Ts 106/09

Trybunał Konstytucyjny2010-04-19
SAOSinneprawo konstytucyjneWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał KonstytucyjnyKodeks rodzinny i opiekuńczypodział majątkuwolności konstytucyjneprawa obywatelskiezasada równościpaństwo prawne

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej art. 45 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, uznając, że nie wskazano naruszonych praw ani wolności konstytucyjnych.

Skarżąca konstytucyjna kwestionowała zgodność art. 45 § 1 k.r.o. z zasadami równości i państwa prawnego, argumentując, że uzależnienie zwrotu wydatków jednego małżonka na majątek wspólny od wniosku narusza równowagę stron. Trybunał Konstytucyjny odmówił jednak nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że skarżąca nie wykazała naruszenia konkretnych wolności lub praw konstytucyjnych, a przepisy art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji nie mogą stanowić samodzielnych wzorców kontroli.

Skarga konstytucyjna Wioletty K. dotyczyła art. 45 § 1 ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, który w ocenie skarżącej, uzależniając zwrot wydatków jednego z małżonków z majątku odrębnego na majątek wspólny od zgłoszenia wniosku, naruszał zasady równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji) oraz zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Skarżąca powołała się na postępowanie dotyczące podziału majątku wspólnego po rozwiązaniu małżeństwa. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić jej nadania dalszego biegu. Uzasadniono to tym, że zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, skarga konstytucyjna może być wniesiona tylko w przypadku naruszenia konkretnych wolności lub praw człowieka i obywatela. Trybunał podkreślił, że ani art. 2, ani art. 32 ust. 1 Konstytucji nie statuują samodzielnych praw czy wolności, a mogą stanowić wzorzec kontroli jedynie w powiązaniu z innymi przepisami Konstytucji, wskazującymi na naruszenie konkretnej wolności lub prawa. Skarżąca nie wskazała takiego naruszenia, co uniemożliwiło merytoryczną ocenę zarzutów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna nie może być merytorycznie rozpoznana, ponieważ skarżąca nie wykazała naruszenia konkretnych wolności lub praw konstytucyjnych, a przepisy art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji nie mogą stanowić samodzielnych wzorców kontroli.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, ponieważ skarżąca nie wskazała, jakie konkretne wolności lub prawa konstytucyjne zostały naruszone, a przepisy dotyczące zasady państwa prawnego i równości wobec prawa nie mogą być samodzielnymi wzorcami kontroli w postępowaniu skargowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Wioletta K.osoba_fizycznaskarżąca
były małżonek Wioletty K.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (4)

Główne

k.r.o. art. 45 § § 1

Ustawa – Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Przepis uzależnia zwrot wydatków jednego z małżonków, poczynionych z jego majątku odrębnego na majątek wspólny, od zgłoszenia stosownego wniosku w tym zakresie.

Pomocnicze

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego; nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli w skardze konstytucyjnej.

Konstytucja art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa; nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli w skardze konstytucyjnej.

Konstytucja art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Warunek dopuszczalności skargi konstytucyjnej – naruszenie konstytucyjnych wolności lub praw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji nie mogą stanowić samodzielnych wzorców kontroli w postępowaniu w trybie skargi konstytucyjnej. Skarżąca nie wskazała konkretnej wolności lub prawa konstytucyjnego, które zostało naruszone. Skarga konstytucyjna musi zawierać wskazanie konkretnej osoby, której wolności lub prawa naruszono, wskazanie naruszonych wolności lub praw oraz określenie sposobu naruszenia.

Odrzucone argumenty

Art. 45 § 1 k.r.o. narusza zasadę równości wobec prawa. Art. 45 § 1 k.r.o. narusza zasadę państwa prawnego. Obowiązek rozliczenia nakładów powinien wynikać z ustawy bez konieczności zgłaszania wniosku.

Godne uwagi sformułowania

ani art. 2, ani art. 32 Konstytucji nie mogą stanowić samodzielnych wzorców kontroli w postępowaniu w trybie skargi konstytucyjnej ani art. 2, ani art. 32 Konstytucji nie statuują żadnej konkretnej wolności czy prawa przesłanką dopuszczalności złożenia skargi konstytucyjnej nie jest każde naruszenie Konstytucji, ale tylko naruszenie wyrażonych w niej norm regulujących wolności lub prawa człowieka i obywatela

Skład orzekający

Adam Jamróz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie warunków dopuszczalności skargi konstytucyjnej, w szczególności wymogu wskazania naruszonych praw i wolności konstytucyjnych oraz ograniczeń w korzystaniu z art. 2 i art. 32 Konstytucji jako samodzielnych wzorców kontroli."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania w przedmiocie skargi konstytucyjnej przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie ma znaczenie proceduralne dla skarg konstytucyjnych, ale jego merytoryczna strona dotycząca podziału majątku jest jedynie tłem dla formalnych braków skargi.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
221/3/B/2010 POSTANOWIENIE z dnia 19 kwietnia 2010 r. Sygn. akt Ts 106/09 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Adam Jamróz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Wioletty K. w sprawie zgodności: art. 45 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, ze zm.) z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 1 maja 2009 r. zarzucono niezgodność art. 45 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, ze zm.; dalej: k.r.o.) z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji. Skarga konstytucyjna sformułowana została w związku z następującym stanem faktycznym. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z 31 października 2003 r. (sygn. akt IC 1222/03) rozwiązane zostało małżeństwo skarżącej bez orzekania o winie. Postanowieniem z 3 kwietnia 2008 r. Sąd Rejonowy w Poznaniu Grunwald i Jeżyce – I Wydział Cywilny (sygn. akt I Ns 85/08) dokonał podziału majątku wspólnego skarżącej i jej byłego małżonka. Postanowieniem z 16 stycznia 2009 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu – Wydział XV Cywilny Odwoławczy. rozpoznając apelację skarżącej. zmienił częściowo postanowienie w przedmiocie podziału majątku. Skarżąca wskazała, że zaskarżony przepis art. 45 § 1 k.r.o. jest niezgodny z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim w toku postępowania o podział majątku wspólnego uzależnia zwrot wydatków i nakładów jednego z małżonków, poczynionych z jego majątku odrębnego na majątek wspólny, od zgłoszenia stosownego wniosku w tym zakresie. Zdaniem skarżącej prowadzi to do zachwiania równowagi stron, a zatem zaskarżony przepis narusza zasadę równości, zgodnie z którą wszyscy są równi wobec prawa. W ocenie skarżącej obowiązek równego traktowania uczestników postępowania o podział majątku wspólnego powinien prowadzić do obowiązku rozliczenia nakładów i wydatków stron bez konieczności zgłaszania wniosku w tym zakresie. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji skargę konstytucyjną może wnieść „każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone”. Oznacza to, że przesłanką dopuszczalności złożenia skargi konstytucyjnej nie jest każde naruszenie Konstytucji, ale tylko naruszenie wyrażonych w niej norm regulujących wolności lub prawa człowieka i obywatela. Zatem skarga konstytucyjna musi zawierać zarówno wskazanie konkretnej osoby, której wolności lub prawa naruszono, jak też wskazanie, które z określonych (poręczonych, zapewnionych, gwarantowanych, chronionych) w Konstytucji wolności lub praw zostały naruszone oraz określenie sposobu naruszenia. Stwierdzić należy, że niniejsza skarga konstytucyjna nie spełnia tak określonych warunków. Skarżąca wskazuje w niej na niezgodność art. 45 § 1 k.r.o. z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji. Należy jednak przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego ani art. 2, ani art. 32 Konstytucji nie mogą stanowić samodzielnych wzorców kontroli w postępowaniu w trybie skargi konstytucyjnej (por. postanowienie TK z 14 stycznia 2008 r., Ts 247/06, OTK ZU nr 1/B/2008, poz. 28). Przepisy te gwarantują określony standard kreowania przez ustawodawcę wolności i praw oraz ogólny standard korzystania z nich przez podmioty, jednak ani art. 2, ani art. 32 Konstytucji nie statuują żadnej konkretnej wolności czy prawa. W konsekwencji, mogą one stanowić wzorzec kontroli tylko w razie wskazania przez skarżącego, jaka jego wolność lub prawo, wynikające z innych przepisów Konstytucji, są uregulowane wbrew zasadom demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji), ewentualnie – z naruszeniem zasady równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że w skardze inicjującej niniejsze postępowanie zabrakło takiego wskazania (por. wyrok TK z 13 stycznia 2004 r., SK 10/03, OTK ZU nr 1/A/2004, poz. 2). Ani w petitum skargi, ani w treści uzasadnienia skarżąca nie wskazała żadnego wzorca kontroli umożliwiającego dokonanie przez Trybunał Konstytucyjny merytorycznej oceny stawianych zarzutów. W tym stanie rzeczy należało odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI