Ts 122/05

Trybunał Konstytucyjny2006-10-03
SAOSinneprawa konstytucyjneWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaprzewlekłość postępowaniaprawo do sądudopuszczalność skargiTrybunał Konstytucyjnypostanowienieśrodek zaskarżenia

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej przepisów ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, uznając ją za niedopuszczalną z powodu braku ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.

Skarżący Piotr Jankiewicz złożył skargę konstytucyjną kwestionując zgodność przepisów ustawy o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki z Konstytucją. Zarzucił, że zaskarżone przepisy uniemożliwiają mu złożenie środka zaskarżenia na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie oddalające jego skargę na przewlekłość postępowania. Trybunał Konstytucyjny uznał skargę za niedopuszczalną, ponieważ postanowienie Sądu Okręgowego nie było ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, które rozstrzygałoby o konstytucyjnych prawach skarżącego.

Skarżący Piotr Jankiewicz złożył skargę konstytucyjną, w której zarzucił niezgodność art. 8 ust. 2, art. 12 i art. 14 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki z art. 45 i art. 176 Konstytucji RP. Skarżący argumentował, że zaskarżone przepisy uniemożliwiają mu złożenie środka zaskarżenia na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 24 marca 2005 r., które oddaliło jego skargę na przewlekłość postępowania. Sąd Okręgowy poinformował skarżącego, że postanowienie to jest prawomocne i nie przysługuje od niego środek odwoławczy. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu sprawy, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnił to brakiem ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Trybunał podkreślił, że orzeczenie, o którym mowa w tym przepisie, musi rozstrzygać o podmiotowych wolnościach lub prawach konstytucyjnych skarżącego, a postanowienie Sądu Okręgowego nie dotyczyło dopuszczalności środka zaskarżenia, lecz jedynie oddalenia skargi na przewlekłość. W związku z tym, postanowienie to nie mogło być uznane za ostateczne orzeczenie o prawie skarżącego do zaskarżania orzeczeń sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna jest niedopuszczalna z powodu braku ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że postanowienie Sądu Okręgowego oddalające skargę na przewlekłość nie jest ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, ponieważ nie rozstrzyga o konstytucyjnych prawach skarżącego do zaskarżania orzeczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Piotr Jankiewiczosoba_fizycznaskarżący

Przepisy (6)

Główne

Konstytucja RP art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wydanie przez sąd lub organ administracji publicznej ostatecznego orzeczenia o podmiotowych wolnościach lub prawach konstytucyjnych skarżącego, którego podstawę normatywną stanowi regulacja prawna zakwestionowana w skardze.

Pomocnicze

u.s.n.p.z. art. 8 § ust. 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Nie reguluje prawa strony do złożenia środka zaskarżenia.

u.s.n.p.z. art. 12

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Reguluje kwestie oddalenia przez sąd przełożony skargi nieuzasadnionej, nie stwarza możliwości wniesienia środka zaskarżenia.

u.s.n.p.z. art. 14

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Możliwość ponownego wystąpienia ze skargą nie realizuje prawa do dwuinstancyjnego postępowania.

Konstytucja RP art. 45

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 176

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie Sądu Okręgowego nie jest ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, ponieważ nie rozstrzyga o prawach lub wolnościach konstytucyjnych skarżącego. Orzeczenie musi mieć władczy charakter i kształtować sytuację prawną skarżącego, czego brak w postanowieniu Sądu Okręgowego.

Odrzucone argumenty

Zaskarżone przepisy ustawy o skardze na przewlekłość postępowania są niezgodne z Konstytucją, ponieważ uniemożliwiają złożenie środka zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenie o podmiotowych wolnościach lub prawach konstytucyjnych skarżącego rozstrzygnięcie kształtujące w sposób bezpośredni lub pośredni sytuację prawną skarżącego przez pojęcie „orzeczenie” Trybunał Konstytucyjny konsekwentnie rozumie tylko taki akt organu władzy publicznej (...), który w jakiś sposób „rozstrzyga o prawach lub wolnościach konstytucyjnych wnioskodawcy”

Skład orzekający

Marian Grzybowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów formalnych dla dopuszczalności skargi konstytucyjnej, zwłaszcza w kontekście orzeczeń dotyczących praw proceduralnych i braku ostatecznego rozstrzygnięcia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, nie rozstrzyga merytorycznie o zgodności przepisów z Konstytucją.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i procedur konstytucyjnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawami obywatelskimi i postępowaniem sądowym.

Czy brak możliwości odwołania od decyzji o przewlekłości postępowania narusza Twoje prawa konstytucyjne? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
78/2/B/2007 POSTANOWIENIE z dnia 3 października 2006 r. Sygn. akt Ts 122/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marian Grzybowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Piotra Jankiewicza w sprawie zgodności: art. 8 ust. 2, art. 12 i art. 14 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843) z art. 45 i art. 176 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 27 lipca 2005 r. zarzucono, że art. 8 ust. 2, art. 12 i art. 14 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843) jest niezgodny z art. 45 i art. 176 Konstytucji. Zdaniem skarżącego zaskarżone przepisy ustawy uniemożliwiają mu złożenie środka zaskarżenia. Art. 8 ust. 2 nie reguluje w żaden sposób prawa strony do złożenia środka zaskarżenia, art. 12 reguluje wyłącznie kwestie oddalenia przez sąd przełożony skargi nieuzasadnionej, nie stwarza stronie możliwości wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, a przewidziana w art. 14 ustawy możliwość ponownego wystąpienia ze skargą nie realizuje prawa do dwuinstancyjnego postępowania sądowego. Skarga została złożona w oparciu o następujący stan faktyczny. Postanowieniem z 24 marca 2005 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił skargę skarżącego na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Pismem z 11 kwietnia 2005 r. wydanym na zarządzenie sędziego skarżący został poinformowany, że postanowienie Sądu Okręgowego jest orzeczeniem prawomocnym i nie przysługuje od niego środek odwoławczy. W związku z powyższym pismo skarżącego zatytułowane „Wniosek o uchylenie orzeczenia zapadłego 24 marca 2005 r. wraz z uzasadnieniem” pozostawiono w aktach bez nadania biegu. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wydanie przez sąd lub organ administracji publicznej ostatecznego orzeczenia o podmiotowych wolnościach lub prawach konstytucyjnych skarżącego, którego podstawę normatywną stanowi regulacja prawna zakwestionowana w skardze. Orzeczenie, o którym mówi art. 79 ust. 1 Konstytucji, stanowić ma w istocie bezpośrednie źródło naruszenia tych praw, niejako skonkretyzowanie i zindywidualizowanie owego naruszenia. Można wręcz stwierdzić, że wydanie orzeczenia w ogóle uzasadnia możliwość skorzystania z instytucji skargi konstytucyjnej. Skarżący wskazuje, że orzeczeniem w powyższym rozumieniu jest postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie z 24 marca 2005 r. Orzeczenie to nie rozstrzyga jednak kwestii dopuszczalności wniesienia środka zaskarżenia na oddalenie skargi w przedmiocie przewlekłości postępowania sądowego. Sąd oparł swe rozstrzygnięcie jedynie na art. 12 ust. 1, nie wskazując jako podstawy rozstrzygnięcia pozostałych zaskarżonych przepisów. Dokonując wykładni powyższego przepisu Sąd Okręgowy nie wyinterpretował z niego zakazu złożenia środka odwoławczego, gdyż kwestia ta w ogóle nie była przedmiotem rozstrzygnięcia. Z powyższego wynika, że postanowienie Sądu Okręgowego z 24 marca 2005 r. nie stanowi orzeczenia w przedmiocie dopuszczalności środka zaskarżenia, tym samym nie może ono być ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji o prawie skarżącego do zaskarżania orzeczeń sądowych. Orzeczeniem takim nie może być również pismo z 11 kwietnia 2005 r., które skarżący otrzymał z Sądu Okręgowego w Szczecinie. Przez pojęcie „orzeczenie” Trybunał Konstytucyjny konsekwentnie rozumie tylko taki akt organu władzy publicznej (sądu lub organu administracji publicznej), który w jakiś sposób „rozstrzyga o prawach lub wolnościach konstytucyjnych wnioskodawcy”. Orzeczenie takie ma „w sposób władczy” określać „sytuację prawną skarżącego”. Chodzi o orzeczenie, które jest „rozstrzygnięciem kształtującym w sposób bezpośredni lub pośredni sytuację prawną skarżącego w zakresie przysługujących mu praw lub wolności zagwarantowanych w Konstytucji” (por. postanowienie z 13 października 1998 r., sygn. Ts 117/98, OTK ZU nr 3(25)/1999, poz. 43). Orzeczenie o którym mówi art. 79 ust. 1 Konstytucji, musi odnosić się do sytuacji prawnej, a nie faktycznej skarżącego, sytuację tę w jakiś sposób kształtować (modyfikować), kształtowanie sytuacji prawnej może następować w sposób bezpośredni lub pośredni, modyfikacja sytuacji prawnej skarżącego powinna prowadzić do jej pogorszenia. Ze względu na brak ostatecznego orzeczenia, w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji w przedmiocie braku możliwości zaskarżenia postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z 24 marca 2005 r., należy uznać że skarga konstytucyjna jest niedopuszczalna. Mając powyższe na względzie, należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI