Orzeczenie · 2025-05-14

Ts 125/24

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2025-05-14
tkinneustrojoweWysokakonstytucyjny
TKskarga konstytucyjnaprawo o ustroju sądów powszechnychprezes sąduodwołanieKRSMinister Sprawiedliwościniezależność sądów

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez A.J., prezes Sądu Rejonowego w W., która została zawieszona w czynnościach i której Minister Sprawiedliwości zamierzał odwołać ze stanowiska na podstawie przepisów Prawa o ustroju sądów powszechnych. Skarżąca kwestionowała zgodność z Konstytucją przepisów dotyczących procedury odwoływania prezesów sądów, w szczególności braku wymogu opinii Krajowej Rady Sądownictwa. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu, że skarga nie spełnia podstawowych wymogów formalnych określonych w Konstytucji i ustawie o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Po pierwsze, skarżąca nie wskazała prawidłowo przepisów, które stanowiły podstawę ostatecznego orzeczenia w jej sprawie, a także nie wskazała naruszonych wolności lub praw konstytucyjnych. Po drugie, wskazane przez skarżącą wzorce kontroli (art. 2, art. 10 ust. 1, art. 186 ust. 1, art. 173 i art. 178 ust. 1 Konstytucji) mają charakter ustrojowy i nie mogą stanowić podstawy kontroli w postępowaniu skargowym. Trybunał zaznaczył, że w innej sprawie (sygn. K 2/24) orzekł o niezgodności z Konstytucją części przepisów dotyczących odwoływania prezesów sądów, jednakże nie miało to wpływu na ocenę formalną obecnej skargi. Wniosek o zabezpieczenie został uznany za bezprzedmiotowy w związku z wydaniem wyroku w sprawie K 2/24.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Proceduralne wymogi skargi konstytucyjnej, w szczególności dotyczące właściwych wzorców kontroli oraz przedmiotu zaskarżenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie skarg konstytucyjnych i sposobu ich wnoszenia do Trybunału Konstytucyjnego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy przepisy Prawa o ustroju sądów powszechnych dotyczące odwoływania prezesów sądów przez Ministra Sprawiedliwości, w zakresie w jakim nie wymagają opinii Krajowej Rady Sądownictwa lub dopuszczają niewiążący charakter jej opinii, są zgodne z Konstytucją?

Odpowiedź sądu

Nie można ocenić, ponieważ skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych.

Uzasadnienie

Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze z powodu braków formalnych, w tym nieprawidłowego wskazania przedmiotu skargi oraz nieodpowiednich wzorców kontroli (zasady ustrojowe Konstytucji zamiast przepisów gwarantujących wolności i prawa).

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
A.J.osoba_fizycznaskarżąca

Przepisy (13)

Główne

u.o.t.p.TK art. 61 § 1

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Reguluje wstępne rozpoznanie skargi konstytucyjnej na posiedzeniu niejawnym.

u.o.t.p.TK art. 61 § 4 pkt 1

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa odmowy nadania dalszego biegu skardze z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

Konstytucja art. 79 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa przedmiot skargi konstytucyjnej – ustawa lub inny akt normatywny orzekający ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego.

u.o.t.p.TK art. 53 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Zobowiązuje do określenia przedmiotu skargi – przepisu, na podstawie którego wydano orzeczenie.

u.o.t.p.TK art. 53 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Zobowiązuje do wskazania naruszonych wolności lub praw.

Pomocnicze

p.u.s.p. art. 27 § 1 pkt 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa rozstrzygnięcia co do meritum w sprawie skarżącej.

p.u.s.p. art. 27 § 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa rozstrzygnięcia co do meritum w sprawie skarżącej.

p.u.s.p. art. 27 § 3

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa rozstrzygnięcia co do meritum w sprawie skarżącej.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli wskazany przez skarżącą, ale uznany za nieodpowiedni dla skargi konstytucyjnej.

Konstytucja art. 10 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli wskazany przez skarżącą, ale uznany za nieodpowiedni dla skargi konstytucyjnej.

Konstytucja art. 186 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli wskazany przez skarżącą, ale uznany za nieodpowiedni dla skargi konstytucyjnej.

Konstytucja art. 173

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli wskazany przez skarżącą, ale uznany za nieodpowiedni dla skargi konstytucyjnej.

Konstytucja art. 178 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli wskazany przez skarżącą, ale uznany za nieodpowiedni dla skargi konstytucyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w Konstytucji i ustawie o TK. • Wskazane przez skarżącą przepisy Konstytucji (art. 2, 10, 173, 178, 186) mają charakter ustrojowy i nie mogą stanowić wzorca kontroli w postępowaniu skargowym. • Tylko przepisy gwarantujące wolności i prawa obywatelskie mogą być wzorcem kontroli w skardze konstytucyjnej. • Niektóre przepisy Prawa o ustroju sądów powszechnych, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej, nie zostały prawidłowo zakwestionowane.

Godne uwagi sformułowania

skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym • Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. • nie wszystkie jej przepisy mogą stanowić wzorce kontroli w postępowaniu skargowym. Mogą nimi być tylko te, które zawierają bezpośrednie gwarancje dla wolności i praw człowieka i obywatela • Przepisy te wyrażają zasady o charakterze ustrojowym i w związku z tym nie mogą stanowić właściwego wzorca kontroli w postępowaniu zainicjowanym skargą konstytucyjną

Skład orzekający

Stanisław Piotrowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi skargi konstytucyjnej, w szczególności dotyczące właściwych wzorców kontroli oraz przedmiotu zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg konstytucyjnych i sposobu ich wnoszenia do Trybunału Konstytucyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądów i rolą Ministra Sprawiedliwości, a także procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym. Odmowa rozpoznania skargi z powodów formalnych jest istotna dla zrozumienia praktyki TK.

Trybunał Konstytucyjny odrzuca skargę ws. odwoływania prezesów sądów – dlaczego formalności są kluczowe?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst