Ts 1/02

Trybunał Konstytucyjny2002-05-28
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniakonstytucyjny
emeryturaubezpieczenie społeczneTrybunał Konstytucyjnygodnośćzabezpieczenie społeczneprawo konstytucyjne

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Zygmunta Bugaja dotyczącej wysokości emerytury, uznając zarzuty za bezzasadne.

Zygmunt Bugaj złożył skargę konstytucyjną kwestionując art. 53 ustawy o emeryturach i rentach, twierdząc, że jego emerytura jest rażąco niska i narusza konstytucyjne prawo do zabezpieczenia społecznego oraz godność. Trybunał Konstytucyjny, po analizie, odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując, że wysokość świadczenia skarżącego była wyższa od średniej emerytury i przeciętnego wynagrodzenia w danym okresie, a konstytucja nie nakłada obowiązku zaspokojenia wszelkich potrzeb obywatela.

Skarżący Zygmunt Bugaj złożył skargę konstytucyjną, zarzucając niezgodność art. 53 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z art. 2, 30 i 67 ust. 1 Konstytucji RP. Podstawą skargi było orzeczenie Sądu Okręgowego, które oddaliło jego odwołanie od decyzji ZUS w sprawie waloryzacji emerytury, a następnie wyrok Sądu Apelacyjnego oddalający apelację. Skarżący twierdził, że jego świadczenie emerytalne jest rażąco niskie, nie gwarantuje godnego życia i narusza konstytucyjne prawo do zabezpieczenia społecznego. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując skargę, stwierdził, że skarżący pobierał świadczenie emerytalne w wysokości 1466,93 zł brutto, co było znacznie powyżej średniej emerytury (839,04 zł) i zbliżone do przeciętnego wynagrodzenia (1432,81 zł) w analizowanym okresie. W związku z tym, Trybunał uznał zarzut o rażąco niskiej emeryturze za bezzasadny. Podkreślono również, że art. 30 Konstytucji nie nakłada na ustawodawcę obowiązku zaspokojenia wszelkich potrzeb obywatela, a poziom gwarancji socjalnych musi uwzględniać sytuację ekonomiczną państwa. W konsekwencji, Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty są bezzasadne.

Uzasadnienie

Wysokość świadczenia skarżącego była wyższa od średniej emerytury i przeciętnego wynagrodzenia, co wyklucza zarzut rażącej niskiej kwoty. Konstytucja nie nakłada obowiązku zaspokojenia wszelkich potrzeb obywatela, a poziom świadczeń musi uwzględniać możliwości państwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Zygmunt Bugajosoba_fizycznaskarżący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w Krakowieinstytucjaorgan wydający decyzję

Przepisy (5)

Główne

u.e.r.FUS art. 53

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Kwestionowany przepis nie gwarantuje świadczenia zapewniającego godne życie.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Konstytucja RP art. 30

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Nakaz poszanowania i ochrony przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka.

Konstytucja RP art. 67 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zabezpieczenia społecznego.

Konstytucja RP art. 79 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Warunki merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wysokość świadczenia skarżącego była wyższa od średniej emerytury i przeciętnego wynagrodzenia. Konstytucja nie nakłada obowiązku zaspokojenia wszelkich potrzeb obywatela. Poziom gwarancji socjalnych musi uwzględniać sytuację ekonomiczną państwa.

Odrzucone argumenty

Art. 53 ustawy o emeryturach i rentach narusza prawo do zabezpieczenia społecznego. Emerytura skarżącego jest rażąco niska i uwłacza godności obywatela.

Godne uwagi sformułowania

zarzut, jakoby został pozbawiony zabezpieczenia społecznego jest oczywiście bezpodstawny Trudno w takiej sytuacji uznać za zasadny zarzut, iż pobierane przez skarżącego świadczenie ma rażąco niski wymiar wyrażony w art. 30 Konstytucji nakaz poszanowania i ochrony przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka nie nakłada na ustawodawcę obowiązku zaspokojenia wszelkich, nawet uzasadnionych, potrzeb obywatela

Skład orzekający

Andrzej Mączyński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja konstytucyjnych praw do zabezpieczenia społecznego i godności w kontekście wysokości świadczeń emerytalnych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i porównania wysokości świadczenia z danymi statystycznymi z okresu sprzed wydania decyzji ZUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw konstytucyjnych w kontekście wysokości świadczeń emerytalnych, co jest tematem interesującym dla prawników i obywateli.

Czy Twoja emerytura jest za niska? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia, co gwarantuje Konstytucja.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
18 POSTANOWIENIE z dnia 28 maja 2002 r. Sygn. akt Ts 1/02 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Mączyński po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Zygmunta Bugaja w sprawie zgodności: art. 53 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) z art. 2, art. 30 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, postanawia: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej Zygmunta Bugaja złożonej do Trybunału Konstytucyjnego 7 stycznia 2002 r. zarzucono, iż art. 53 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) jest niezgodny z art. 2, art. 30 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący wskazał, iż wyrokiem z 27 stycznia 2000 r. (sygn. akt VII U 4794/99) Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w Krakowie z 20 maja 1999 r. (Nr 621438) w sprawie waloryzacji przysługującej skarżącemu emerytury. Apelacja od tego wyroku została oddalona przez Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z 21 czerwca 2001 r. (sygn. akt III Aua 426/00). Skarżący zarzucił, iż przyznane mu świadczenie emerytalne nie gwarantuje warunków godnego życia. Ponadto jest ono rażąco niskie, co uwłacza godności obywatela. Zdaniem skarżącego zakwestionowana przez niego regulacja prawna, w istocie nie gwarantuje uzyskania zabezpieczenia społecznego, co narusza prawo podmiotowe przysługujące mu na mocy art. 67 ust. 1 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wykazanie przez skarżącego, iż na skutek wydania przez organ władzy publicznej ostatecznego rozstrzygnięcia doszło do naruszenia przysługujących mu praw lub wolności konstytucyjnych. Jak wynika z treści skargi konstytucyjnej za jej podstawę skarżący przyjął naruszenie konstytucyjnego prawa do zabezpieczenia społecznego oraz ochrony i poszanowania godności człowieka. Przekonanie to wszakże nie jest zasadne. Zgodnie z decyzją ZUS O/Kraków z 25 maja 2001 r. (nr E6214387/01) skarżący pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 1466.93 zł brutto. W tej sytuacji zarzut, jakoby został pozbawiony zabezpieczenia społecznego jest oczywiście bezpodstawny. Podobnie ocenić należy twierdzenia skarżącego, iż wysokość pobieranej przez niego emerytury była rażąco niska. W okresie, do którego odnosi się decyzja ZUS O/Kraków z 20 maja 1999 r. wysokość przeciętnej emerytury wynosiła 839,04 zł (por. informacji statystycznych ZUS www.zus.pl./statys/stat0417.htm), zaś przeciętne wynagrodzenie miesięczne 1432,81 zł. (por. obwieszczenie Prezesa GUS z 15 lutego 2000 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w 1999 r. i w drugim półroczu 1999 r., M. P. Nr 6, poz. 150). Stanowiąca podstawę wystąpienia ze skargą konstytucyjną decyzja ZUS z 20 maja 1999 r. ustalała wysokość świadczenia emerytalnego skarżącego na kwotę 1247,96. Prawie o jedną trzecią przekraczała więc wysokość średniej emerytury pobieranej wówczas w Polsce. Trudno w takiej sytuacji uznać za zasadny zarzut, iż pobierane przez skarżącego świadczenie ma rażąco niski wymiar. Trybunał Konstytucyjny stwierdził także, iż wyrażony w art. 30 Konstytucji nakaz poszanowania i ochrony przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka nie nakłada na ustawodawcę obowiązku zaspokojenia wszelkich, nawet uzasadnionych, potrzeb obywatela. Tym bardziej trudno mówić o naruszeniu takiego obowiązku, gdy w konkretnej sytuacji obowiązujące regulacje prawne przewidują uzyskiwanie świadczeń emerytalnych w wysokości porównywalnej z przeciętnym wynagrodzeniem pracowniczym. Poziom gwarancji socjalnych, do udzielenia których ustawodawca jest zobowiązany na mocy Konstytucji, nie może abstrahować od sytuacji ekonomicznej społeczeństwa i możliwości finansowych budżetu państwa. W tym stanie rzeczy, uznając za oczywiście bezzasadne zarzuty podniesione w skardze konstytucyjnej, należało odmówić nadania jej dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI