Orzeczenie · 2019-12-17

Ts 1/19

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2019-12-17
tkinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiprawo do sądukonstytucjakontrola orzeczeńpodatek VATskarżąca

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez Zakłady [...] do Trybunału Konstytucyjnego w związku z ostatecznym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 czerwca 2018 r., które oddaliło skargę kasacyjną skarżącej w sprawie podatkowej dotyczącej podatku od towarów i usług. Skarżąca kwestionowała art. 285a § 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucając mu naruszenie art. 2 oraz art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Główny zarzut dotyczył ograniczenia możliwości wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, w szczególności wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania skardze dalszego biegu. Uzasadnienie opiera się na stwierdzeniu, że kwestionowany przepis (art. 285a § 1 i § 3 p.p.s.a.) nie stanowił podstawy ostatecznego orzeczenia o konstytucyjnych wolnościach lub prawach skarżącej, co jest wymogiem formalnym skargi konstytucyjnej zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP i art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Trybunał powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym naruszenie musi mieć charakter osobisty i bezpośredni, a skarżący musi wyczerpać drogę prawną, w tym wnieść środek zaskarżenia, aby móc skutecznie podważyć przepis, który uniemożliwia mu jego wniesienie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w szczególności konieczności wyczerpania drogi prawnej i bezpośredniego naruszenia praw przez przepis stanowiący podstawę ostatecznego orzeczenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie skarg konstytucyjnych i sposobu ich wnoszenia.

Zagadnienia prawne (1)

Czy art. 285a § 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ograniczając możliwość wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, narusza konstytucyjne wolności i prawa skarżącej, w tym prawo do sądu i zasady demokratycznego państwa prawnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ kwestionowany przepis nie stanowił podstawy ostatecznego orzeczenia o prawach skarżącej.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skarżąca nie wyczerpała drogi prawnej w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, gdyż nie zainicjowała postępowania zmierzającego do rozstrzygnięcia jej prawa do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia NSA. Kwestionowany przepis nie był podstawą rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmówiono nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Zakłady [...]spółkaskarżąca

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 285a § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten ogranicza zastosowanie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jedynie do prawomocnych orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i nie obejmuje nim prawomocnych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego.

p.p.s.a. art. 285a § § 3

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten nie przewiduje zastosowania skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia od prawomocnych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego z wyjątkiem rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej.

Konstytucja art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa wymogi formalne skargi konstytucyjnej, w tym wymóg ostatecznego orzeczenia o konstytucyjnych wolnościach lub prawach skarżącego.

Pomocnicze

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarzut naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej.

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarzut naruszenia zasady prawa do sądu i prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.

Konstytucja art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarzut naruszenia zasady stabilności i pewności prawa.

Konstytucja art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarzut naruszenia zasady rzetelnej procedury sądowej.

u.o.t.p. TK art. 61 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa do wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej na posiedzeniu niejawnym.

u.o.t.p. TK art. 67 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Związanie Trybunału zakresem zaskarżenia.

u.o.t.p. TK art. 53 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Wymóg zakwestionowania przepisu prawa, stanowiącego podstawę ostatecznego orzeczenia o konstytucyjnych wolnościach lub prawach skarżącej.

u.o.t.p. TK art. 61 § ust. 4 pkt 1

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania skardze dalszego biegu w przypadku niespełnienia wymagań formalnych.

u.o.t.p. TK art. 37 § ust. 1 pkt 1 lit. e in fine

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Wiążąca dyrektywa interpretacyjna dla kolejnych składów orzekających w zakresie poglądu Trybunału.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestionowany przepis art. 285a § 1 i § 3 p.p.s.a. nie stanowił podstawy ostatecznego orzeczenia o konstytucyjnych wolnościach lub prawach skarżącej, co jest wymogiem formalnym skargi konstytucyjnej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 2, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez art. 285a § 1 i § 3 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub gdy jest oczywiście bezzasadna • nie spełnia określonego w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK wymogu zakwestionowania przepisu prawa, stanowiącego podstawę ostatecznego orzeczenia o konstytucyjnych wolnościach lub prawach skarżącej • naruszenie wolności i praw (...) powinno mieć charakter osobisty oraz bezpośredni • celem wyczerpania drogi prawnej (...) skarżący zobowiązany jest wnieść środek zaskarżenia od orzeczenia, od którego – jego zdaniem – środek ten nie przysługuje i dopiero z chwilą otrzymania orzeczenia o niedopuszczalności tego środka prawny, skarżący uzyskuje ostateczne orzeczenie o jego konstytucyjnym prawie do sądu.

Skład orzekający

Wojciech Sych

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w szczególności konieczności wyczerpania drogi prawnej i bezpośredniego naruszenia praw przez przepis stanowiący podstawę ostatecznego orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg konstytucyjnych i sposobu ich wnoszenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowych wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe skonstruowanie środka prawnego, aby mógł być rozpoznany przez Trybunał.

Czy wiesz, kiedy skarga konstytucyjna ma szansę na rozpoznanie? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst