T. 41/01

Trybunał Konstytucyjny2001-10-10
SAOSAdministracyjneustrój samorządu terytorialnegoWysokakonstytucyjny
Trybunał Konstytucyjnysamorząd terytorialnyRada PowiatuZarząd Powiaturozporządzenieustawakompetencjeuchwaławniosek

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi Rady Powiatu Gryfickiego o stwierdzenie niezgodności rozporządzenia z ustawą z powodu braku uchwały organu stanowiącego w tej sprawie.

Rada Powiatu Gryfickiego podjęła uchwałę zobowiązującą Zarząd do wystąpienia ze skargą do właściwego organu w sprawie wyłączenia Gminy Resko z Powiatu. Zarząd wystąpił z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności rozporządzenia z ustawą. Trybunał odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi, stwierdzając, że wniosek pochodzi od nieuprawnionego podmiotu, ponieważ organ stanowiący (Rada Powiatu) nie podjął uchwały jednoznacznie inicjującej postępowanie przed Trybunałem i określającej przedmiot zaskarżenia oraz podstawę kontroli.

Rada Powiatu Gryfickiego podjęła uchwałę Nr XXVIII/182/01 z dnia 26 czerwca 2001 r. w sprawie wyłączenia Gminy Resko z Powiatu Gryfickiego, zobowiązując jednocześnie Zarząd do wystąpienia ze skargą do właściwego organu. Zarząd Powiatu w Gryficach, pismem z 29 sierpnia 2001 r., złożył wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności punktu 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 2001 r. z art. 3 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając wniosek na posiedzeniu niejawnym, odmówił nadania mu dalszego biegu. Uzasadnienie opiera się na art. 36 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, który stanowi, że wnioski organów samorządu terytorialnego podlegają wstępnemu rozpoznaniu. Kluczowe jest, aby wniosek pochodził od uprawnionego podmiotu, którym zgodnie z art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji RP są organy stanowiące samorządu terytorialnego. Wymaga to podjęcia przez organ stanowiący uchwały jednoznacznie wyrażającej wolę wszczęcia postępowania, określającej przedmiot zaskarżenia i podstawę kontroli. W rozpatrywanej sprawie Rada Powiatu jedynie zobowiązała Zarząd do wystąpienia ze skargą do „właściwego organu”, nie precyzując go ani przedmiotu zaskarżenia. Decyzję o wniesieniu wniosku do Trybunału Konstytucyjnego podjął Zarząd Powiatu, który nie był do tego uprawniony w braku stosownej uchwały Rady. W związku z tym Trybunał uznał, że wniosek pochodzi od podmiotu nieuprawnionego i nie może wywołać skutku w postaci wszczęcia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki nie może być podstawą do wszczęcia postępowania, ponieważ pochodzi od podmiotu nieuprawnionego.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że inicjowanie postępowania przed nim przez organy samorządu terytorialnego wymaga podjęcia przez organ stanowiący uchwały, która jednoznacznie wyraża wolę wszczęcia postępowania, określa przedmiot zaskarżenia i podstawę kontroli. Organ wykonawczy może jedynie wykonać taką uchwałę. W analizowanej sprawie Rada Powiatu nie podjęła stosownej uchwały, a decyzję o złożeniu wniosku podjął Zarząd, który nie miał takich kompetencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu wnioskowi

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny (w sensie odrzucenia wniosku)

Strony

NazwaTypRola
Rada Powiatu Gryfickiegoorgan_państwowywnioskodawca
Zarząd Powiatu w Gryficachorgan_państwowyreprezentant wnioskodawcy
Gmina Reskoorgan_państwowypodmiot sprawy

Przepisy (4)

Główne

u. TK art. 36 § 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wniosek przedstawiony przez organy samorządu terytorialnego podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego, który bada wymogi formalne i zasadność.

Konst. art. 191 § 1 pkt 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy stanowiące samorządu terytorialnego są uprawnione do inicjowania kontroli konstytucyjności prawa.

Pomocnicze

u.s.p. art. 3 § 1

Ustawa o samorządzie powiatowym

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie utworzenia, ustalenia granic i zmiany nazw powiatów oraz zmiany siedziby powiatu art. 1 § pkt 6

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek pochodzi od podmiotu nieuprawnionego do zainicjowania postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Organ stanowiący samorządu terytorialnego nie podjął uchwały jednoznacznie inicjującej postępowanie przed Trybunałem i określającej przedmiot zaskarżenia oraz podstawę kontroli. Organ wykonawczy (Zarząd Powiatu) nie miał kompetencji do samodzielnego złożenia wniosku do Trybunału Konstytucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

wniosek pochodzi od podmiotu nieuprawnionego do zainicjowania postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym nie jest oczywiście bezzasadny nie odpowiada wymogom formalnym organ stanowiący musi wskazać konkretne przepisy aktu normatywnego, które kwestionuje, a także przepisy aktu wyższego rzędu, które mają stanowić podstawę kontroli Żaden inny organ nie ma kompetencji do podjęcia w imieniu jednostki samorządu terytorialnego decyzji o zainicjowaniu postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skład orzekający

Jadwiga Skórzewska-Łosiak

pojedynczy sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określenie kompetencji organów samorządu terytorialnego w zakresie inicjowania postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz wymogów formalnych takich wniosków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uchwały organu stanowiącego i działania organu wykonawczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje kluczowe znaczenie formalnych wymogów proceduralnych w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, co jest istotne dla zrozumienia jego funkcjonowania i granic działania organów samorządu.

Samorząd chciał zaskarżyć rozporządzenie, ale zabrakło kluczowej uchwały. Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia, kto może składać wnioski.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
51 POSTANOWIENIE z dnia 10 października 2001 r. Sygn. T. 41/01 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jadwiga Skórzewska-Łosiak po wstępnym rozpoznaniu 10 października 2001 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Rady Powiatu Gryfickiego o stwierdzenie niezgodności:  1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 2001 r. w sprawie utworzenia, ustalenia granic i zmiany nazw powiatów oraz zmiany siedziby powiatu (Dz.U. Nr 62, poz. 631) z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. Nr 91, poz. 578; Nr 155, poz. 1014; zm.: z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 26, poz. 306, Nr 48, poz. 552, Nr 62, poz. 718, Nr 88, poz. 985, Nr 91, poz. 1009, Nr 95, poz. 1041; z 2001 r. Nr 45, poz. 495) p o s t a n a w i a : na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643; zm.: z 2000 r. Nr 48, poz. 552, Nr 53, poz. 638; z 2001 r. Nr 98, poz. 1070) odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi. Uzasadnienie: Rada Powiatu Gryfickiego podjęła uchwałę Nr XXVIII/182/01 z 26 czerwca 2001 r. w sprawie wyłączenia Gminy Resko z Powiatu Gryfickiego. W uchwale tej Rada Powiatu zadeklarowała poparcie dla działań społeczeństwa Gminy Resko mających na celu pozostanie gminy w Powiecie Gryfickim. Rada zobowiązała jednocześnie Zarząd “do wystąpienia ze skargą do właściwego organu”. Pismem z 29 sierpnia Zarząd Powiatu w Gryficach przedstawił wniosek o stwierdzenie niezgodności  1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 2001 r. w sprawie utworzenia, ustalenia granic i zmiany nazw powiatów oraz zmiany siedziby powiatu (Dz.U. Nr 62, poz. 631) z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. Nr 91, poz. 578; Nr 155, poz. 1014; zm.: z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 26, poz. 306, Nr 48, poz. 552. Nr 62, poz. 718, Nr 88, poz. 985, Nr 91, poz. 1009 i Nr 95, poz. 1041; z 2001 r., Nr 45, poz. 495). Wniosek został podpisany przez Starostę i Wicestarostę. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Stosowanie do art. 36 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym wniosek przestawiony przez organy samorządu terytorialnego podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. W postępowaniu tym Trybunał Konstytucyjny bada, czy wniesiony wniosek odpowiada wymogom formalnym i czy nie jest oczywiście bezzasadny. Trybunał Konstytucyjny bada w szczególności, czy do wniosek pochodzi od uprawnionego podmiotu. W myśl art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jednym z podmiotów uprawnionych do inicjowania kontroli konstytucyjności prawa są organy stanowiące samorządu terytorialnego. Dla zainicjowania postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym konieczne jest zatem podjęcie przez organ stanowiący danej jednostki uchwały w sprawie wystąpienia do Trybunału z wnioskiem o zbadaniem zgodności aktu normatywnego z aktem wyższego rzędu. Uchwała ta musi w sposób jednoznaczny wyrażać wolę wszczęcia postępowania przed tym organem, a jednoznacznie określić przedmiot zaskarżenia oraz podstawę kontroli. Organ stanowiący musi wskazać konkretne przepisy aktu normatywnego, które kwestionuje, a także przepisy aktu wyższego rzędu, które mają stanowić podstawę kontroli w danej sprawie. W braku takiej uchwały, podjętej przez organ stanowiący samorządu terytorialnego postępowanie w ogólne nie może zostać wszczęte. Żaden inny organ nie ma kompetencji do podjęcia w imieniu jednostki samorządu terytorialnego decyzji o zainicjowaniu postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, ani decyzji w przedmiocie określenia zakresu zaskarżenia oraz określenia podstawy kontroli. Organy wykonawcze mogą jedynie – na podstawie i w granicach upoważnienia organu stanowiącego – sporządzić i przekazać stosowane pismo procesowe, odpowiadające wymogom określonym w ustawie o Trybunale Konstytucyjnym, w celu wykonania uchwały organu stanowiącego, wskazującej jednoznacznie kwestionowane przepisy aktu normatywnego oraz przepisy, które mają stanowić podstawę kontroli. W rozpoznawanej sprawie Rada Powiatu podjęła uchwałę, która zobowiązała Zarząd “do wystąpienia ze skargą do właściwego organu”. Rada Powiatu nie sprecyzowała, przed którym organem Zarząd Powiatu ma wszcząć postępowanie. Podjęta uchwała nie tylko nie wskazuje przedmiotu zaskarżenia ani podstawy kontroli, ale nawet nie stanowi decyzji o zainicjowaniu kontroli konstytucyjności i legalności prawa w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym. Decyzja o wniesieniu wniosku do Trybunału Konstytucyjnego oraz określeniu zakresu zaskarżenia i podstawy kontroli została podjęta przez Zarząd Powiatu. W konsekwencji należy stwierdzić, że nadesłany wniosek pochodzi od podmiotu nieuprawnionego do zainicjowania postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wniosek taki nie może wywołać skutku w postaci wszczęcia postępowania w sprawie zgodności aktu normatywnego z ustawą. Z przedstawionych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. Na niniejsze postanowienia przysługuje zażalenie do Trybunału Konstytucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI