna jest środkiem ochrony podmiotowych praw i wolności określonych w konstytucji. Samo powołanie się na zasady ustrojowe, takie jak równość czy państwo prawne, nie jest wystarczające, jeśli nie zostanie powiązane z konkretnym konstytucyjnym prawem lub wolnością, które zostało naruszone przez zastosowany akt normatywny lub rozstrzygnięcie sądu/organu administracji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w domyśle)

Strony

NazwaTypRola
Mirosław L.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (11)

Główne

Konstytucja RP art. 79 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wskazanie przez skarżącego, iż wydane na podstawie zakwestionowanego aktu normatywnego rozstrzygnięcie narusza przysługujące mu prawa lub wolności o charakterze konstytucyjnym.

u.o.TK art. 47 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Określenie, jakie konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób zostały naruszone, stanowi konieczny element treści skargi konstytucyjnej, a jego brak ma charakter braku formalnego.

u.o.TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

u.o.TK art. 36 § 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarzut naruszenia zasady równości.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarzut naruszenia zasady państwa prawnego.

Zarządzenie MSWiA art. 7 § 1 pkt 1

Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Dotyczy pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Zarządzenie MSWiA art. 4

Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Dotyczy pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Zarządzenie MSWiA art. 2

Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Dotyczy pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Zarządzenie MSWiA art. 7 § 1 pkt 1

Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Dotyczy zasad przydziału lokali mieszkalnych.

Zarządzenie MSWiA art. 4

Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Dotyczy zasad przydziału lokali mieszkalnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącego wymogu wskazania konkretnych, naruszonych praw lub wolności konstytucyjnych. Zasada równości i zasada państwa prawnego mają charakter ustrojowy i nie stanowią samodzielnego źródła praw podmiotowych. Brak wskazania, w jakim zakresie konstytucyjnie chronionego prawa lub wolności powinna być zachowana równość.

Odrzucone argumenty

Zakwestionowane przepisy naruszają zasadę sprawiedliwości społecznej. Zakwestionowane przepisy naruszają zasadę równości przez zróżnicowanie prawa do świadczeń ekonomicznych. Odmowa przyznania pomocy finansowej narusza prawa skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

skarga konstytucyjna stanowiąca środek ochrony podmiotowych praw i wolności określonych w konstytucji zasada równości ma bowiem charakter ustrojowy i samodzielnie nie stanowi źródła praw lub wolności o charakterze podmiotowym odwołanie się do naruszenia przez określoną regulację zasady równości musi być poprzedzone wskazaniem, w zakresie jakiego konstytucyjnie chronionego prawa lub wolności przysługującego skarżącemu równość ta powinna być zachowana

Skład orzekający

Zdzisław Czeszejko-Sochacki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "wymogi formalne skargi konstytucyjnej, interpretacja zasady równości i państwa prawnego jako podstawy skargi"

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg konstytucyjnych i sposobu ich formułowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe wymogi formalne skargi konstytucyjnej, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą materią. Pokazuje, jak Trybunał podchodzi do interpretacji zasad ustrojowych w kontekście ochrony praw jednostki.

Kiedy skarga konstytucyjna nie ma szans na rozpoznanie? Kluczowe wymogi formalne.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
34 POSTANOWIENIE z dnia 17 lutego 1999 r. Sygn. Ts 154/98 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zdzisław Czeszejko-Sochacki po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Mirosława L. w sprawie: zgodności § 2 w związku z § 4 i § 7 ust. 1 pkt 1 zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów (MP Nr 76, poz. 709) w związku z § 4 i § 7 ust. 1 pkt 1 zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (MP Nr 76, poz. 707) z art. 2 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 49 w związku z art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643) p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej Mirosława L., sporządzonej 13 listopada 1998 r. zarzucono, iż § 2 w związku z § 4 i § 7 ust. 1 pkt 1 zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów (MP Nr 76, poz. 709) w związku z § 4 i § 7 ust. 1 pkt 1 zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (MP. Nr 76, poz. 707) jest niezgodny z art. 2 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem skarżącego, zakwestionowane przepisy naruszają zasadę sprawiedliwości społecznej oraz równości przez zróżnicowanie prawa do uzyskania określonych świadczeń ekonomicznych (uzupełniająca pomoc finansowa w związku z samodzielnym zaspokojeniem potrzeb finansowych przez funkcjonariusza Policji) wobec funkcjonariuszy Policji znajdujących się w analogicznej sytuacji faktycznej. Skarżący wskazał, iż stosując zakwestionowane przepisy odmówiono mu decyzją z 10 grudnia 1997 r. przyznania uzupełniającej pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe związanej z uzyskaniem dodatkowych norm zaludnienia. Decyzję tę utrzymał w mocy Komendant Główny Policji decyzją z 21 stycznia 1998 r., zaś skarga na te rozstrzygnięcia została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 sierpnia 1998 roku. Trybunał Konstytucyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wskazanie przez skarżącego, iż wydane na podstawie zakwestionowanego w skardze aktu normatywnego rozstrzygnięcie sądu lub organu administracji publicznej, narusza przysługujące mu prawa lub wolności o charakterze konstytucyjnym. Wskazanie takiego naruszenia aktualizuje dopiero interes prawny skarżącego w uzyskaniu od Trybunału Konstytucyjnego orzeczenia o konstytucyjności ustawy lub innego aktu normatywnego zastosowanego wobec skarżącego. Brak takiego wskazania lub też oparcie skargi konstytucyjnej na naruszeniu praw lub wolności, które nie podlegają ochronie konstytucyjnej wyklucza możliwość merytorycznego rozpoznania zarzutów podniesionych w skardze konstytucyjnej. Wynika to nie tylko z treści art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, ale także istoty skargi konstytucyjnej stanowiącej środek ochrony podmiotowych praw i wolności określonych w konstytucji. Nadto zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym określenie, jakie konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone, stanowi konieczny element treści skargi konstytucyjnej, a jego brak ma charakter braku formalnego. Jak wynika z treści skargi konstytucyjnej będącej przedmiotem rozpoznania wstępnego, zdaniem skarżącego, decyzja z 10 grudnia 1997 r. oraz następujące po niej rozstrzygnięcia wydane w toku instancji naruszają zasadę równości określoną w art. 32 Konstytucji RP w zakresie świadczeń ekonomicznych. Mimo wezwania sędziego Trybunału Konstytucyjnego zawartego w zarządzeniu z 2 grudnia 1998 r. skarżący nie sprecyzował, o jakie konstytucyjne gwarantowane świadczenia ekonomiczne chodzi, podtrzymując w piśmie z 15 grudnia 1998 r. twierdzenie, iż “przedmiotem skargi konstytucyjnej jest naruszenie (...) prawa skarżącego do równego ze wszystkimi traktowania go przez władze publiczne”. W tej sytuacji należy uznać, iż skarżący nie wskazał takich przysługujących mu praw lub wolności o charakterze konstytucyjnym, w zakresie których skarga konstytucyjna jest uprawnionym środkiem ochrony. W szczególności nie jest wystarczające powołanie się w skardze konstytucyjnej wyłącznie na okoliczność, iż zdaniem skarżącego rozstrzygnięcie organu władzy publicznej sprzeczne jest z zasadą równości. Zasada ta ma bowiem charakter ustrojowy i samodzielnie nie stanowi źródła praw lub wolności o charakterze podmiotowym. Trybunał Konstytucyjny podtrzymuje pogląd wyrażony w postanowieniach z 27 kwietnia 1998 r. (sygn. Ts 46/98, Ts 47/98 – niepublikowane oraz sygn. Ts 48/98, OTK ZU Nr 4/1998, poz. 59), iż “odwołanie się do naruszenia przez określoną regulację zasady równości musi być poprzedzone wskazaniem, w zakresie jakiego konstytucyjnie chronionego prawa lub wolności przysługującego skarżącemu równość ta powinna być zachowana”. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego także wskazana przez skarżącego zasada państwa prawnego, której naruszenie zarzucił rozstrzygnięciu organu odwoławczego, nie stanowi samoistnego źródła konstytucyjnych praw lub wolności o charakterze podmiotowym. Wynikająca z niej zasada lex retro non agit oraz zasada ochrony praw słusznie nabytych mają charakter zasad przedmiotowych, wyznaczających granice ingerencji władzy publicznej w sferę praw podmiotowych. Naruszenie tych zasad może uzasadniać zarzut niedopuszczalnego wkroczenia przez tę władzę w sferę konstytucyjnie chronionych praw lub wolności jednostki, co w konsekwencji prowadzi do stwierdzenia sprzecznego z porządkiem konstytucyjnym naruszenia tych praw lub wolności. Dopóki wszakże skarżący nie wskaże, w zakresie jakich przysługujących mu praw lub wolności konstytucyjnych sąd lub organ administracji publicznej wydał orzeczenie sprzeczne z zakazem retroakcji lub zasadą ochrony praw słusznie nabytych, samo odwołanie się do zasady państwa prawnego nie jest wystarczające w perspektywie warunków wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. W tym stanie rzeczy, uznając iż nie zostały spełnione warunki merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej należało odmówić nadania jej dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI