T-396/09

Sąd2012-06-14
cjeuochrona_srodowiskajakosc_powietrzaWysokasad_ogolny
ochrona środowiskajakość powietrzaKonwencja z Aarhusdostęp do wymiaru sprawiedliwościśrodki o charakterze generalnymśrodki o charakterze indywidualnymprocedura odwoławczaKomisja Europejskadyrektywa UE

Podsumowanie

Sąd stwierdził nieważność decyzji Komisji Europejskiej odrzucającej wniosek o wszczęcie wewnętrznej procedury odwoławczej, uznając, że ograniczenie dostępu do tej procedury tylko do środków o charakterze indywidualnym jest niezgodne z Konwencją z Aarhus.

Skarżące organizacje ekologiczne wniosły o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Europejskiej, która odrzuciła ich wniosek o wszczęcie wewnętrznej procedury odwoławczej dotyczącej decyzji przyznającej Niderlandom czasowe odstępstwo od norm jakości powietrza. Komisja uznała, że decyzja o odstępstwie nie jest środkiem o charakterze indywidualnym, a zatem nie podlega procedurze. Sąd uznał jednak, że ograniczenie dostępu do procedury odwoławczej tylko do środków o charakterze indywidualnym, wynikające z rozporządzenia nr 1367/2006, jest niezgodne z Konwencją z Aarhus, która obejmuje szerszy zakres 'działań'. W konsekwencji Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez dwie holenderskie organizacje ekologiczne, Vereniging Milieudefensie i Stichting Stop Luchtverontreiniging Utrecht, przeciwko decyzji Komisji Europejskiej z dnia 28 lipca 2009 r. (C(2009) 6121), która odrzuciła ich wniosek o wszczęcie wewnętrznej procedury odwoławczej. Wniosek ten dotyczył wcześniejszej decyzji Komisji z dnia 7 kwietnia 2009 r. (C(2009) 2560), która przyznała Królestwu Niderlandów czasowe odstępstwo od obowiązków dotyczących jakości powietrza, w szczególności w zakresie dwutlenku azotu i pyłu PM10, przewidzianych w dyrektywie 2008/50/WE. Komisja odrzuciła wniosek organizacji ekologicznych, argumentując, że decyzja o przyznaniu odstępstwa nie jest środkiem o charakterze indywidualnym, a jedynie środkiem o charakterze generalnym, co wyklucza możliwość wszczęcia wewnętrznej procedury odwoławczej na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1367/2006 (wdrażającego Konwencję z Aarhus do instytucji UE). Skarżące podniosły dwa zarzuty. Główny zarzut dotyczył naruszenia art. 10 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 lit. g) rozporządzenia nr 1367/2006, twierdząc, że decyzja o odstępstwie powinna być uznana za środek o charakterze indywidualnym. Sąd analizował charakter prawny decyzji Komisji, odwołując się do orzecznictwa, które stanowi, że decyzje skierowane do państw członkowskich, zatwierdzające odstępstwa od ogólnego reżimu prawnego, mają charakter generalny, jeśli dotyczą obiektywnie określonych sytuacji i wywierają skutki prawne wobec kategorii osób zdefiniowanych w sposób generalny i abstrakcyjny. Sąd uznał, że decyzja z dnia 7 kwietnia 2009 r. ma taki charakter, ponieważ dotyczy zastosowania do obiektywnie określonej sytuacji i wywiera skutki prawne wobec osób przebywających w określonych strefach Niderlandów. W związku z tym, decyzja ta nie mogła być uznana za akt administracyjny o charakterze indywidualnym w rozumieniu rozporządzenia nr 1367/2006, a wniosek o procedurę odwoławczą był niedopuszczalny. Sąd oddalił tym samym pierwszy zarzut. Posiłkowo skarżące podniosły zarzut niezgodności z prawem art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 1367/2006 z Konwencją z Aarhus, argumentując, że ograniczenie pojęcia „działań” podlegających procedurze odwoławczej jedynie do „aktów administracyjnych” (rozumianych jako środki o charakterze indywidualnym) jest sprzeczne z celem i brzmieniem Konwencji z Aarhus. Sąd uznał ten zarzut za dopuszczalny, stwierdzając, że instytucje UE są związane Konwencją z Aarhus, która ma pierwszeństwo przed aktami wtórnego prawa wspólnotowego. Analizując art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus, który mówi o dostępie do procedury umożliwiającej kwestionowanie „działań lub zaniechań”, Sąd stwierdził, że pojęcie „działań” nie jest zdefiniowane w konwencji i nie powinno być interpretowane wyłącznie jako środki o charakterze indywidualnym. Cele Konwencji z Aarhus, dotyczące dostępu do informacji, udziału społeczeństwa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych, wskazują na potrzebę szerszego zakresu. W związku z tym, Sąd uznał, że art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 1367/2006, ograniczając pojęcie „działań” do „aktów administracyjnych” (środków indywidualnych), jest niezgodny z Konwencją z Aarhus. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Komisji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Decyzja Komisji przyznająca państwu członkowskiemu czasowe odstępstwo od norm jakości powietrza, zatwierdzająca plan ochrony powietrza i wyłączenia, ma charakter środka o charakterze generalnym, a nie indywidualnym.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do orzecznictwa, zgodnie z którym decyzje skierowane do państw członkowskich, zatwierdzające odstępstwa od ogólnego reżimu prawnego, mają charakter generalny, jeśli dotyczą obiektywnie określonych sytuacji i wywierają skutki prawne wobec kategorii osób zdefiniowanych w sposób generalny i abstrakcyjny. Decyzja ta dotyczy zastosowania do obiektywnie określonej sytuacji i wywiera skutki prawne wobec osób przebywających w określonych strefach Niderlandów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_niewaznosc

Strona wygrywająca

skarżący

Strony

NazwaTypRola
Vereniging Milieudefensiespolkaskarżący
Stichting Stop Luchtverontreiniging Utrechtspolkaskarżący
Komisja Europejskainstytucja_uepozwana
Królestwo Niderlandówpanstwo_czlonkowskieinterwenient
Parlament Europejskiinstytucja_ueinterwenient
Rada Unii Europejskiejinstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

rozporządzenie nr 1367/2006 art. 10 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 1367/2006

Wniosek o wszczęcie wewnętrznej procedury odwoławczej można złożyć jedynie w odniesieniu do środka o charakterze indywidualnym.

rozporządzenie nr 1367/2006 art. 2 § 1 lit. g)

Rozporządzenie (WE) nr 1367/2006

Akt administracyjny to środek o charakterze indywidualnym podejmowany w zakresie prawa ochrony środowiska przez instytucję lub organ Wspólnoty, mający prawnie wiążący charakter i skutek zewnętrzny.

Konwencja z Aarhus art. 9 § 3

Konwencja z Aarhus

Każda ze stron zapewni, że członkowie społeczeństwa będą mieli dostęp do administracyjnej lub sądowej procedury umożliwiającej kwestionowanie działań lub zaniechań naruszających prawo krajowe w dziedzinie środowiska.

Pomocnicze

dyrektywa 2008/50/WE art. 22

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE

Przewiduje możliwość wprowadzenia przez państwa członkowskie czasowego odstępstwa od obowiązku przestrzegania wartości dopuszczalnych.

TFUE art. 266

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Instytucja, której akt został unieważniony, podejmuje środki zapewniające wykonanie wyroku.

WE art. 241

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zarzut niezgodności z prawem wcześniejszych aktów.

WE art. 300 § 7

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Instytucje Wspólnoty są związane zawartymi przez nią umowami, które mają pierwszeństwo przed aktami wtórnego prawa wspólnotowego.

WE art. 230

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Warunki dopuszczalności skargi do sądów Unii.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ograniczenie dostępu do wewnętrznej procedury odwoławczej tylko do środków o charakterze indywidualnym, wynikające z rozporządzenia nr 1367/2006, jest niezgodne z Konwencją z Aarhus. Pojęcie 'działań' w Konwencji z Aarhus powinno być interpretowane szerzej niż tylko jako środki o charakterze indywidualnym.

Odrzucone argumenty

Decyzja Komisji o przyznaniu odstępstwa od norm jakości powietrza jest środkiem o charakterze generalnym, a nie indywidualnym, co wyklucza możliwość wszczęcia wewnętrznej procedury odwoławczej.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja adresowana do konkretnego państwa członkowskiego może jednak stanowić środek o charakterze generalnym, jeżeli zatwierdza ona środki, które mają zastosowanie do jednej lub wielu kategorii osób zdefiniowanych w sposób generalny i abstrakcyjny. Odstępstwa od określonego reżimu ogólnego [...] mają ten sam charakter prawny co sama dyrektywa, jeśli te decyzje [...] są skierowane w sposób abstrakcyjny do osób, które nie są bliżej oznaczone, i mają zastosowanie do obiektywnie określonych sytuacji. Wewnętrzna procedura odwoławcza, która dotyczyłaby jedynie środków o charakterze indywidualnym, miałaby zakres bardzo ograniczony, gdyż akty przyjmowane w sprawach dotyczących środowiska są najczęściej aktami o charakterze generalnym.

Skład orzekający

A. Dittrich

prezes

I. Wiszniewska-Białecka

sprawozdawca

M. Prek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania Konwencji z Aarhus w kontekście dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych na poziomie UE, rozróżnienie między środkami o charakterze generalnym i indywidualnym w prawie UE, pierwszeństwo prawa międzynarodowego nad prawem wtórnym UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rozporządzenia wdrażającego Konwencję z Aarhus do instytucji UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ochrony środowiska i dostępu do wymiaru sprawiedliwości, a także relacji między prawem UE a międzynarodowymi zobowiązaniami (Konwencja z Aarhus). Pokazuje, jak interpretacja pojęć prawnych może wpływać na możliwość dochodzenia praw przez organizacje pozarządowe.

Czy decyzja o zanieczyszczeniu powietrza może być kwestionowana? Sąd UE otwiera drzwi organizacjom ekologicznym.

Sektor

ochrona_srodowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI