Ts 249/08

Trybunał Konstytucyjny2010-10-13
SAOSAdministracyjneprawo konstytucyjneŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaustawa o utrzymaniu czystościnullum crimen sine legeblankietowość normyprawo miejscoweTrybunał Konstytucyjnyzażalenie

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając zarzuty skarżącego dotyczące przepisów ustawy o utrzymaniu czystości za bezzasadne i niezwiązane z istotą skargi konstytucyjnej.

Skarżący zakwestionował zgodność art. 10 ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z Konstytucją, zarzucając naruszenie zasady nullum crimen sine lege certa i nullum poena sine lege. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając zarzuty za oczywiście bezzasadne. W zażaleniu skarżący podniósł zarzut podwójnej karalności za ten sam czyn oraz brak wskazania w ustawie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Trybunał uznał, że przedmiotem skargi konstytucyjnej nie może być wzajemna relacja dwóch przepisów ustawy, a zarzuty skarżącego nie dotyczyły zgodności z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę ostatecznego orzeczenia.

Skarżący Stanisław C. w skardze konstytucyjnej kwestionował zgodność art. 10 ust. 2a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z art. 42 ust. 1 Konstytucji. Zarzucił, że przepis ten narusza jego konstytucyjne prawo wynikające z zasad nullum crimen sine lege certa oraz nullum poena sine lege. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 13 października 2008 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając zarzuty za oczywiście bezzasadne. Trybunał argumentował, że ustawa zawiera wszystkie niezbędne elementy normy karnej, a art. 10 ust. 2a, jako przepis odsyłający, jasno określa zakres podmiotowy i przedmiotowy, a sankcja jest możliwa do zrekonstruowania. Podkreślono dopuszczalność stosowania przepisów blankietowych i możliwość doprecyzowania przez akty prawa miejscowego. Skarżący w zażaleniu zarzucił pominięcie przez Trybunał zarzutu dwukrotnego wprowadzenia sankcji za ten sam czyn (art. 10 ust. 2 i 2a ustawy) oraz brak wskazania w art. 10 ust. 3 ustawy, że przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia mają zastosowanie także do czynów z art. 10 ust. 2a. Trybunał Konstytucyjny uznał, że zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważają ustaleń zaskarżonego postanowienia. Podkreślono, że przedmiotem skargi konstytucyjnej nie może być wzajemna relacja dwóch przepisów ustawy, a jedynie zgodność przepisu, na podstawie którego orzeczono ostatecznie o prawach lub wolnościach skarżącego, z Konstytucją. Ponieważ skarżący nie kwestionował prawidłowości ustaleń dotyczących treści art. 10 ust. 2a ustawy i oczywistej bezzasadności zarzutów, a jedynie relację między art. 10 ust. 2 a 2a, Trybunał uznał te zarzuty za pozostające bez związku z istotą skargi konstytucyjnej i postanowił nie uwzględnić zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest zgodny z Konstytucją, ponieważ zawiera wszystkie niezbędne elementy normy karnej, a jego blankietowość jest dopuszczalna i uzasadniona.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że art. 10 ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości jasno określa zakres podmiotowy i przedmiotowy, a możliwość doprecyzowania przez radę gminy w akcie prawa miejscowego jest dopuszczalna. Sankcja jest możliwa do zrekonstruowania, a przepisy te nie naruszają zasad nullum crimen sine lege.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Stanisław C.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (11)

Główne

u.u.c.p.g. art. 10 § ust. 2a

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Przepis odsyłający, określający zakres podmiotowy i przedmiotowy obowiązku oraz sankcję za jego niewykonanie, która jest możliwa do zrekonstruowania.

Konstytucja RP art. 42 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada nullum crimen sine lege certa i nullum poena sine lege.

Pomocnicze

u.u.c.p.g. art. 10 § ust. 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Określa sankcję (karę) za niewykonanie obowiązków określonych w regulaminie.

u.u.c.p.g. art. 10 § ust. 3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Określa, że postępowanie w sprawach z ust. 2 toczy się według przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

u.u.c.p.g. art. 4 § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Regulamin jest aktem prawa miejscowego.

u.u.c.p.g. art. 4 § ust. 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Określa szczegółowy zakres regulaminu.

u.u.c.p.g. art. 4 § ust. 2 pkt 7

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Umożliwia radzie gminy ustanowienie zakazu utrzymania zwierząt gospodarskich na określonych obszarach.

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Akty prawa miejscowego są źródłem prawa powszechnie obowiązującego.

Konstytucja RP art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa prawna skargi konstytucyjnej.

u.T.K.

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Ustawa precyzująca zasady korzystania ze skargi konstytucyjnej.

k.p.w.

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Przepisy proceduralne stosowane w sprawach o wykroczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 10 ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości zawiera wszystkie niezbędne elementy normy karnej. Blankietowość normy karnej jest dopuszczalna, a zakres regulaminu rady gminy jest odpowiednio określony. Przedmiotem skargi konstytucyjnej nie może być wzajemna relacja dwóch przepisów ustawy. Zarzuty skarżącego dotyczyły relacji między przepisami, a nie ich zgodności z Konstytucją.

Odrzucone argumenty

Art. 10 ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości narusza zasady nullum crimen sine lege certa i nullum poena sine lege. Przepisy art. 10 ust. 2 i 2a ustawy wprowadzają podwójną karalność za ten sam czyn. Brak wskazania w art. 10 ust. 3 ustawy, że przepisy k.p.w. mają zastosowanie do art. 10 ust. 2a.

Godne uwagi sformułowania

oczywiście bezzasadne w sposób oczywisty odnaleźć można wszystkie niezbędne elementy normy karnej przepis odsyłający całkowita rekonstrukcja normy karnej zarzuty skarżącego pozostają bez związku z ustaleniami dokonanymi przez Trybunał Konstytucyjny niezrozumienie istoty skargi konstytucyjnej kontrola pozioma wzajemnej zgodności dwóch przepisów rangi ustawowej

Skład orzekający

Teresa Liszcz

przewodnicząca

Maria Gintowt-Jankowicz

sprawozdawca

Marek Mazurkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu skargi konstytucyjnej, dopuszczalność przepisów blankietowych w prawie karnym, zasady nullum crimen sine lege."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach; kluczowe jest rozróżnienie między kontrolą konstytucyjności a kontrolą zgodności przepisów między sobą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych zasad prawa karnego (nullum crimen sine lege) i procedury konstytucyjnej, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na formalnym braku związku zarzutów z istotą skargi, co może być mniej angażujące dla szerszej publiczności.

Czy prawo pozwala na podwójne karanie za to samo? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia granice skargi konstytucyjnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
332/5/B/2010 POSTANOWIENIE z dnia 13 października 2010 r. Sygn. akt Ts 249/08 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Teresa Liszcz – przewodnicząca Maria Gintowt-Jankowicz – sprawozdawca Marek Mazurkiewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 października 2008 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Stanisława C., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE Skarżący w skardze konstytucyjnej zakwestionował zgodność art. 10 ust. 2a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008, ze zm.; dalej: ustawa o utrzymaniu czystości) z art. 42 ust. 1 Konstytucji. Zarzucił, że zaskarżony przepis art. 10 ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości narusza jego konstytucyjne prawo wynikające z zasady nullum crimen sine lege certa oraz nullum poena sine lege. Postanowieniem z 13 października 2008 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, uznając zarzuty skarżącego za oczywiście bezzasadne. Trybunał stwierdził, że w ustawie o utrzymaniu czystości w sposób oczywisty odnaleźć można wszystkie niezbędne elementy normy karnej. Art. 10 ust. 2a ustawy jasno określa jej zakres podmiotowy i przedmiotowy, wskazując, że na każdym spoczywa obowiązek wykonywania przepisów uchwalanego przez radę gminy regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Art. 4 ust. 1 ustawy stwierdza, że regulamin jest aktem prawa miejscowego, tak więc zgodnie z art. 94 Konstytucji jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego na terenie gminy. Dodatkowo art. 4 ust. 2 ustawy określa szczegółowo zakres regulaminu, wskazując enumerycznie jego główne postanowienia. Art. 4 ust. 2 pkt 7 daje radzie gminy możliwość ustanowienia w regulaminie „zakazu utrzymania zwierząt gospodarskich na określonych obszarach”, który jednocześnie nakłada na mieszkańców tych obszarów obowiązek powstrzymania się od utrzymywania takich zwierząt. Niewykonywanie takiego obowiązku niewątpliwie mieści się w dyspozycji określonej w art. 10 ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości. Trybunał Konstytucyjny podkreślił ponadto, że zaskarżony przepis art. 10 ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości ma charakter przepisu odsyłającego, gdyż wskazuje, że osoba niewykonująca obowiązków określonych w regulaminie podlega karze określonej w ust. 2 art. 10 ustawy. Natomiast art. 10 ust. 3 ustawy precyzuje, że postępowanie w sprawach określonych w ust. 2 tego artykułu toczy się według przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Tak więc oczywiste wydaje się, że kara wskazana w art. 10 ust. 2a ustawy podlega takiemu samemu reżimowi prawnemu jak kara z art. 10 ust. 2 ustawy. Tym samym sankcja została wskazana w ustawie w sposób umożliwiający całkowitą rekonstrukcję normy karnej. Trybunał podkreślił, że zarówno w doktrynie prawa karnego, jak i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego za dopuszczalne uznaje się stosowanie przepisów blankietowych, które delegują kompetencje do doprecyzowania znamion czynu zabronionego. Blankietowość normy karnej polega na tym, że znamiona czynu zabronionego (tzw. typizacja, określoność) wskazane są w innym akcie normatywnym niż ten, który zawiera normę sankcjonującą. Art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy o utrzymaniu czystości w sposób jednoznaczny określa zakaz utrzymania zwierząt gospodarskich na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach, a radzie gminy umożliwia tylko doprecyzowanie obszarów, na których zakaz ma obowiązywać. Jest to usprawiedliwione założeniem, że organy samorządowe lepiej znają specyfikę danej jednostki samorządowej. Dodatkowo regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy jest aktem prawa miejscowego i „zarówno określenie pewnych zachowań jako zakazanych, jak i ustalenie za nie kar może mieć miejsce w drodze innych aktów normatywnych powszechnie obowiązujących, tj. rozporządzeń lub aktów prawa miejscowego” (Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. I, red.: L. Garlicki, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1999, art. 42, s. 4). Zażalenie na postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu wniósł skarżący. Zarzucił w nim pominięcie w rozstrzygnięciu Trybunału zarzutu dwukrotnego wprowadzenia przez ustawodawcę sankcji za ten sam czyn, polegające na określeniu w art. 10 ust. 2 i art. 10 ust. 2a ustawy odpowiedzialności za niewykonanie obowiązków określonych w regulaminie. Zdaniem skarżącego wskazane przepisy przewidują równolegle karalność tych samych czynów. Ponadto brak wskazania w art. 10 ust. 3 ustawy, że przepisy kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia mają zastosowanie także do czynów określonych w art. 10 ust. 2a ustawy, co uniemożliwia jednoznaczne określenie rodzaju sankcji określonej w tym przepisie. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważają ustaleń dokonanych w przedmiotowym postanowieniu i w ocenie Trybunału nie zasługują na uwzględnienie. Podstawą odmowy nadania biegu skardze konstytucyjnej było stwierdzenie oczywistej bezzasadności podniesionych zarzutów w zakresie art. 42 ust. 1 Konstytucji. Zauważyć należy, że skarżący nie kwestionuje w swoim zażaleniu prawidłowości ustaleń dokonanych przez Trybunał Konstytucyjny w zakresie treści art. 10 ust. 2a ustawy i oczywistej bezzasadności stawianych w skardze zarzutów. Skarżący domaga się jednak dokonania przez Trybunał Konstytucyjny zbadania relacji zachodzącej między zakresem przepisu art. 10 ust. 2 a art. 10 ust. 2a ustawy, zarzucając brak jednoznaczności tych przepisów oraz wprowadzanie przez nie „podwójnej” karalności tych samych zachowań. Odnosząc się do tak formułowanych zarzutów, podkreślić należy, że przedmiotem skargi konstytucyjnej nie może być wzajemna relacja dwóch przepisów o randze ustawy. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, zakwestionować zgodność z Konstytucją przepisów ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie których sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego prawach lub wolnościach albo obowiązkach określonych w Konstytucji. Zasady, na jakich dopuszczalne jest korzystanie z tego środka ochrony wolności i praw, precyzuje ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 693, ze zm.). Żądanie dokonania kontroli poziomej wzajemnej zgodności dwóch przepisów rangi ustawowej, z których nadto tylko jeden był podstawą wydania ostatecznego orzeczenia, drugi zaś nie był stosowany wobec skarżącego, świadczy zatem o niezrozumieniu istoty skargi konstytucyjnej. W świetle powyższych ustaleń nie ulega wątpliwości, że zarzuty skarżącego pozostają bez związku z ustaleniami dokonanymi przez Trybunał Konstytucyjny w zaskarżonym postanowieniu o odmowie nadania biegu skardze konstytucyjnej. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, należało nie uwzględnić zażalenia wniesionego na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania niniejszej skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI