Ts 128/06

Trybunał Konstytucyjny2006-10-17
SAOSinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
kasacjaprawo konstytucyjneprawo procesowe cywilnezmiana przepisówintertemporalnośćprawo do sąduTrybunał Konstytucyjny

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej zgodności przepisu wyłączającego możliwość wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczeń sprzed 6 lutego 2005 r. z Konstytucją.

Skarżąca konstytucyjna zarzuciła niezgodność art. 3 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania cywilnego z Konstytucją, twierdząc, że wyłączenie możliwości wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczeń sprzed 6 lutego 2005 r. narusza jej prawa nabyte i pogarsza sytuację prawną. Trybunał Konstytucyjny uznał skargę za oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że prawo do kasacji nie mieści się w konstytucyjnym prawie do sądu, a reguła intertemporalna została sformułowana jednoznacznie, zapewniając pewność prawa.

Skarga konstytucyjna skierowana do Trybunału Konstytucyjnego dotyczyła zgodności art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. Skarżąca, Grażyna Marciniak, zarzuciła, że przepis ten, wyłączając możliwość wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczeń wydanych przed dniem 6 lutego 2005 r. (jeśli nie upłynął jeszcze termin do wniesienia kasacji), narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego oraz zasadę równości, a także pogarsza jej sytuację prawną i narusza prawa nabyte. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację skarżącej jako spóźnioną, a Sąd Najwyższy oddalił jej zażalenie, wskazując na jednoznaczność art. 3 ustawy nowelizującej. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Trybunał podkreślił, że prawo do kasacji nie jest konstytucyjnym prawem do sądu, a ustawodawca, wprowadzając środek zaskarżenia, musi gwarantować standardy postępowania. W ocenie Trybunału, standardy te zostały zachowane, a skarżąca powinna była wiedzieć o warunkach wnoszenia kasacji. Jednoznaczna reguła intertemporalna w zaskarżonym przepisie miała na celu zachowanie pewności prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna jest oczywiście bezzasadna.

Uzasadnienie

Prawo do kasacji nie mieści się w konstytucyjnym prawie do sądu. Ustawodawca, wprowadzając kasację, musi zapewnić standardy postępowania. W tym przypadku standardy zostały zachowane, a reguła intertemporalna w zaskarżonym przepisie została sformułowana jednoznacznie, zapewniając pewność prawa i nie naruszając praw nabytych skarżącej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Grażyna Marciniakosoba_fizycznaskarżąca

Przepisy (5)

Główne

Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98 art. 3

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepis ten wyłącza możliwość wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczeń wydanych przed dniem 6 lutego 2005 r., w odniesieniu do których nie upłynął jeszcze termin do wniesienia kasacji, nakazując stosowanie przepisów dotychczasowych.

Pomocnicze

Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości.

Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucyjne prawo do sądu.

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym art. 47 § 1

Warunki uprawdopodobnienia naruszenia konstytucyjnych praw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do kasacji nie jest konstytucyjnym prawem do sądu. Reguła intertemporalna w zaskarżonym przepisie została sformułowana jednoznacznie, zapewniając pewność prawa. Skarżąca powinna była znać warunki wnoszenia kasacji.

Odrzucone argumenty

Art. 3 ustawy nowelizującej narusza prawa nabyte skarżącej. Przepis pogarsza sytuację prawną skarżącej. Wyłączenie kasacji od orzeczeń sprzed 6 lutego 2005 r. narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego i zasadę równości.

Godne uwagi sformułowania

Prawo do kasacji (skargi kasacyjnej) nie mieści się w zakresie konstytucyjnego prawa do sądu. Odpowiednia reguła intertemporalna została wyrażona w sposób jednoznaczny w zaskarżonym przepisie. Odstąpienie przez ustawodawcę od zasady bezpośredniego działania ustawy nowej miało właśnie na celu zachowanie pewności prawa.

Skład orzekający

Bohdan Zdziennicki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja konstytucyjnego prawa do sądu w kontekście prawa do kasacji oraz zasady pewności prawa przy zmianach przepisów procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących kasacji w Kodeksie postępowania cywilnego i orzeczeń wydanych przed datą wejścia w życie nowelizacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem do sądu i zmianami legislacyjnymi, co jest istotne dla praktyków prawa, choć niekoniecznie dla szerokiej publiczności.

Czy prawo do kasacji to konstytucyjne prawo do sądu? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
248/5/B/2006 POSTANOWIENIE z dnia 17 października 2006 r. Sygn. akt Ts 128/06 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bohdan Zdziennicki, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Grażyny Marciniak o zbadanie zgodności: art. 3 ustawy z 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej zarzucono, że art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) jest niezgodny z zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz zasadą równości w zakresie, w jakim wyklucza możliwość wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczeń wydanych przed dniem 6 lutego 2005 r., w odniesieniu do których nie upłynął jeszcze termin do wniesienia kasacji. Zdaniem skarżącej przepis, który do złożenia kasacji nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych pozbawia ją ochrony praw nabytych i pogarsza jej sytuację prawną. Skarga konstytucyjna została złożona w oparciu o następujący stan faktyczny. Postanowieniem z 22 sierpnia 2005 r. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację skarżącej jako spóźnioną. Zażalenie skarżącej zostało oddalone postanowieniem Sądu Najwyższego z 15 grudnia 2005 r. Zdaniem Sądu Najwyższego z art. 3 przedmiotowej ustawy jednoznacznie wynika, że do kasacji składanych od orzeczeń wydanych przed wejściem w życie ustawy z 22 grudnia 2004 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest oczywiście bezzasadna i nie może otrzymać dalszego biegu. Przede wszystkim oczywiście bezzasadny jest zarzut naruszenia praw nabytych skarżącej, gdy zarzuca ona, że do jej sytuacji powinna stosować się nowa regulacja prawna. Zarzut ten jest wewnętrznie sprzeczny. Ponadto ukształtowanie sytuacji prawnej skarżącej należy rozpatrywać na gruncie art. 45 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 2 Konstytucji. Prawo do kasacji (skargi kasacyjnej) nie mieści się w zakresie konstytucyjnego prawa do sądu. Jeżeli jednak ustawodawca zdecyduje się na wprowadzenie tego środka prawnego musi zrobić to w sposób gwarantujący standardy postępowania sądowego w demokratycznym państwie prawnym (por. postanowienie z 10 sierpnia 2001 r., sygn. Ts 58/01, OTK ZU nr 6/2001, poz. 207). Należy uznać, że w zakresie podnoszonym przez skarżącą standardy te zostały zachowane. Skarżąca w chwili wydawania wyroku przez sąd drugiej instancji, jak i później, powinna wiedzieć, że środkiem jego zaskarżenia jest kasacja. Odpowiednia reguła intertemporalna została wyrażona w sposób jednoznaczny w zaskarżonym przepisie. Jednoznaczny sposób sformułowania art. 3 zaskarżonej ustawy nie pozostawia w tej kwestii wątpliwości. Skarżąca znała też warunki wnoszenia kasacji określone w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Trudno więc mówić o niemożności skorzystania przez skarżącą z przysługującego jej środka prawnego. Odstąpienie przez ustawodawcę od zasady bezpośredniego działania ustawy nowej miało właśnie na celu zachowanie pewności prawa. Wobec powyższego należy uznać, że skarga konstytucyjna jest oczywiście bezzasadna, a skarżąca nie uprawdopodobniła naruszenia swych konstytucyjnych praw w rozumieniu art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Dlatego też należało odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI