Ts 13/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej zgodności przepisów o komunalizacji mienia z prawem do wynagrodzenia szkody, ze względu na wniesienie jej po terminie i brak wskazania sposobu naruszenia praw konstytucyjnych.
Janina S. złożyła skargę konstytucyjną kwestionującą zgodność art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wprowadzającej przepisy o samorządzie terytorialnym z konstytucyjnymi prawami do ochrony prawnej i wynagrodzenia szkody. Skarga dotyczyła odmowy przyznania nieruchomości i zaliczenia na poczet ceny wartości mienia zabużańskiego, a jako ostateczne orzeczenie wskazano postanowienie NSA o odrzuceniu wniosku o wznowienie postępowania. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując na wniesienie jej po terminie od prawomocnego wyroku NSA z 1992 r. oraz na brak wskazania przez skarżącą sposobu, w jaki zakwestionowany przepis narusza jej prawa konstytucyjne.
Skarga konstytucyjna została złożona przez pełnomocnika Janiny S. w dniu 23 stycznia 2001 r. do Trybunału Konstytucyjnego. Kwestionowano w niej zgodność art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych z art. 2 i art. 77 Konstytucji RP. Jako ostateczne orzeczenie, na podstawie którego miało dojść do naruszenia praw konstytucyjnych, wskazano postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2000 r. o sygn. II SA, Kr 2190/00, którym odrzucono wniosek skarżącej o wznowienie postępowania. Stan faktyczny sprawy dotyczył decyzji administracyjnych z 1992 r. odmawiających skarżącej przyznania nieruchomości w Krakowie z zaliczeniem na poczet ceny wartości mienia zabużańskiego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 października 1992 r. (sygn. SA, Kr 1320/92) uchylił te decyzje, umarzając postępowanie z uwagi na komunalizację nieruchomości. Następnie, postanowieniem z 24 października 2000 r., NSA odrzucił wniosek o wznowienie postępowania, uznając brak przesłanek do jego wznowienia. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę, stwierdził, że nie została spełniona przesłanka wniesienia skargi w terminie 3 miesięcy od doręczenia prawomocnego orzeczenia, którym był wyrok NSA z 23 października 1992 r. (doręczony około 25 listopada 1992 r.). Podkreślono, że postanowienie NSA z 24 października 2000 r. nie było ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, gdyż nie stanowiło podstawy normatywnej dla naruszenia praw skarżącej. Ponadto, skarżąca nie wskazała sposobu, w jaki zakwestionowany przepis narusza jej prawa konstytucyjne, a związek między komunalizacją mienia a prawem do wynagrodzenia szkody został uznany za wątpliwy, gdyż zmiana właściciela nie wyłącza możliwości dochodzenia roszczeń. W związku z powyższym, Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, ale skarga nie może być dalej procedowana z przyczyn formalnych.
Uzasadnienie
Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze, ponieważ została wniesiona po terminie od prawomocnego orzeczenia (wyroku NSA z 1992 r.) i nie wskazano sposobu, w jaki zakwestionowany przepis narusza prawa konstytucyjne. Zmiana właściciela mienia nie wyłącza możliwości dochodzenia roszczeń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Janina S. | osoba_fizyczna | skarżąca |
Przepisy (9)
Główne
przepisy wprowadzające art. 5 § 1 pkt 1
Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Zakwestionowany przepis dotyczący komunalizacji mienia ogólnonarodowego.
u.TK art. 46 § 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Przesłanka wyczerpania drogi prawnej i termin 3 miesięcy na wniesienie skargi konstytucyjnej.
u.TK art. 79 § 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Przedmiot skargi konstytucyjnej – ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji orzekł ostatecznie o konstytucyjnych prawach, wolnościach albo obowiązkach skarżącego.
u.TK art. 49
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa orzekania przez Trybunał.
u.TK art. 36 § 3
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa orzekania przez Trybunał.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 77
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do wynagrodzenia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie organów władzy publicznej.
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Przepisy dotyczące zaspokojenia roszczeń majątkowych z tytułu mienia zabużańskiego.
k.p.c.
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące wznowienia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga konstytucyjna wniesiona po terminie od prawomocnego orzeczenia. Postanowienie o odrzuceniu wniosku o wznowienie postępowania nie jest ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Skarżąca nie wykazała, w jaki sposób zakwestionowany przepis narusza jej prawa konstytucyjne. Zmiana właściciela mienia nie wyłącza możliwości dochodzenia roszczeń majątkowych.
Godne uwagi sformułowania
nie ulega więc wątpliwości, iż przedmiotem skargi uczynić można tylko taki przepis, który stanowił normatywną podstawę ostatecznego orzeczenia wydanego w sprawie skarżącego, naruszającego przysługujące skarżącemu konstytucyjne prawa lub wolności. waloru ostatecznego orzeczenia [...] nie wykazuje postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2000 r., odrzucające wniosek skarżącej o wznowienie postępowania. Zmiana podmiotu własności określonych składników mienia państwowego nie prowadzi bowiem do wyłączenia możliwości dochodzenia roszczeń majątkowych związanych z pozostawionym “mieniem zabużańskim”, modyfikując jedynie sposób i formę ich realizacji.
Skład orzekający
Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wnoszenia skarg konstytucyjnych, w szczególności wymogi terminowe i dotyczące przedmiotu skargi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami wprowadzającymi i komunalizacją mienia z lat 90. XX wieku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników zajmujących się prawem konstytucyjnym i administracyjnym ze względu na analizę przesłanek formalnych skargi konstytucyjnej, jednak jej stan faktyczny jest specyficzny i historyczny.
“Kiedy termin na skargę konstytucyjną jest kluczowy? Trybunał wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony113 POSTANOWIENIE z dnia 28 marca 2001 r. Sygn. Ts 13/01 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Janiny S. w sprawie zgodności: art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) z art. 2 i art. 77 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: W skierowanej 23 stycznia 2001 r. do Trybunału Konstytucyjnego skardze konstytucyjnej pełnomocnik skarżącej Janiny S. zakwestionował zgodność art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (dalej: przepisy wprowadzające) z art. 2 i art. 77 Konstytucji RP. Jako ostateczne orzeczenie, wydane w sprawie skarżącej na podstawie zakwestionowanego przepisu ustawy, wskazano w skardze konstytucyjnej postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2000 r. (sygn. II SA, Kr 2190/00), którym odrzucono wniosek skarżącej o wznowienie postępowania. Skarga sformułowana została w związku z następującym stanem faktycznym. Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Krakowie z 20 stycznia 1992 r. odmówiono skarżącej przyznania określonej nieruchomości w Krakowie z jednoczesnym zaliczeniem na poczet ceny jej nabycia wartości tzw. mienia zabużańskiego. Powyższe rozstrzygnięcie utrzymał w mocy decyzją z 30 marca 1992 r. Wojewoda Krakowski. Wyrokiem z 23 października 1992 r. (sygn. SA, Kr 1320/92) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił obydwie opisane wyżej decyzje administracyjne, wskazując jednocześnie, iż komunalizacja wnioskowanej przez skarżącą nieruchomości spowodowała bezprzedmiotowość postępowania przed organami administracji, skutkującą koniecznością jego umorzenia. Opisanym wyżej postanowieniem z 24 października 2000 r. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem NSA z 23 października 1992 r. Sąd uznał, że w sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek wznowienia postępowania przewidzianych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Uzasadniając zarzut postawiony w skardze konstytucyjnej stwierdzono, że przewidziana w art. 5 ust. 1 pkt 1 przepisów wprowadzających komunalizacja mienia ogólnonarodowego uniemożliwiła realizację przepisów ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, dotyczących zaspokojenia roszczeń majątkowych skarżącej z tytułu pozostawionego “mienia zabużańskiego”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi uczynić można ustawę lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd bądź organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o konstytucyjnych prawach, wolnościach albo obowiązkach skarżącego. Konkretyzujący warunki korzystania ze skargi konstytucyjnej art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym przewiduje, iż skarga może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. W świetle powyższych unormowań nie ulega więc wątpliwości, iż przedmiotem skargi uczynić można tylko taki przepis, który stanowił normatywną podstawę ostatecznego orzeczenia wydanego w sprawie skarżącego, naruszającego przysługujące skarżącemu konstytucyjne prawa lub wolności. Od doręczenia skarżącemu takiego orzeczenia rozpoczyna też bieg 3-miesięczny termin do wystąpienia w danej sprawie ze skargą konstytucyjną. Uwzględniając opisany wyżej przebieg postępowania w sprawie skarżącej uznać należy, iż orzeczeniem spełniającym wskazane wyżej wymogi był wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 1992 r., doręczony skarżącej – zgodnie z wyjaśnieniem pełnomocnika zawartym w piśmie z 23 stycznia 2001 r. – “około 25 listopada 1992 r.” Biorąc tę okoliczność pod uwagę stwierdzić więc należy, iż w sprawie nie została spełniona przesłanka opisana w art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, związana z wymogiem wystąpienia ze skargą w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącej ostatecznego orzeczenia, wydanego na podstawie kwestionowanego przepisu. Należy przy tym podkreślić, iż wbrew stanowisku przyjętemu w skardze, waloru ostatecznego orzeczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji nie wykazuje postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2000 r., odrzucające wniosek skarżącej o wznowienie postępowania. Zakwestionowany w skardze konstytucyjnej art. 5 ust. 1 pkt 1 przepisów wprowadzających nie stanowił bowiem podstawy normatywnej dla tego orzeczenia. Postępowanie, które w ocenie skarżącej doprowadziło do naruszenia jej konstytucyjnych praw, zakończone zostało wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 1992 r., zaś rozstrzygnięcie odmawiające wznowienia postępowania nie powodowało ukształtowania sytuacji prawnej skarżącej w zakresie powoływanych w skardze konstytucyjnych wolności bądź praw. Niezależnie od powyższej okoliczności, samoistnie przesądzającej o niedopuszczalności nadania niniejszej skardze dalszego biegu stwierdzić należy, iż skarżąca nie wskazała również sposobu, w jaki kwestionowany przepis narusza prawa określone w art. 2 i art. 77 Konstytucji. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego zasadnicze wątpliwości wzbudza bowiem wskazywanie na związek, jaki zachodzić miałby pomiędzy zagadnieniem komunalizacji mienia a konstytucyjnym prawem do wynagrodzenia szkody wyrządzonej niezgodnym z prawem działaniem organów władzy publicznej. Zmiana podmiotu własności określonych składników mienia państwowego nie prowadzi bowiem do wyłączenia możliwości dochodzenia roszczeń majątkowych związanych z pozostawionym “mieniem zabużańskim”, modyfikując jedynie sposób i formę ich realizacji. Biorąc powyższe pod uwagę, działając na podstawie art. 49 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643 ze zm.), orzeka się jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI