Orzeczenie · 2014-10-15

Ts 120/14

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2014-10-15
SAOSinneprawo konstytucyjneWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnadroga prawnasąd najwyższyskarga kasacyjnatrybunał konstytucyjnyprawo do sądukpc

Skarżąca M.T. złożyła skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność art. 398^2 § 1 oraz art. 519^1 § 4 pkt 4 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) z Konstytucją. Zarzuciła, że przepisy te, poprzez ustalenie granicy wartości przedmiotu zaskarżenia, poniżej której skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, naruszają jej prawo do sądu. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 9 lipca 2014 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że skarżąca nie wyczerpała przewidzianej w sprawie drogi prawnej, ponieważ nie wniosła przysługującego jej zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie. W konsekwencji, skarżąca nie uzyskała ostatecznego orzeczenia, co jest warunkiem dopuszczalności skargi konstytucyjnej. Trybunał uznał również zarzuty naruszenia prawa do sądu za bezzasadne, a także wskazał, że skarżąca w rzeczywistości podważa prawidłowość wydanych w jej sprawie orzeczeń, a nie treść zakwestionowanych norm. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Trybunału, domagając się jego uchylenia i przekazania skargi do merytorycznej oceny. Podtrzymała argumentację o niedopuszczalności skargi kasacyjnej i stwierdziła, że złożenie zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego nie zmieniłoby rozstrzygnięcia, a jedynie wydłużyłoby procedurę. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając zażalenie, ponownie podkreślił, że skarga konstytucyjna ma charakter nadzwyczajny i subsydiarny, a warunek wyczerpania drogi prawnej oznacza, że przysługuje ona dopiero po wykorzystaniu wszelkich dostępnych środków prawnych. Ponieważ skarżąca nie wniosła zażalenia, nie wyczerpała drogi prawnej. Trybunał przypomniał również, że Konstytucja nie gwarantuje prawa do skargi kasacyjnej, a ustawodawca ma swobodę w kształtowaniu zasad dostępu do Sądu Najwyższego, w tym poprzez kryterium wartości przedmiotu zaskarżenia. W związku z tym, że sprawa była rozpoznana w dwuinstancyjnym postępowaniu, gwarancje konstytucyjne zostały zachowane. Trybunał stwierdził, że zażalenie nie podważa podstaw odmowy nadania skardze dalszego biegu i postanowił nie uwzględnić zażalenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie dopuszczalności ograniczeń w dostępie do Sądu Najwyższego oraz wymogu wyczerpania drogi prawnej przed wniesieniem skargi konstytucyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury skargi konstytucyjnej i dostępu do Sądu Najwyższego w kontekście k.p.c.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, uzależniające dopuszczalność skargi kasacyjnej od wartości przedmiotu zaskarżenia, są zgodne z Konstytucją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ustawodawca ma swobodę w kształtowaniu zasad dostępu do Sądu Najwyższego, w tym poprzez kryterium wartości przedmiotu zaskarżenia, a Konstytucja nie gwarantuje prawa do skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Trybunał przypomniał, że kasacja nie mieści się w konstytucyjnym prawie do sądu, a ustawodawca może określać zasady dostępu do Sądu Najwyższego, w tym kryterium wagi sprawy, którego elementem jest wartość przedmiotu zaskarżenia. Ponieważ sprawa była rozpoznana w dwuinstancyjnym postępowaniu, gwarancje konstytucyjne zostały zachowane.

Czy skarga konstytucyjna jest dopuszczalna, gdy skarżący nie wyczerpał przysługującej mu drogi prawnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna jest niedopuszczalna, jeśli skarżący nie wyczerpał drogi prawnej, co oznacza, że nie uzyskał ostatecznego orzeczenia.

Uzasadnienie

Skarga konstytucyjna jest środkiem nadzwyczajnym i subsydiarnym, który przysługuje dopiero wówczas, gdy skarżący nie ma już jakiejkolwiek możliwości uruchomienia dalszego postępowania. Dopóki nie została wyczerpana droga prawna, nie można ocenić, czy mamy do czynienia z niekonstytucyjnością aktu normatywnego, czy z wadliwościami procesu stosowania prawa. Wnoszenie skargi jest przedwczesne, gdy istnieje jeszcze możliwość rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu sądowym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
M.T.osoba_fizycznaskarżąca

Przepisy (13)

Główne

ustawa o TK art. 46 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

k.p.c. art. 394^1 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 519^1 § § 4 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucja art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

ustawa o TK art. 36 § ust. 4

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa o TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa o TK art. 25 § ust. 1 pkt 3 lit. b

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa o TK art. 36 § ust. 6–7

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewyczerpanie drogi prawnej przez skarżącą. • Swoboda ustawodawcy w kształtowaniu dostępu do Sądu Najwyższego. • Konstytucja nie gwarantuje prawa do skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Przepisy k.p.c. dotyczące wartości przedmiotu zaskarżenia naruszają prawo do sądu. • Zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego nie zmieniłoby rozstrzygnięcia i wydłużyłoby procedurę.

Godne uwagi sformułowania

skarga konstytucyjna jest środkiem nadzwyczajnym i subsydiarnym • nie można ocenić, czy mamy do czynienia z niekonstytucyjnością aktu normatywnego, jako podstawą orzekania, czy też z wadliwościami procesu stosowania prawa • Konstytucja daje ustawodawcy dużą swobodę w ukształtowaniu skargi kasacyjnej

Skład orzekający

Maria Gintowt-Jankowicz

przewodnicząca

Stanisław Biernat

sprawozdawca

Andrzej Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności ograniczeń w dostępie do Sądu Najwyższego oraz wymogu wyczerpania drogi prawnej przed wniesieniem skargi konstytucyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi konstytucyjnej i dostępu do Sądu Najwyższego w kontekście k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe wymogi formalne dla skargi konstytucyjnej i dostęp do Sądu Najwyższego, co jest istotne dla praktyków prawa, choć samo rozstrzygnięcie nie jest przełomowe.

Niewyczerpana droga prawna zamyka drzwi do Trybunału Konstytucyjnego – kluczowe zasady dla skarżących.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst