Orzeczenie · 2023-11-15

Ts 1/19

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2023-11-15
tkinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnyminaruszenie praw konstytucyjnychdopuszczalność skargiostateczne orzeczenie

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez Zakłady [...] przeciwko art. 285a § 1 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), kwestionując jego zgodność z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 oraz art. 31 ust. 3, a także art. 2 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 17 grudnia 2019 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, argumentując, że nie spełnia ona wymogu zakwestionowania przepisu stanowiącego podstawę ostatecznego orzeczenia o konstytucyjnych wolnościach lub prawach skarżącej. Wskazano, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 12 czerwca 2018 r., na który powołała się skarżąca, nie rozstrzygał o jej prawie do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, a zatem kwestionowany przepis nie stanowił podstawy tego wyroku. Skarżąca wniosła zażalenie, twierdząc, że Trybunał wprowadził pozaustawowy obowiązek. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał zażalenie, podkreślając, że skarga konstytucyjna wymaga wykazania osobistego i bezpośredniego naruszenia praw konstytucyjnych przez ostateczne orzeczenie, które opiera się na kwestionowanym przepisie. Ponieważ wyrok NSA nie spełniał tego kryterium, a skarżąca nie przedstawiła argumentów na odstąpienie od utrwalonej linii orzeczniczej Trybunału, zażalenie zostało uznane za bezzasadne i nie uwzględnione.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w szczególności konieczności wykazania związku między kwestionowanym przepisem a ostatecznym orzeczeniem naruszającym prawa skarżącego oraz osobistego i bezpośredniego charakteru naruszenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego trybu postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym i wymogów formalnych skargi konstytucyjnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga konstytucyjna może być wniesiona, gdy kwestionowany przepis nie stanowił podstawy ostatecznego orzeczenia naruszającego prawa skarżącego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna wymaga, aby kwestionowany przepis stanowił podstawę ostatecznego orzeczenia, które naruszyło konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że skarga konstytucyjna ma charakter abstrakcyjno-konkretny i wymaga wykazania związku między kwestionowaną normą a ostatecznym orzeczeniem naruszającym prawa skarżącego. W analizowanej sprawie wyrok NSA nie opierał się na kwestionowanym przepisie w sposób determinujący jego treść i naruszający prawa skarżącej.

Czy naruszenie konstytucyjnych wolności lub praw przez ostateczne orzeczenie musi mieć charakter osobisty i bezpośredni?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie to musi mieć charakter osobisty i bezpośredni.

Uzasadnienie

Trybunał powołał się na utrwaloną praktykę interpretacyjną, zgodnie z którą naruszenie praw konstytucyjnych musi być osobiste i bezpośrednie, co oznacza, że organ władzy publicznej przez wydanie konkretnego orzeczenia nieusprawiedliwienie wkroczył w sferę praw lub wolności konstytucyjnych podmiotu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Zakłady [...]spółkaskarżąca

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 285a § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy przez jego wydanie została stronie wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

p.p.s.a. art. 285a § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga nie przysługuje, z wyjątkiem gdy niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej. Orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego traktuje się jak orzeczenia wydane w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi.

Konstytucja RP art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Skargę konstytucyjną może wnieść każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone przez ostateczne orzeczenie sądu lub organu administracji publicznej.

Pomocnicze

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 5

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skarga konstytucyjna musi spełniać określone wymogi formalne, w tym zakwestionowanie przepisu stanowiącego podstawę ostatecznego orzeczenia o konstytucyjnych wolnościach lub prawach skarżącej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestionowany przepis art. 285a p.p.s.a. nie stanowił podstawy ostatecznego orzeczenia NSA, które naruszyłoby prawa skarżącej. • Naruszenie praw konstytucyjnych musi mieć charakter osobisty i bezpośredni. • Skarga konstytucyjna wymaga wykazania związku między kwestionowaną normą a ostatecznym orzeczeniem naruszającym prawa skarżącego.

Odrzucone argumenty

Art. 285a § 1 i 3 p.p.s.a. narusza art. 2, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 oraz art. 31 ust. 3, a także art. 2 Konstytucji RP. • Trybunał wprowadził pozaustawowy obowiązek wnoszenia nieprzewidzianych środków prawnych.

Godne uwagi sformułowania

naruszenie to ma zatem charakter kwalifikowany, ponieważ dochodzi do niego przez ostateczne orzeczenie sądu lub organu administracji publicznej, które rozstrzyga o konstytucyjnych wolnościach, prawach lub obowiązkach skarżącego • zarzut ich naruszenia winien być w odpowiedni sposób skonkretyzowany zarówno pod kątem podmiotowym, jak i przedmiotowym • naruszenie musi mieć więc charakter osobisty oraz bezpośredni • Warunkiem przeprowadzenia kontroli konstytucyjności kwestionowanych w skardze przepisów jest bowiem wykazanie przez skarżącego relewantnego związku zachodzącego pomiędzy tymi przepisami, naruszonym podmiotowym prawem konstytucyjnym skarżącego oraz sposobem, w jaki przepisy te – stanowiąc podstawę ostatecznego orzeczenia – naruszyły to prawo • Skarga konstytucyjna jako środek prawny inicjujący postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym ma bowiem charakter abstrakcyjno-konkretny

Skład orzekający

Justyn Piskorski

przewodniczący

Zbigniew Jędrzejewski

członek

Julia Przyłębska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w szczególności konieczności wykazania związku między kwestionowanym przepisem a ostatecznym orzeczeniem naruszającym prawa skarżącego oraz osobistego i bezpośredniego charakteru naruszenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym i wymogów formalnych skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe wymogi formalne skargi konstytucyjnej, co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje, jak Trybunał bada związek między przepisem a orzeczeniem.

Kiedy skarga konstytucyjna nie ma szans na rozpoznanie? Trybunał przypomina o kluczowych wymogach formalnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst