Ts 133/00

Trybunał Konstytucyjny2001-03-06
SAOSinneWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnyakty stosowania prawak.p.c.prawo do sąduzażaleniepostanowienie

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na odmowę nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, wskazując, że przedmiotem skargi były akty stosowania prawa, a nie akty normatywne.

Skarżący wnieśli skargę konstytucyjną kwestionując postanowienia sądów niższych instancji oraz art. 394 k.p.c. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, uznając, że jej przedmiotem są akty stosowania prawa, a nie akty normatywne, co wykracza poza jego kompetencje. W zażaleniu skarżący nie ustosunkowali się do tej podstawy odmowy ani nie wskazali konkretnych przepisów prawa do kontroli konstytucyjności. Trybunał podkreślił, że nie jest kolejną instancją odwoławczą.

Skarżący Janina i Mirosław S. złożyli skargę konstytucyjną, domagając się uznania postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z 16 grudnia 1999 r. (sygn. akt II C 1150/97) za pozbawione mocy prawnej oraz postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 28 czerwca 2000 r. (sygn. akt I Acz 458/00) za sprzeczne z Konstytucją. Zarzucili naruszenie prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Podnosili również zarzuty dotyczące art. 394 k.p.c. jako uniemożliwiającego skuteczne odwołanie od postanowienia o egzekucji kosztów biegłego, wydanego po umorzeniu postępowania głównego. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 11 grudnia 2000 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, wskazując, że jej przedmiotem są akty stosowania prawa, a nie akty normatywne, co wykracza poza zakres jego kompetencji określony w art. 79 ust. 1 Konstytucji. Skarżący złożyli zażalenie, w którym nie ustosunkowali się do tej podstawy odmowy ani nie wskazali konkretnych przepisów prawa do kontroli konstytucyjności. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że skarżący nie wykazali, w jaki sposób przepisy k.p.c. naruszają ich konstytucyjne prawa. Przypomniał, że skarga konstytucyjna służy kontroli zgodności z Konstytucją ustaw i innych aktów normatywnych, a nie rozstrzygnięć merytorycznych w sprawach indywidualnych. W związku z tym zażalenie zostało nieuwzględnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna służy kontroli zgodności z Konstytucją ustaw i innych aktów normatywnych, a nie rozstrzygnięć merytorycznych w sprawach indywidualnych (aktów stosowania prawa).

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że jego zadaniem jest orzekanie o zgodności z Konstytucją ustaw i innych aktów normatywnych, a nie działanie jako kolejna instancja odwoławcza w sprawach indywidualnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Janina S.osoba_fizycznaskarżący
Mirosław S.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (7)

Główne

Konstytucja art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Istotą skargi konstytucyjnej jest kontrola zgodności z Konstytucją przepisów ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji orzekł o przysługujących skarżącemu konstytucyjnie gwarantowanych prawach i wolnościach. Nie jest dopuszczalne badanie przez Trybunał w trybie skargi konstytucyjnej rozstrzygnięć merytorycznych w sprawach indywidualnych.

Pomocnicze

u.t.k. art. 50 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

k.p.c. art. 394

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd wskazał, że postanowienie, na które wniesiono zażalenie, nie mieści się w katalogu postanowień z art. 394 k.p.c., dlatego nie podlega zaskarżeniu.

k.p.c. art. 366

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 5

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 8 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedmiotem skargi konstytucyjnej mogą być wyłącznie akty normatywne, a nie akty stosowania prawa. Trybunał Konstytucyjny nie jest instancją odwoławczą w sprawach indywidualnych. Skarżący nie wskazali konkretnych przepisów prawa do kontroli konstytucyjności ani nie ustosunkowali się do podstaw odmowy nadania skardze dalszego biegu.

Odrzucone argumenty

Postanowienia sądów niższych instancji są sprzeczne z Konstytucją. Art. 394 k.p.c. narusza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Przepisy k.p.c. pozwalają na dowolnie długie kontynuowanie sprawy po jej umorzeniu.

Godne uwagi sformułowania

nie jest dopuszczalne, ani nawet możliwe badanie przez Trybunał w trybie skargi konstytucyjnej rozstrzygnięć merytorycznych w sprawach indywidualnych. Nie jest natomiast Trybunał kolejną instancją odwoławczą w trybie przewidzianym dla procedur sądowych czy administracyjnych.

Skład orzekający

Jerzy Stępień

przewodniczący

Marian Zdyb

sprawozdawca

Jerzy Ciemniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji Trybunału Konstytucyjnego w postępowaniu ze skargi konstytucyjnej, rozróżnienie między aktem normatywnym a aktem stosowania prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie precyzuje fundamentalne zasady dotyczące skargi konstytucyjnej, co jest kluczowe dla zrozumienia jej zakresu przez prawników. Pokazuje też, jak ważne jest prawidłowe formułowanie zarzutów w tego typu postępowaniach.

Skarga konstytucyjna nie jest drogą do podważania indywidualnych wyroków sądowych – wyjaśnia Trybunał Konstytucyjny.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
184 POSTANOWIENIE z dnia 6 marca 2001 r. Sygn. Ts 133/00 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Stępień – przewodniczący Marian Zdyb – sprawozdawca Jerzy Ciemniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 11 grudnia 2000 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Janiny i Mirosława S. p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej skarżący wnieśli o uznanie, iż postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z 16 grudnia 1999 r. (sygn. akt II C 1150/97) nie ma mocy prawnej oraz uznanie, że postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 28 czerwca 2000 r. (sygn. akt I Acz 458/00) jest sprzeczne z konstytucją i zostało wydane z naruszeniem prawa skarżących do sprawiedliwego i bezstronnego rozpatrzenia sprawy przez sądy. Skarżący wnieśli ponadto o wydanie postanowienia tymczasowego, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym. W piśmie procesowym z 16 listopada 2000 r. skarżący podtrzymali wcześniejsze zarzuty podnosząc równocześnie, iż art. 394 kodeksu postępowania cywilnego narusza ich prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez uniemożliwienie skutecznego odwołania się od wskazanego postanowienia Sądu Okręgowego wydanego po prawomocnym zakończeniu sprawy. Skarżący zarzucili ponadto naruszenie art. 2, art. 5, art. 8 ust. 2 Konstytucji oraz art. 366 kodeksu postępowania cywilnego. Postanowieniem z 3 grudnia 1999 r. Sąd Okręgowy w W. umorzył postępowanie w sprawie o zapłatę ze względu na zawarcie przez państwa Janinę i Mirosława S. ugody z powodem. Następnie Sąd 16 grudnia 1999 r. postanowił “zreasumować postanowienie Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 5 października 1998 r.” w ten sposób, że nakazał Kasie Sądu Okręgowego wypłacenie biegłemu kwoty wynagrodzenia z czego połowę tej kwoty z zaliczki wpłaconej przez powoda, a drugą połowę tymczasowo od Skarbu Państwa. W punkcie drugim Sąd postanowił “wszcząć egzekucję” w stosunku do Janiny i Mirosława S. odnośnie kwoty wypłaconej tymczasowo przez Skarb Państwa. Należy dodać, iż postanowieniem z 5 października 1998 r. Sąd Wojewódzki przyznał biegłemu wynagrodzenie i wezwał strony do wpłacenia kwoty brakującej do jego pokrycia. Kwotę taką uiścił tylko powód. Na postanowienie Sądu Okręgowego o “wszczęciu egzekucji” skarżący wnieśli zażalenie, które zostało odrzucone postanowieniem tegoż Sądu z 14 stycznia 2000 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż postanowienie na które wniesiono zażalenie nie mieści się w katalogu postanowień zawartych w art. 394 kpc, dlatego też nie podlega zaskarżeniu. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 14 kwietnia 2000 r. Skarżący złożyli wniosek o sporządzenie uzasadnienia postanowienia Sądu Apelacyjnego, który został oddalony postanowieniem tegoż Sądu z 28 czerwca 2000 r. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 11 grudnia 2000 r. odmówił nadania biegu skardze konstytucyjnej. W uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż skarżący przedmiotem skargi uczynili akty stosowania prawa, a tak określony przedmiot wykracza poza zakres uprawnień Trybunału Konstytucyjnego unormowany w art. 79 ust. 1 Konstytucji. W zażaleniu złożonym 21 grudnia 2000 r. skarżący wnieśli o uchylenie postanowienia Trybunału Konstytucyjnego i rozpoznanie skargi konstytucyjnej. Zdaniem skarżących Trybunał Konstytucyjny powinien rozpatrzyć sformułowane w skardze zarzuty, a w szczególności uznać za niekonstytucyjną sytuację, w której przepisy kodeksu postępowania cywilnego, pozwalają na dowolnie długie kontynuowanie sprawy po ostatecznym umorzeniu postępowania przez sąd. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie może zostać uwzględnione, gdyż skarżący w żaden sposób nie ustosunkowali się do podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Skarżący w treści zażalenia nie wskazali także przepisów prawa, którym zarzucają niezgodność z przepisami Konstytucji. Ogólne stwierdzenie, iż “przepisy kodeksu postępowania cywilnego pozwalają na dowolnie długie kontynuowanie sprawy po ostatecznym umorzeniu postępowania przez Sąd” nie wskazuje w jaki sposób przepisy te naruszają wskazane w skardze konstytucyjnej prawa skarżących. W związku z tym Trybunał Konstytucyjny pragnie przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 79 ust. 1 Konstytucji istotą skargi konstytucyjnej jest kontrola zgodności z Konstytucją przepisów ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji orzekł o przysługujących skarżącemu konstytucyjnie gwarantowanych prawach i wolnościach. Nie jest więc dopuszczalne, ani nawet możliwe badanie przez Trybunał w trybie skargi konstytucyjnej rozstrzygnięć merytorycznych w sprawach indywidualnych. Taka konstrukcja skargi wynika bezpośrednio z istotny Trybunału Konstytucyjnego, którego zadaniem jest orzekanie o zgodności z Konstytucją ustaw i innych aktów normatywnych. Nie jest natomiast Trybunał kolejną instancją odwoławczą w trybie przewidzianym dla procedur sądowych czy administracyjnych. Z uwagi na powyższe, a także ze względu na fakt, że skarżący nie wskazali w treści zażalenia przepisów prawa mogących stanowić przedmiot kontroli Trybunału Konstytucyjnego, należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI