Ts 13/03

Trybunał Konstytucyjny2004-02-17
SAOSAdministracyjneprawo konstytucyjneŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnadroga prawnawyczerpanie drogi prawnejTrybunał Konstytucyjnyubezpieczenie społecznerentachoroba zawodowadecyzja ZUS

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, stwierdzając niewyczerpanie drogi prawnej przez skarżącą.

Skarżąca konstytucyjna zarzuciła niezgodność ustaw dotyczących ubezpieczenia wypadkowego i rent z Konstytucją, twierdząc, że spowodowały one zawieszenie jej renty z tytułu choroby zawodowej. Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując na niewyczerpanie przez skarżącą drogi prawnej, gdyż nie wniosła odwołania od decyzji ZUS. Skarżąca w zażaleniu argumentowała, że odwołanie było zbędne. Trybunał podtrzymał swoje stanowisko, podkreślając akcesoryjność skargi konstytucyjnej i wymóg wyczerpania drogi prawnej.

W niniejszym postanowieniu Trybunał Konstytucyjny rozpoznał zażalenie Barbary Surman-Milc na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu jej skardze konstytucyjnej. Skarżąca kwestionowała zgodność z Konstytucją ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz art. 104 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, twierdząc, że przepisy te doprowadziły do zawieszenia przyznanej jej renty z tytułu choroby zawodowej. Trybunał pierwotnie odmówił nadania dalszego biegu skardze, argumentując, że skarżąca nie wyczerpała drogi prawnej, ponieważ nie wniosła odwołania od decyzji ZUS wstrzymującej wypłatę renty. W zażaleniu skarżąca podniosła, że odwołanie było zbędne, gdyż decyzja ZUS była zdeterminowana przez zaskarżoną ustawę. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że instytucja skargi konstytucyjnej ma charakter akcesoryjny i wymaga wcześniejszego wykorzystania dostępnych środków prawnych, w tym zaskarżenia decyzji w ramach drogi prawnej. Stwierdzono, że rezygnacja z odwołania od decyzji ZUS oznacza niewyczerpanie drogi prawnej, co jest warunkiem dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej. Trybunał zaznaczył, że skarżąca nie może samodzielnie oceniać konieczności składania środków zaskarżenia. W związku z tym zażalenie zostało nie uwzględnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna nie może być rozpoznana merytorycznie, jeśli skarżący nie wyczerpał drogi prawnej, co obejmuje również złożenie środków zaskarżenia przewidzianych w systemie prawnym.

Uzasadnienie

Instytucja skargi konstytucyjnej ma charakter akcesoryjny i wymaga wcześniejszego wykorzystania wszystkich dostępnych środków ochrony praw lub wolności, w tym środków zaskarżenia w ramach drogi prawnej. Samodzielna ocena skarżącego co do konieczności składania środka zaskarżenia jest niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Barbara Surman-Milcosoba_fizycznaskarżąca

Przepisy (9)

Główne

u.TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

u.TK art. 36 § ust. 5

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

u.TK art. 46 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wymóg wyczerpania drogi prawnej wyklucza dokonywanie przez skarżącą samodzielnej oceny w zakresie konieczności składania środka zaskarżenia.

Pomocnicze

u.u.w.p.i.ch.z.

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

u.e.i.r.f.u.s. art. 104

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Konstytucja RP art. 66 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 67 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 68 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 77 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewyczerpanie drogi prawnej przez skarżącą poprzez niezłożenie odwołania od decyzji ZUS. Akcesoryjny charakter skargi konstytucyjnej wymagający wyczerpania środków prawnych.

Odrzucone argumenty

Zbędność wnoszenia środków odwoławczych od decyzji ZUS, gdyż jej treść była zdeterminowana przez zaskarżoną ustawę. Wniesienie środka odwoławczego jedynie wydłużyłoby procedurę zaskarżania ustawy.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja skargi konstytucyjnej ma charakter akcesoryjny i warunkowana jest wcześniejszym wykorzystaniem innych środków ochrony praw lub wolności przewidzianych w systemie obowiązującego prawa, w szczególności zaś środków zaskarżenia w ramach drogi prawnej. Należy podkreślić, iż wskazany w art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym wymóg wyczerpania drogi prawnej wyklucza dokonywanie przez skarżącą samodzielnej oceny w zakresie konieczności składania środka zaskarżenia.

Skład orzekający

Jerzy Ciemniewski

przewodniczący

Marian Zdyb

sprawozdawca

Andrzej Mączyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymóg wyczerpania drogi prawnej jako warunek dopuszczalności skargi konstytucyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki skargi konstytucyjnej i procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę proceduralną dotyczącą skargi konstytucyjnej, która jest kluczowa dla prawników zajmujących się tym obszarem prawa.

Czy można pominąć odwołanie od decyzji ZUS, skarżąc ustawę do Trybunału Konstytucyjnego?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
25 POSTANOWIENIE z dnia 17 lutego 2004 r. Sygn. akt Ts 13/03 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Ciemniewski – przewodniczący Marian Zdyb – sprawozdawca Andrzej Mączyński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 49 w związku z art. 36 ust. 5 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.), zażalenia z dnia 8 czerwca 2003 r. na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 maja 2003 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Barbary Surman-Milc, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej z 27 stycznia 2003 r. skarżąca zarzuciła, iż ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) są niezgodne z art. 66 ust. 1, art. 67 ust. 1, art. 68 ust. 1 i 2 oraz art. 77 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem skarżącej naruszenie wskazanych przepisów Konstytucji polega na tym, że ustawy spowodowały zawieszenie przyznanej jej wcześniej renty z tytułu choroby zawodowej. Decyzją ZUS z 16 stycznia 2003 r. wstrzymano skarżącej wypłatę renty z tytułu choroby zawodowej. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 28 maja 2003 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej wskazujac, iż skarżąca nie wnosiła żadnych środków odwoławczych od decyzji ZUS, tym samym nie wyczerpała drogi prawnej w rozumieniu art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. W zażaleniu z 8 czerwca 2003 r. skarżąca podniosła, iż wnoszenie środków odwoławczych od decyzji ZUS było zbędne, gdyż jej treść została zdeterminowana przez art. 104 zaskarżonej ustawy. Orzeczenia sądowe nie mogły zmienić decyzji, była ona bowiem zgodna z ustawą. Wniesienie środka odwoławczego wydłużyłoby jedynie procedurę zaskarżania ustawy. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Instytucja skargi konstytucyjnej ma charakter akcesoryjny i warunkowana jest wcześniejszym wykorzystaniem innych środków ochrony praw lub wolności przewidzianych w systemie obowiązującego prawa, w szczególności zaś środków zaskarżenia w ramach drogi prawnej. Skoro skarżąca dobrowolnie zrezygnowała ze składania odwołania od decyzji ZUS, nie wyczerpała tym samym przysługującej jej drogi prawnej, co powoduje, iż nie został spełniony jeden z warunków dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej (por. postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z: 4 lutego 1998 r., Ts 1/98, OTK ZU nr 2/1998, poz. 17; 21 stycznia 1998 r., Ts 27/97, OTK ZU nr 2/1998, poz. 19; 12 sierpnia 1998 r., Ts 62/98, OTK ZU nr 5/1998, poz. 7; 1 września 1998 r., Ts 97/98, OTK ZU nr 6/1998, poz. 10; 1 lipca 1999 r., Ts 64/99, OTK ZU nr 1/2000, poz. 10). Należy podkreślić, iż wskazany w art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym wymóg wyczerpania drogi prawnej wyklucza dokonywanie przez skarżącą samodzielnej oceny w zakresie konieczności składania środka zaskarżenia. Mając powyższe na względzie należało orzec jak w sentencji. 2

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI