Orzeczenie · 2001-11-27

Ts 134/01

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2001-11-27
SAOSinnepostępowanie karneŚredniakonstytucyjny
przymus adwokackiprawo do obronyprawo do zaskarżeniaapelacja karnaTrybunał Konstytucyjnykpkkonstytucja

Skarga konstytucyjna dotyczyła zgodności art. 446 § 1 Kodeksu postępowania karnego, który nakłada wymóg sporządzenia i podpisania apelacji od wyroku sądu okręgowego przez adwokata (jeśli nie pochodzi od prokuratora lub innej wskazanej osoby), z art. 42 ust. 2 (prawo do obrony) i art. 78 (prawo do zaskarżenia) Konstytucji RP. Skarżący zarzucił, że przymus adwokacki narusza te konstytucyjne prawa. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, odmówił nadania dalszego biegu skardze. Uzasadnienie opierało się na kilku przesłankach. Po pierwsze, stwierdzono, że zarzut naruszenia prawa do obrony jest przedwczesny, ponieważ skarga została wniesiona przed zakończeniem postępowania, a prawo do obrony realizuje się w całym procesie. Ponadto, w analizowanej sprawie apelacja została wniesiona przez adwokata, co wykluczało naruszenie tego prawa. Odnosząc się do prawa do zaskarżenia, Trybunał podkreślił, że art. 78 Konstytucji nie oznacza bezwzględnego prawa do osobistego zaskarżania, a ustawodawca może wprowadzać wymogi formalne, w tym przymus adwokacki, pod warunkiem, że nie uniemożliwiają one skutecznego wniesienia środka zaskarżenia. W tej konkretnej sprawie, skoro apelacja została wniesiona przez adwokata, nie można mówić o naruszeniu prawa do zaskarżenia. W związku z tym, skarga nie spełniła warunków merytorycznego rozpoznania określonych w Konstytucji i ustawie o Trybunale Konstytucyjnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja prawa do obrony i prawa do zaskarżenia w kontekście wymogów formalnych środków zaskarżenia w postępowaniu karnym, w szczególności przymusu adwokackiego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przymusu adwokackiego w apelacji karnej; ogólne zasady dotyczące prawa do obrony i zaskarżenia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy art. 446 § 1 k.p.k. (przymus adwokacki w apelacji karnej) narusza prawo do obrony konstytucyjnej (art. 42 ust. 2 Konstytucji RP)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie narusza.

Uzasadnienie

Prawo do obrony nie zostało naruszone, ponieważ skarga została wniesiona przed zakończeniem postępowania, a apelacja została wniesiona przez adwokata. Ustawodawca może kształtować warunki formalne wnoszenia środków zaskarżenia.

Czy art. 446 § 1 k.p.k. (przymus adwokacki w apelacji karnej) narusza prawo do zaskarżania orzeczeń wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie narusza.

Uzasadnienie

Art. 78 Konstytucji nie gwarantuje prawa do osobistego zaskarżania, a ustawodawca może wprowadzać wymogi formalne, takie jak przymus adwokacki, o ile nie uniemożliwiają one skutecznego wniesienia środka zaskarżenia. W tej sprawie apelacja została wniesiona przez adwokata.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Paweł Turbiarzosoba_fizycznaskarżący

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 446 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymóg sporządzenia i podpisania przez adwokata apelacji od wyroku sądu okręgowego, która nie pochodzi od prokuratora lub osoby wymienionej w art. 88 § 2 i 3 kpk.

Konstytucja RP art. 42 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do obrony we wszystkich stadiach postępowania karnego.

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Warunek dopuszczalności skargi konstytucyjnej - naruszenie praw lub wolności konstytucyjnej przez ostateczne orzeczenie.

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Przepisy dotyczące rozpoznawania skarg konstytucyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przymus adwokacki w apelacji karnej nie narusza prawa do obrony, gdyż ustawodawca może kształtować warunki formalne środków zaskarżenia, a prawo do obrony realizuje się w całym postępowaniu. • Przymus adwokacki nie narusza prawa do zaskarżenia, gdyż art. 78 Konstytucji nie gwarantuje prawa do osobistego zaskarżania, a skarżący miał możliwość skorzystania z pomocy adwokata. • Skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych do merytorycznego rozpoznania.

Odrzucone argumenty

Art. 446 § 1 k.p.k. narusza prawo do obrony konstytucyjnej. • Art. 446 § 1 k.p.k. narusza prawo do zaskarżania orzeczeń wydanych w pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Prawo do obrony realizuje się nie tylko poprzez możliwość osobistego wniesienia środka zaskarżenia. • Dla oceny czy zostało ono zachowane konieczne jest więc wydanie rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. • Poprzez “możliwość” nie należy rozumieć przyznania prawa do osobistego zaskarżania rozstrzygnięć, w każdym czasie i w jakiejkolwiek formie. • Sam fakt istnienia, w konkretnej sprawie przymusu adwokackiego nie stanowi jednakże naruszenia art. 78 Konstytucji RP.

Skład orzekający

Wiesław Johann

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja prawa do obrony i prawa do zaskarżenia w kontekście wymogów formalnych środków zaskarżenia w postępowaniu karnym, w szczególności przymusu adwokackiego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przymusu adwokackiego w apelacji karnej; ogólne zasady dotyczące prawa do obrony i zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw procesowych w kontekście wymogów formalnych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Pokazuje granice prawa do obrony i zaskarżenia.

Czy przymus adwokacki w apelacji karnej odbiera Ci prawo do obrony? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst