Ts 13/03

Trybunał Konstytucyjny2003-05-28
SAOSubezpieczenia społecznerenty i emeryturyŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaubezpieczenie społecznerenta z tytułu choroby zawodowejTrybunał Konstytucyjnywyczerpanie drogi prawnejdecyzja ZUS

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu niewyczerpania drogi prawnej i nieuzupełnienia braków skargi.

Skarżąca Barbara Surman-Milc wniosła skargę konstytucyjną kwestionując przepisy dotyczące ubezpieczenia wypadkowego i rent z tytułu chorób zawodowych, które doprowadziły do wstrzymania jej renty. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując na niewyczerpanie przez skarżącą drogi prawnej (nieodwołanie się od decyzji ZUS) oraz nieuzupełnienie braków skargi zgodnie z wezwaniem.

Skarżąca konstytucyjna Barbara Surman-Milc wniosła skargę na przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zarzucając naruszenie konstytucyjnych praw do ubezpieczenia społecznego. Powodem skargi była decyzja ZUS o wstrzymaniu wypłaty renty z tytułu choroby zawodowej, spowodowana przekroczeniem przez skarżącą limitu dochodów. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze. Uzasadnienie opiera się na stwierdzeniu, że skarżąca nie wyczerpała drogi prawnej, gdyż nie wniosła odwołania od decyzji ZUS do sądu, mimo że taka możliwość istniała. Trybunał podkreślił subsydiarny i nadzwyczajny charakter skargi konstytucyjnej, która nie może zastępować zwykłych środków prawnych. Ponadto, skarżąca nie uzupełniła braków skargi zgodnie z wezwaniem, nie wskazując konkretnych naruszonych wolności konstytucyjnych ani przepisów ustawy będących źródłem naruszenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna nie może być przedmiotem rozpoznania, jeśli skarżący nie wyczerpał przysługującej mu drogi prawnej.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że postępowanie w sprawie skargi konstytucyjnej ma charakter nadzwyczajny i subsydiarny. Warunkiem skorzystania ze skargi jest wyczerpanie drogi prawnej, co oznacza uzyskanie ostatecznego rozstrzygnięcia w zwykłym trybie postępowania. Niewniesienie odwołania od decyzji organu administracji publicznej, mimo istnienia takiej możliwości, stanowi niewyczerpanie drogi prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Barbara Surman-Milcosoba_fizycznaskarżąca
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjaorgan wydający decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.u.s.w.p.i.ch.z.

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Zaskarżona ustawa, która doprowadziła do wstrzymania renty.

u.e.i.r.f.u.s. art. 104

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis stanowiący podstawę decyzji ZUS.

u.T.K. art. 46 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Określa warunek wyczerpania drogi prawnej jako przesłankę dopuszczalności skargi konstytucyjnej.

u.T.K. art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do wydania postanowienia o odmowie nadania dalszego biegu skardze.

u.T.K. art. 36 § 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do wydania postanowienia o odmowie nadania dalszego biegu skardze.

Konstytucja RP art. 79 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa warunki dopuszczalności skargi konstytucyjnej.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 66 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wskazany jako naruszony przepis konstytucyjny.

Konstytucja RP art. 67 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wskazany jako naruszony przepis konstytucyjny.

Konstytucja RP art. 68 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wskazany jako naruszony przepis konstytucyjny.

Konstytucja RP art. 68 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wskazany jako naruszony przepis konstytucyjny.

Konstytucja RP art. 77 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wskazany jako naruszony przepis konstytucyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewyczerpanie drogi prawnej przez skarżącą. Niewykonaie przez skarżącą wezwania do uzupełnienia braków skargi.

Godne uwagi sformułowania

Prowadzone przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie w sprawie skargi konstytucyjnej ma charakter nadzwyczajny i subsydiarny. Samo zaś korzystanie z tego środka ochrony praw i wolności nie może mieć charakteru przedwczesnego i prowadzić do zastępowania nim przysługujących skarżącemu zwyczajnych środków prawnych.

Skład orzekający

Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty dopuszczalności skargi konstytucyjnej, konieczność wyczerpania drogi prawnej przed jej wniesieniem."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym i wymogów formalnych skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest ważna z punktu widzenia procedury konstytucyjnej, ale brakuje w niej nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia, co czyni ją mniej interesującą dla szerszej publiczności.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
24 POSTANOWIENIE z dnia 28 maja 2003 r. Sygn. akt Ts 13/03 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Barbary Surman-Milc w sprawie zgodności: ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 30 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) z art. 66 ust. 1, art. 67 ust. 1, art. 68 ust. 1 i 2 oraz art. 77 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej z 27 stycznia 2003 r. skarżąca zarzuciła, iż ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.) jest niezgodna z art. 66 ust. 1, art. 67 ust. 1, art. 68 ust. 1 i 2 oraz art. 77 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem skarżącej naruszenie wskazanych przepisów Konstytucji polega na tym, że ustawa prowadzi do zawieszenia przyznanej jej wcześniej renty z tytułu choroby zawodowej. Decyzją ZUS z 16 stycznia 2003 r. wstrzymano skarżącej wypłatę renty z tytułu choroby zawodowej. Skarżąca pracuje jako sędzia, jej zarobki przekraczają kwotę 130% przeciętnego wynagrodzenia, co uniemożliwia jej pobieranie świadczenia rentowego. Wezwana do uzupełnienia braków skargi konstytucyjnej skarżąca wskazała, iż naruszenie jej praw nastąpiło przez wskazaną wyżej decyzję ZUS, opartą na zaskarżonej ustawie oraz na art. 104 ustawy z 30 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Od decyzji tej skarżąca nie wnosiła odwołania do sądu, gdyż uznała, iż sąd nie był w stanie zmienić ustawy, na której decyzja została oparta. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skardze konstytucyjnej nie może być nadany dalszy bieg, nie spełnia ona bowiem przesłanek dopuszczalności występowania z tego rodzaju środkiem prawnym. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, warunkiem skorzystania ze skargi konstytucyjnej jest uczynienie jej przedmiotem przepisów ustawy lub innego aktu normatywnego, które stanowiły normatywną podstawę ostatecznego orzeczenia sądu lub organu administracji publicznej, wydanego w sprawie skarżącej. Zasady, na jakich dopuszczalne jest wystąpienie ze skargą konstytucyjną precyzuje ustawa z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym. Zgodnie z treścią art. 46 ust. 1 tej ustawy wniesienie skargi konstytucyjnej dopuszczalne jest po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, skarga niniejsza powyższych wymagań ustawowych nie spełnia. Stwierdzić przede wszystkim należy, że skarżąca nie dopełniła ustawowego obowiązku wyczerpania przysługującej jej w sprawie drogi prawnej. Jedynym orzeczeniem, jakie podjęte zostało w jej sprawie jest bowiem decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie z 16 stycznia 2003 r., o wstrzymaniu renty z tytułu choroby zawodowej. Zgodnie z wyjaśnieniem zawartym w piśmie skarżącej złożonym do Trybunału Konstytucyjnego 1 marca 2003 r., nie składała ona od powyższego rozstrzygnięcia środka odwoławczego. Uzasadniła to tym, iż treść zakwestionowanego przepisu uniemożliwia uwzględnienie takiego środka. Prowadzone przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie w sprawie skargi konstytucyjnej ma charakter nadzwyczajny i subsydiarny, samo zaś korzystanie z tego środka ochrony praw i wolności nie może mieć charakteru przedwczesnego i prowadzić do zastępowania nim przysługujących skarżącemu zwyczajnych środków prawnych. Dopóki więc skarżąca nie wykorzysta przysługujących jej środków prawnych i nie uzyska ostatecznego rozstrzygnięcia, dopóty nie można mówić o wyczerpaniu drogi prawnej w rozumieniu art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Należy ponadto podkreślić, iż skarżąca nie wykonała zarządzenia sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 17 lutego 2003 r. wzywającego do uzupełnienia braków skargi konstytucyjnej, gdyż: 1) nie wskazała, jakie konstytucyjne wolności zostały naruszone przez zaskarżona ustawę, 2) nie wskazała, które przepisy ustawy są źródłem naruszenia jej konstytucyjnych praw w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Biorąc powyższe pod uwagę, działając na podstawie art. 49 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.), orzeka się jak w sentencji. 2

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI