Ts 102/00

Trybunał Konstytucyjny2000-09-26
SAOSinneWysokakonstytucyjny
konstytucjaprawa konstytucyjnerówność wobec prawapraca przymusowaświadczenia pieniężneTrybunał Konstytucyjny

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej ustawy o świadczeniach pieniężnych dla osób deportowanych do pracy przymusowej, uznając, że skarżący nie wykazał naruszenia swoich praw konstytucyjnych.

Skarżący Antoni Czerniek złożył skargę konstytucyjną, zarzucając niezgodność art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych dla osób deportowanych do pracy przymusowej z zasadą równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Trybunał Konstytucyjny wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych, w tym wskazania naruszonych praw konstytucyjnych. Skarżący nie sprecyzował jednak, jakie konkretne prawa konstytucyjne zostały naruszone w zakresie zasady równości, co stanowiło podstawę do odmowy nadania dalszego biegu skardze.

Skarga konstytucyjna Antoniego Czernka dotyczyła art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Skarżący zarzucił niezgodność tego przepisu z art. 32 Konstytucji RP, czyli zasadą równości wobec prawa, wskazując na zróżnicowanie sytuacji prawnej podmiotów w zależności od miejsca wykonywania pracy przymusowej. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze. Uzasadnienie opierało się na art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że skarga konstytucyjna przysługuje wyłącznie osobie, której konstytucyjne prawa lub wolności zostały naruszone. Trybunał podkreślił, że wskazanie naruszonego prawa lub wolności jest kluczowe dla aktualizacji interesu prawnego skarżącego oraz stanowi wymóg formalny skargi. W niniejszej sprawie skarżący, mimo wezwania do uzupełnienia braków, nie wskazał konkretnego konstytucyjnego prawa lub wolności, w zakresie którego naruszona została zasada równości. Trybunał powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym zasada równości, będąc zasadą ustrojową, nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi konstytucyjnej bez wskazania naruszonego prawa podmiotowego. Ponieważ warunek naruszenia prawa lub wolności o charakterze konstytucyjnym nie został spełniony, Trybunał Konstytucyjny odmówił dalszego rozpoznania skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie zasady równości nie może stanowić wyłącznej podstawy do wniesienia skargi konstytucyjnej, ponieważ jest to zasada ustrojowa, która sama w sobie nie stanowi źródła prawa lub wolności o charakterze podmiotowym. Wymaga wskazania konkretnego konstytucyjnego prawa lub wolności, w zakresie którego równość powinna zostać zachowana.

Uzasadnienie

Trybunał powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym zasada równości jest zasadą ustrojową. Aby skarga konstytucyjna była dopuszczalna, skarżący musi wykazać naruszenie konkretnego konstytucyjnego prawa lub wolności, a zasada równości musi być naruszona w odniesieniu do tego prawa lub wolności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Antoni Czerniekosoba_fizycznaskarżący

Przepisy (4)

Główne

Konst. RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa; nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi konstytucyjnej bez wskazania naruszonego prawa podmiotowego.

Konst. RP art. 79 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Warunek dopuszczalności skargi konstytucyjnej - naruszenie konstytucyjnych praw lub wolności.

Pomocnicze

u.ś.p.d.p.p. art. 2 pkt 2

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

u.T.K. art. 47 § 1 pkt 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wymóg wskazania naruszonych praw lub wolności konstytucyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada równości jest zasadą ustrojową, a nie samodzielnym prawem podmiotowym legitymującym do skargi konstytucyjnej. Skarżący nie wykazał naruszenia konkretnego konstytucyjnego prawa lub wolności. Niewskazanie naruszonych praw konstytucyjnych stanowi brak formalny skargi.

Godne uwagi sformułowania

skarga konstytucyjna przysługuje wyłącznie osobie, której konstytucyjne prawa lub wolności zostały naruszone naruszenie zasady równości nie może stanowić wyłącznej podstawy do wniesienia skargi konstytucyjnej, jako że jest to zasada ustrojowa, która samodzielnie nie stanowi źródła prawa lub wolności o charakterze podmiotowym odwołanie się do naruszenia przez określoną regulacje zasady równości musi być poprzedzone wskazaniem, w zakresie jakiego konstytucyjnie chronionego prawa lub wolności przysługującego skarżącemu, równość ta powinna zostać zachowana

Skład orzekający

Jerzy Stępień

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie warunków dopuszczalności skargi konstytucyjnej, w szczególności w kontekście zasady równości wobec prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi konstytucyjnej i wymaga precyzyjnego wskazania naruszonych praw podmiotowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe wymogi formalne skargi konstytucyjnej, co jest istotne dla prawników praktyków. Pokazuje, jak zasady ustrojowe (jak równość) muszą być powiązane z prawami podmiotowymi, aby mogły być przedmiotem kontroli konstytucyjnej.

Kiedy zasada równości nie wystarczy? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia wymogi skargi konstytucyjnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
198 POSTANOWIENIE z dnia 26 września 2000 r. Sygn. akt Ts 102/00 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Stępień po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Antoniego Czernka w sprawie zgodności: art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE: W skardze z 25 lipca 2000 r. skarżący zarzuca art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) sprzeczność z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej, statuującym zasadę równości wobec prawa. Zarządzeniem z 14 sierpnia 2000 r. Trybunał Konstytucyjny wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej m.in. poprzez wskazanie, które z przysługujących skarżącemu praw lub wolności konstytucyjnych zostało naruszone, dokładne określenie sposobu naruszenia podmiotowych praw lub wolności skarżącego oraz określenie na czym polega niezgodność zakwestionowanej w skardze konstytucyjnej regulacji prawnej. Pismem uzupełniającym z 24 sierpnia 2000 r. skarżący ponownie wskazał na naruszenie zawartych w art. 2 oraz art. 32 Konstytucji RP praw konstytucyjnych, wynikające ze zróżnicowania sytuacji prawnej podmiotów w zależności od miejsca wykonywania pracy przymusowej. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP skarga konstytucyjna przysługuje wyłącznie osobie, której konstytucyjne prawa lub wolności zostały naruszone. Wskazanie konstytucyjnego prawa lub wolności ma dwojakie znaczenie: z jednej strony aktualizuje interes prawny skarżącego w uzyskaniu od Trybunału Konstytucyjnego rozstrzygnięcia o konstytucyjności ustawy lub innego aktu normatywnego zastosowanego wobec skarżącego (por. postanowienie z 17 lutego 1999 r., sygn. Ts 154/98, OTK ZU nr 2/1999, poz. 34). Z drugiej strony określenie, jakie prawa lub wolności konstytucyjne i w jaki sposób zostały naruszone jest jednym z elementów skargi konstytucyjnej art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.). Brak takiego wskazania stanowi brak formalny skargi uniemożliwiający jej dalsze rozpoznanie. Skarżący wywodzi, iż wskutek wydania rozstrzygnięć, których podstawą był zaskarżony przepis doszło do naruszenia wynikającej z art. 32 Konstytucji zasady równości. Kwestia zasady równości jako prawa konstytucyjnego, którego ochrony można dochodzić na drodze skargi konstytucyjnej była wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (por. postanowienia z: 17 lutego 1999 r., sygn. akt Ts 154/98, OTK ZU nr 2/1999, poz. 34; 27 kwietnia 1998 r., sygn. Ts 46/98, OTK ZU nr I(30)/1999, poz. 39; 30 listopada 1999 r., sygn. Ts 97/99, OTK ZU nr 1/2000, poz. 19). Zgodnie z nim naruszenie zasady równości nie może stanowić wyłącznej podstawy do wniesienia skargi konstytucyjnej, jako że jest to zasada ustrojowa, która samodzielnie nie stanowi źródła prawa lub wolności o charakterze podmiotowym. Trybunał Konstytucyjny podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w jednym z pierwszych postanowień (postanowienie z 27 kwietnia 1998 r., sygn. Ts 46/98, OTK ZU nr I(30)/1999, poz. 39), iż „odwołanie się do naruszenia przez określoną regulacje zasady równości musi być poprzedzone wskazaniem, w zakresie jakiego konstytucyjnie chronionego prawa lub wolności przysługującego skarżącemu, równość ta powinna zostać zachowana”. Zważywszy na fakt, iż skarżący nie wskazał prawa konstytucyjnego w zakresie którego naruszona została zasada równości, należy stwierdzić, iż warunek naruszenia prawa lub wolności o charakterze konstytucyjnym legitymujący do wniesienia skargi konstytucyjnej nie został w niniejszej sprawie spełniony. Biorąc powyższe pod uwagę Trybunał Konstytucyjny orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI