Ts 112/13

Trybunał Konstytucyjny2014-09-08
SAOSinneprawa konstytucyjneNiskakonstytucyjny
niepełnosprawnośćprawo do zabezpieczenia społecznegoustawa o rehabilitacjiTrybunał Konstytucyjnyorzekanie o niepełnosprawnościprawa konstytucyjne

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej art. 6 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, uznając brak związku między przepisem a zarzucanym naruszeniem praw konstytucyjnych.

Skarżący T.K. wniósł skargę konstytucyjną kwestionując zgodność art. 6 ust. 1 ustawy o rehabilitacji z Konstytucją, twierdząc, że sposób orzekania o niepełnosprawności narusza jego prawa. Skarga została wniesiona po tym, jak orzeczenia Powiatowego i Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, a następnie wyroki sądów obu instancji, utrzymały w mocy decyzję o lekkim stopniu niepełnosprawności skarżącego. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że skarżący nie wykazał związku między treścią kwestionowanego przepisu a naruszeniem jego praw konstytucyjnych.

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez T.K. w dniu 3 kwietnia 2013 r. do Trybunału Konstytucyjnego. Przedmiotem skargi był art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, który powołuje do życia powiatowe i wojewódzkie zespoły orzekające o niepełnosprawności. Skarżący zarzucił, że przepis ten, w powiązaniu z orzeczeniami wydanymi na jego podstawie, narusza jego prawa konstytucyjne, w tym prawo do życia, zabezpieczenia społecznego, ochrony zdrowia oraz prawo do szczególnej pomocy państwa. Podstawą skargi był fakt stwierdzenia u skarżącego lekkiego stopnia niepełnosprawności przez Powiatowy Zespół, co zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzki Zespół, a następnie oddalone przez Sąd Rejonowy i Sąd Okręgowy. Skarżący argumentował, że termin 'zespół' jest mylący, gdyż w praktyce orzekają pojedynczy lekarze. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, odmówił nadania dalszego biegu skardze. Uzasadnił to brakiem wykazania przez skarżącego związku między treścią kwestionowanego przepisu a naruszeniem jego praw konstytucyjnych. Trybunał wskazał, że ewentualne problemy związane z jednoosobowym orzekaniem wynikają z przepisów wykonawczych (rozporządzenia), a nie z zaskarżonego przepisu ustawy, który jedynie powołuje zespoły.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał związku między treścią kwestionowanej regulacji a naruszeniem jego praw konstytucyjnych.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że skarżący nie wykazał, w jaki sposób treść art. 6 ust. 1 ustawy o rehabilitacji doprowadziła do naruszenia jego praw. Zarzut dotyczący jednoosobowego orzekania wynika z przepisów wykonawczych, a nie z kwestionowanego przepisu ustawy, który jedynie powołuje zespoły.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
T.K.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (7)

Główne

ustawa o rehabilitacji art. 6 § ust. 1

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Przepis powołuje do życia powiatowe i wojewódzkie zespoły orzekające o niepełnosprawności.

Pomocnicze

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 67 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa o TK art. 47 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa o TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa o TK art. 36 § ust. 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności art. 7 § pkt 2

Stanowi, że wniosek o wydanie orzeczenia rozpatruje jednoosobowo lekarz – członek powiatowego zespołu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącego związku między treścią kwestionowanego przepisu (art. 6 ust. 1 ustawy o rehabilitacji) a naruszeniem jego praw konstytucyjnych. Jednoosobowe orzekanie wynika z przepisów wykonawczych, a nie z kwestionowanego przepisu ustawy.

Odrzucone argumenty

Art. 6 ust. 1 ustawy o rehabilitacji narusza prawa konstytucyjne skarżącego. Termin 'zespół' w ustawie jest mylący, gdyż w praktyce orzekają pojedynczy lekarze.

Godne uwagi sformułowania

przesłanka ta oznacza konieczność nie tylko uprawdopodobnienia, że w sprawie skarżącego doszło do naruszenia konstytucyjnego prawa podmiotowego lub konstytucyjnej wolności, ale także wykazania, że to właśnie w treści zakwestionowanego przepisu należy upatrywać źródło tego naruszenia. Odnosząc się do powyższego zarzutu, należy zwrócić uwagę na konieczność odróżnienia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w zaskarżonym przepisie, od składów orzekających w konkretnej sprawie w ramach tych zespołów.

Skład orzekający

Mirosław Granat

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wnoszenia skarg konstytucyjnych i wymogi formalne dotyczące wykazania związku między przepisem a naruszeniem konstytucyjnych praw i wolności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania związku między przepisem a naruszeniem praw, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii orzekania o niepełnosprawności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy formalnych wymogów skargi konstytucyjnej, co czyni ją mało interesującą dla szerszego grona odbiorców.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
421/5/B/2014 POSTANOWIENIE z dnia 8 września 2014 r. Sygn. akt Ts 112/13 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mirosław Granat, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej T.K. w sprawie zgodności: art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, ze zm.) z art. 2 i art. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 3 kwietnia 2013 r. skarżący zakwestionował zgodność art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, ze zm.; dalej: ustawa o rehabilitacji) z art. 2 i art. 67 ust. 1 Konstytucji. Skargę konstytucyjną wniesiono na podstawie następującego stanu faktycznego. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Siemiatyczach z 25 października 2011 r. (nr PC.82110-SN/516-11/5/AS/2011) stwierdzono u skarżącego lekki stopień niepełnosprawności i ustalono go na okres od 21 września 2011 r. do 31 października 2012 r. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku z 20 grudnia 2011 r. (nr 1279.2011). Odwołanie wniesione od powyższego orzeczenia Sąd Rejonowy w Białymstoku oddalił wyrokiem z 4 września 2012 r. (sygn. akt VI U 68/12). Sąd Okręgowy w Białymstoku – V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 6 grudnia 2012 r. (sygn. akt V Ua 43/12) – doręczonym 3 stycznia 2013 r. – oddalił apelację wniesioną od orzeczenia sądu I instancji. Z wydaniem wskazanych w skardze rozstrzygnięć skarżący wiąże naruszenie prawa do życia, prawa do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo, prawa do ochrony zdrowia oraz prawa do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych dla rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej. W uzasadnieniu zarzutu skarżący podnosi, że ustawa zapewnia obywatelom możliwość uzyskania trzech stopni niepełnosprawności. Decyzja stwierdzająca u skarżącego lekki stopień niepełnosprawności narusza prawo do życia i prawo do zabezpieczenia społecznego. Jak wywodzi dalej skarżący: „ustalenie niepełnosprawności jest punktem wyjścia do objęcia przez państwo osób niepełnosprawnych szczególną troską i uruchomienia – przewidzianych prawem – różnych form zabezpieczenia społecznego”. Następnie skarżący przytacza treść zaskarżonego przepisu i stwierdza, że użyty w nim termin „zespół” nie ma nic wspólnego z rzeczywistością, bowiem są to de facto pojedynczy lekarze, którzy posiadają jedną specjalizację zawodową, a wydają decyzje wymagające szczegółowej wiedzy medycznej w danej dziedzinie. In fine skargi skarżący wskazuje, że orzeczenia wydane przez oba zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności naruszyły również prawa konstytucyjne wynikające z art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji. Jak podkreśla, zaskarżona ustawa praktycznie zamknęła mu drogę do dochodzenia naruszonych wolności i praw. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest środkiem ochrony konstytucyjnych praw i wolności. Jej wniesienie zostało uzależnione od spełnienia licznych warunków wynikających bezpośrednio z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanych w przepisach ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji przesłanką rozpatrzenia skargi konstytucyjnej jest wykazanie przez skarżącego, że naruszenie jego konstytucyjnego prawa podmiotowego lub konstytucyjnej wolności nastąpiło wskutek wydania rozstrzygnięcia na podstawie kwestionowanej regulacji. Jak Trybunał podkreśla w swoim orzecznictwie, przesłanka ta oznacza konieczność nie tylko uprawdopodobnienia, że w sprawie skarżącego doszło do naruszenia konstytucyjnego prawa podmiotowego lub konstytucyjnej wolności, ale także wykazania, że to właśnie w treści zakwestionowanego przepisu należy upatrywać źródło tego naruszenia. Przedmiotem niniejszej skargi konstytucyjnej jest art. 6 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, który stanowi: „Powołuje się zespoły orzekające o niepełnosprawności: 1) powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności – jako pierwsza instancja; 2) wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności – jako druga instancja”. Uprawnienie do wniesienia skargi konstytucyjnej skarżący upatruje w okoliczności naruszenia przez wskazane w skardze rozstrzygnięcia, wydane na podstawie zaskarżonego przepisu, szeregu konstytucyjnych praw, takich jak: prawo do życia, prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo, prawo do ochrony zdrowia oraz prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych dla rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, prawo do zaskarżania orzeczeń wydanych w I instancji, a także zakaz zamykania drogi sądowej. Z uzasadnienia skargi nie wynika jednakże, w jaki sposób treść kwestionowanej regulacji doprowadziła do naruszenia tych praw. Skarżący zarzuca zaskarżonemu art. 6 ust. 1 ustawy o rehabilitacji jedynie to, że termin „zespół”, użyty w tym przepisie, „nie ma nic wspólnego z rzeczywistością, bowiem są to de facto pojedynczy lekarze (…)”. Odnosząc się do powyższego zarzutu, należy zwrócić uwagę na konieczność odróżnienia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w zaskarżonym przepisie, od składów orzekających w konkretnej sprawie w ramach tych zespołów. Jeżeli skarżący upatruje naruszenie swoich praw w okoliczności orzekania w jego sprawie przez jednego lekarza, to należy stwierdzić, że dopuszczalność wydania orzeczenia jednoosobowo wynika nie z zaskarżonego przepisu, ale z § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328, ze zm.), który w pkt 2 stanowi: „Wniosek o wydanie orzeczenia, o którym mowa w § 2 pkt 3, rozpatruje jednoosobowo lekarz – członek powiatowego zespołu”. Brak jest zatem związku pomiędzy treścią zaskarżonej regulacji, statuującej zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, a wskazanym w skardze naruszeniem konstytucyjnych praw podmiotowych. W związku z powyższym, na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 49 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy o TK, Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI