Orzeczenie · 2026-01-14

Ts 101/24

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2026-01-14
tkinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnyprawo do sądurzetelny procesustawa o TKzażaleniepostanowienie

Skarżący M.J. wniósł skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność z Konstytucją RP przepisów ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (u.o.t.p.TK), w tym art. 61 ust. 1 i 4, art. 53 ust. 1 pkt 2 oraz art. 53 ust. 1 pkt 5. Zarzucił naruszenie prawa do właściwego sądu, rzetelnego procesu, skargi konstytucyjnej oraz zasady demokratycznego państwa prawnego. Trybunał Konstytucyjny, postanowieniem z 5 grudnia 2024 r., odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając zarzuty za oczywiście bezzasadne. W odniesieniu do art. 53 ust. 1 pkt 2, Trybunał wskazał, że ograniczenie podstaw skargi do wzorców konstytucyjnych wynika wprost z art. 79 ust. 1 Konstytucji. Zarzuty dotyczące art. 61 ust. 1 i 4 uznał za bezzasadne, podkreślając, że przepis ten nie był podstawą orzekania w składzie jednego sędziego, a zasada orzekania większością głosów dotyczy kontroli merytorycznej, a nie wstępnej. Odnosząc się do art. 53 ust. 1 pkt 5, Trybunał stwierdził, że przepis ten nie definiuje pojęcia dokumentu, a odmowa nadania biegu skardze wynikała z braku udokumentowania daty doręczenia orzeczenia, a nie z formy dokumentu. Skarżący w zażaleniu podtrzymał swoje stanowisko, kwestionując interpretację Trybunału, zwłaszcza w kwestii dowodu doręczenia orzeczenia. Trybunał Konstytucyjny rozpatrzył zażalenie na posiedzeniu niejawnym i postanowił go nie uwzględnić. Stwierdził, że postanowienie z 5 grudnia 2024 r. jest prawidłowe, a zarzuty skarżącego nie podważają podstaw odmowy nadania skardze dalszego biegu. Podkreślono, że skarżący nie uwzględnił argumentów Trybunału dotyczących braku identyfikacji sprawy przez przedłożony dokument oraz podstawy prawnej orzekania w składzie jednego sędziego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących skargi konstytucyjnej, w szczególności wymogów formalnych i zakresu kontroli.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym i nie ma bezpośredniego zastosowania w innych postępowaniach.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 61 ust. 1 i 4 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym jest zgodny z art. 79 ust. 1, art. 79 ust. 1 w związku z art. 190 ust. 4, art. 79 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 190 ust. 5 Konstytucji RP?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty są oczywiście bezzasadne. Przepis ten nie był podstawą orzekania przez Trybunał w składzie jednego sędziego, a zasada orzekania większością głosów dotyczy orzeczeń wydawanych w toku merytorycznej kontroli, a nie wstępnej kontroli skargi.

Uzasadnienie

Trybunał wskazał, że art. 61 u.o.t.p.TK reguluje procedurę wstępnego rozpoznania skargi przez jednego sędziego, a nie merytoryczną kontrolę konstytucyjności. Zasada orzekania większością głosów (art. 190 ust. 5 Konstytucji) dotyczy orzeczeń wydawanych po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, a nie postanowień o odmowie nadania dalszego biegu.

Czy art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, ograniczający prawo do skargi konstytucyjnej do wzorców konstytucyjnych, jest zgodny z art. 79 ust. 1, art. 79 ust. 1 w związku z art. 2, art. 79 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty są oczywiście bezzasadne. Ograniczenie podstaw skargi do wzorców konstytucyjnych wynika wprost z art. 79 ust. 1 Konstytucji.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK jest zbieżny z treścią art. 79 ust. 1 Konstytucji, który stanowi, że skargę konstytucyjną może wnieść osoba, której wolności lub prawa konstytucyjne zostały naruszone. Tym samym zarzuty skarżącego są oczywiście bezzasadne.

Czy art. 53 ust. 1 pkt 5 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, ograniczający pojęcie dokumentu do formy papierowej z podpisem własnoręcznym, jest zgodny z art. 79 ust. 1, art. 79 ust. 1 w związku z art. 2, art. 79 ust. 1 w związku z art. 7, art. 79 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty są oczywiście bezzasadne. Przepis ten nie definiuje pojęcia dokumentu, a odmowa nadania biegu skardze nie wynikała z formy dokumentu, lecz z braku udokumentowania daty doręczenia orzeczenia.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że art. 53 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p.TK nie definiuje pojęcia 'dokumentu'. W rozpatrywanej sprawie odmowa nadania skardze dalszego biegu nie była spowodowana formą przedłożonego dokumentu, lecz tym, że nie uwiarygadniał on daty doręczenia ostatecznego orzeczenia, co stanowiło brak formalny skargi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
M.J.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (9)

Główne

Konstytucja art. 79 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa do wniesienia skargi konstytucyjnej przez każdego, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone.

Konstytucja art. 190 § 5

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis dotyczący orzekania przez Trybunał większością głosów, stosowany do orzeczeń wydawanych w toku merytorycznej kontroli.

Konstytucja art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do rzetelnego procesu sądowego.

Pomocnicze

u.o.t.p.TK art. 61 § 1 i 4

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Przepis ten zobowiązuje Prezesa Trybunału do przekazania skargi wyznaczonemu sędziemu do wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Ustęp 4 określa sytuacje, w których Trybunał w składzie jednego sędziego wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu.

u.o.t.p.TK art. 53 § 1 pkt 2

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Zakwestionowany przepis, rozumiany jako ograniczający prawo do skargi konstytucyjnej wyłącznie do powołania zarzutów niezgodności z wzorcami wymienionymi w Rozdziale II Konstytucji.

u.o.t.p.TK art. 53 § 1 pkt 5

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Zarzut naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego przez ograniczenie pojęcia dokumentu do formy papierowej z podpisem własnoręcznym.

u.o.t.p.TK art. 37 § 1 pkt 4

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa prawna orzekania przez Trybunał na etapie wstępnego rozpoznania skargi.

u.o.t.p.TK art. 61 § 5

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Prawo skarżącego do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu.

u.o.t.p.TK art. 37 § 1 pkt 3 lit. c

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Rozpatrywanie zażalenia na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ograniczenie podstaw skargi do wzorców konstytucyjnych wynika wprost z art. 79 ust. 1 Konstytucji. • Zasada orzekania większością głosów (art. 190 ust. 5 Konstytucji) dotyczy orzeczeń merytorycznych, a nie postanowień o odmowie nadania dalszego biegu. • Odmowa nadania biegu skardze nie wynikała z formy dokumentu, lecz z braku udokumentowania daty doręczenia orzeczenia. • Przepis art. 61 u.o.t.p.TK nie jest podstawą naruszenia art. 190 ust. 5 Konstytucji.

Odrzucone argumenty

Art. 61 ust. 1 i 4 u.o.t.p.TK narusza prawo do właściwego sądu. • Art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK narusza istotę skargi konstytucyjnej, ograniczając wzorce kontroli. • Art. 53 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p.TK narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego przez zawężenie pojęcia dokumentu. • Dowód doręczenia orzeczenia (wydruk z monitoringu Poczty Polskiej) był niewiarygodny tylko dlatego, że nie był podpisany.

Godne uwagi sformułowania

zarzuty są oczywiście bezzasadne • ograniczenie podstaw skargi wyłącznie do postanowień Konstytucji [...] wynika wprost z ustawy zasadniczej • zasada orzekania przez Trybunał większością głosów [...] dotyczy orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego wydawanych już w toku merytorycznej kontroli konstytucyjności norm prawnych • pojęcie dokumentu ogranicza wyłącznie do «konwencjonalnej formy dokumentu «na papierze» zawierającego podpis własnoręczny wystawcy dokumentu»

Skład orzekający

Andrzej Zielonacki

przewodniczący

Justyn Piskorski

sprawozdawca

Jakub Stelina

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących skargi konstytucyjnej, w szczególności wymogów formalnych i zakresu kontroli."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym i nie ma bezpośredniego zastosowania w innych postępowaniach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym i interpretacji przepisów dotyczących skargi konstytucyjnej, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Pokazuje, jak Trybunał podchodzi do kwestii formalnych i merytorycznych w sprawach konstytucyjnych.

Trybunał Konstytucyjny odrzuca skargę: czy prawo do sądu konstytucyjnego jest fasadowe?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst