Ts 12/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej art. 928 § 1 pkt 3 Kodeksu cywilnego, uznając, że przepis ten nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia o prawach skarżącej w sposób, w jaki się na to powołuje.
Skarżąca Ewa Maria Miastkowska wniosła skargę konstytucyjną, zarzucając niezgodność art. 928 § 1 pkt 3 Kodeksu cywilnego z Konstytucją RP, twierdząc, że przepis ten narusza jej prawo do dziedziczenia. Kwestionowany przepis dotyczy niegodności dziedziczenia w przypadku ukrycia lub zniszczenia testamentu. Sąd Rejonowy i Okręgowy oddaliły powództwo o uznanie innej osoby za niegodną dziedziczenia. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, ponieważ przepis, na który powołuje się skarżąca, nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia o jej prawach w sposób wskazany w skardze.
Skarga konstytucyjna Ewy Marii Miastkowskiej dotyczyła art. 928 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), który według skarżącej jest niezgodny z art. 64 ust. 1, art. 64 ust. 2, art. 21 ust. 1 i art. 31 ust. 3, art. 2 Konstytucji RP. Zarzucono, że przepis ten narusza prawo do dziedziczenia, ograniczając je na rzecz innej osoby, ponieważ pozwala sądowi orzec niegodność dziedziczenia w przypadku umyślnego ukrycia lub zniszczenia testamentu, podrobienia go lub skorzystania z podrobionego testamentu. Skarżąca uważała, że przepis ten nie uwzględnia przypadków wyłudzenia postanowienia o nabyciu spadku na podstawie nieistniejącego testamentu ustnego i narusza zasadę proporcjonalności oraz równej ochrony prawa dziedziczenia. Wcześniej, wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku (sygn. I C 214/05) oddalono powództwo o uznanie Doroty Joanny Miastkowskiej za niegodną dziedziczenia, a apelacja została oddalona przez Sąd Okręgowy w Białymstoku (sygn. II Ca 566/05). Trybunał Konstytucyjny, powołując się na art. 79 ust. 1 Konstytucji, stwierdził, że żądanie zbadania zgodności przepisu z Konstytucją jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy przepis ten stanowił podstawę rozstrzygnięcia o prawach skarżącej. W tej sprawie, mimo że art. 928 § 1 pkt 3 k.c. był podstawą rozstrzygnięcia, to nie w zakresie normy prawnej, na którą powołuje się skarżąca. Sądy niższych instancji oparły swoje rozstrzygnięcia na wykładni, która nie obejmowała przypadków ustalenia treści testamentu ustnego przez świadków, a Sąd Okręgowy uznał, że działania Doroty Joanny Miastkowskiej nie wypełniły przesłanki umyślnego podrobienia testamentu ustnego. W związku z tym Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie można ocenić zgodności przepisu z Konstytucją w ramach skargi konstytucyjnej, ponieważ nie stanowił on podstawy rozstrzygnięcia o prawach skarżącej w sposób, w jaki się na to powołuje.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, ponieważ przepis, którego konstytucyjność była kwestionowana, nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia o prawach skarżącej w sposób wskazany w skardze. Sądy niższych instancji oparły swoje rozstrzygnięcia na wykładni przepisu, która nie obejmowała sytuacji podnoszonych przez skarżącą, a sama sprawa spadkowa została rozstrzygnięta na innych podstawach prawnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ewa Maria Miastkowska | osoba_fizyczna | skarżąca |
| Dorota Joanna Miastkowska | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 928 § § 1 pkt 3
Kodeks cywilny
Przepis ten stanowił podstawę rozstrzygnięcia, jednakże nie w zakresie normy prawnej, na którą powołuje się skarżąca w skardze konstytucyjnej.
Pomocnicze
Konstytucja art. 64 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 64 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 21 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 79 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Warunek dopuszczalności skargi konstytucyjnej – przepis musi stanowić podstawę rozstrzygnięcia o prawach skarżącej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 928 § 1 pkt 3 k.c. nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia o prawach skarżącej w sposób wskazany w skardze konstytucyjnej.
Odrzucone argumenty
Art. 928 § 1 pkt 3 k.c. narusza prawo do dziedziczenia i zasadę proporcjonalności.
Godne uwagi sformułowania
wbrew twierdzeniom skarżącej, wymóg ten nie został spełniony odnośnie art. 928 § 1 pkt 3 k.c. nie w zakresie (norma prawna), w jakim skarżąca powołuje się na jego niekonstytucyjność w skardze konstytucyjnej.
Skład orzekający
Bohdan Zdziennicki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty dopuszczalności skargi konstytucyjnej i rozróżnienie między treścią przepisu a normą prawną."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której przepis nie był podstawą rozstrzygnięcia w sposób podnoszony przez skarżącą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 3/10
Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy dopuszczalności skargi konstytucyjnej, a nie meritum prawa spadkowego, co czyni ją mniej interesującą dla szerszego grona odbiorców.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony283/6/B/2006 POSTANOWIENIE z dnia 27 kwietnia 2006 r. Sygn. akt Ts 12/06 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bohdan Zdziennicki, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Ewy Marii Miastkowskiej o zbadanie zgodności: art. 928 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) z art. 64 ust. 1, art. 64 ust. 2, art. 21 ust. 1 i art. 31 ust. 3, art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej złożonej 10 stycznia 2006 r. zarzucono, iż art. 928 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) jest niezgodny z art. 64 ust. 1, art. 64 ust. 2 i art. 21 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3, art. 2 w związku z preambułą do Konstytucji. Zdaniem skarżącej, zaskarżony przepis kodeksu cywilnego powoduje ograniczenie jej prawa dziedziczenia na rzecz Doroty Joanny Miastkowskiej. Upoważnia on sąd do orzeczenia niegodności dziedziczenia przez spadkobiercę, który umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament, albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę przerobionego lub podrobionego, nie uwzględniając przypadków umyślnego działania spadkobiercy, który wyłudził lub podjął próbę wyłudzenia postanowienia sądu o nabyciu spadku na podstawie nieistniejącego testamentu ustnego. Takie ukształtowanie treści instytucji niegodności narusza zdaniem skarżącej zasadę proporcjonalności i standard równej ochrony prawa dziedziczenia. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku z 14 lipca 2005 r. (sygn. I C 214/05) oddalone zostało powództwo skarżącej o uznanie Doroty Joanny Miastkowskiej za niegodną dziedziczenia. Apelacja od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w Białymstoku z 27 września 2005 r. (sygn. II Ca 566/05). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji żądanie zbadania zgodności przepisów aktu normatywnego z Konstytucją jest dopuszczalne, o ile przepisy te stanowiły podstawę rozstrzygnięcia o prawach skarżącej wydanego przez sąd lub organ administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącej, wymóg ten nie został spełniony odnośnie art. 928 § 1 pkt 3 k.c. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego należy rozróżnić pomiędzy treścią przepisu a treścią normy prawnej. Kontroli Trybunału Konstytucyjnego podlegają wyrażone w przepisach normy. Sąd Rejonowy w uzasadnieniu wyroku oddalającego powództwo o uznanie za niegodną dziedziczenia oparł swe rozstrzygnięcie na wykładni, zgodnie z którą art. 928 § 1 pkt 3 k.c. znajduje zastosowanie jedynie wówczas, gdy sporządzono testament pisemny lub dokument potwierdzający treść testamentu ustnego, nie obejmuje natomiast przypadków ustalenia treści testamentu ustnego przez świadków. Powyższa wykładnia została uznana za nieuzasadnioną przez Sąd Okręgowy. Stwierdził on, że ochrona testamentu ustnego nie jest uzależniona od istnienia bądź nieistnienia pisma stwierdzającego jego treść. Problem ten nie miał jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia o zasadności apelacji skarżącej. W ocenie Sądu Okręgowego nieuzasadniony okazał się bowiem zarzut, iż działania Doroty Joanny Miastkowskiej wypełniły przesłankę umyślnego podrobienia testamentu ustnego, również zawartą w art. 928 § 1 pkt 3 k.c. Kwestionowany przepis stanowił wprawdzie podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia sądu w niniejszej sprawie, jednakże nie w zakresie (norma prawna), w jakim skarżąca powołuje się na jego niekonstytucyjność w skardze konstytucyjnej. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI