T-396/09
Podsumowanie
Sąd stwierdził nieważność decyzji Komisji Europejskiej odrzucającej wniosek o wszczęcie wewnętrznej procedury odwoławczej, uznając, że ograniczenie dostępu do tej procedury tylko do środków o charakterze indywidualnym jest niezgodne z Konwencją z Aarhus.
Skarżące organizacje ekologiczne wniosły o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Europejskiej, która odrzuciła ich wniosek o wszczęcie wewnętrznej procedury odwoławczej dotyczącej decyzji przyznającej Niderlandom czasowe odstępstwo od norm jakości powietrza. Komisja uznała, że decyzja o odstępstwie nie jest środkiem o charakterze indywidualnym, a zatem nie podlega procedurze. Sąd uznał jednak, że ograniczenie dostępu do procedury odwoławczej tylko do środków o charakterze indywidualnym, wynikające z rozporządzenia nr 1367/2006, jest niezgodne z Konwencją z Aarhus, która obejmuje szerszy zakres 'działań'. W konsekwencji Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.
Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez dwie holenderskie organizacje ekologiczne, Vereniging Milieudefensie i Stichting Stop Luchtverontreiniging Utrecht, przeciwko decyzji Komisji Europejskiej z dnia 28 lipca 2009 r. (C(2009) 6121), która odrzuciła ich wniosek o wszczęcie wewnętrznej procedury odwoławczej. Wniosek ten dotyczył wcześniejszej decyzji Komisji z dnia 7 kwietnia 2009 r. (C(2009) 2560), która przyznała Królestwu Niderlandów czasowe odstępstwo od obowiązków dotyczących jakości powietrza, w szczególności w zakresie dwutlenku azotu i pyłu PM10, przewidzianych w dyrektywie 2008/50/WE. Komisja odrzuciła wniosek organizacji ekologicznych, argumentując, że decyzja o przyznaniu odstępstwa nie jest środkiem o charakterze indywidualnym, a jedynie środkiem o charakterze generalnym, co wyklucza możliwość wszczęcia wewnętrznej procedury odwoławczej na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1367/2006 (wdrażającego Konwencję z Aarhus do instytucji UE). Skarżące podniosły dwa zarzuty. Główny zarzut dotyczył naruszenia art. 10 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 lit. g) rozporządzenia nr 1367/2006, twierdząc, że decyzja o odstępstwie powinna być uznana za środek o charakterze indywidualnym. Sąd analizował charakter prawny decyzji Komisji, odwołując się do orzecznictwa, które stanowi, że decyzje skierowane do państw członkowskich, zatwierdzające odstępstwa od ogólnego reżimu prawnego, mają charakter generalny, jeśli dotyczą obiektywnie określonych sytuacji i wywierają skutki prawne wobec kategorii osób zdefiniowanych w sposób generalny i abstrakcyjny. Sąd uznał, że decyzja z dnia 7 kwietnia 2009 r. ma taki charakter, ponieważ dotyczy zastosowania do obiektywnie określonej sytuacji i wywiera skutki prawne wobec osób przebywających w określonych strefach Niderlandów. W związku z tym, decyzja ta nie mogła być uznana za akt administracyjny o charakterze indywidualnym w rozumieniu rozporządzenia nr 1367/2006, a wniosek o procedurę odwoławczą był niedopuszczalny. Sąd oddalił tym samym pierwszy zarzut. Posiłkowo skarżące podniosły zarzut niezgodności z prawem art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 1367/2006 z Konwencją z Aarhus, argumentując, że ograniczenie pojęcia „działań” podlegających procedurze odwoławczej jedynie do „aktów administracyjnych” (rozumianych jako środki o charakterze indywidualnym) jest sprzeczne z celem i brzmieniem Konwencji z Aarhus. Sąd uznał ten zarzut za dopuszczalny, stwierdzając, że instytucje UE są związane Konwencją z Aarhus, która ma pierwszeństwo przed aktami wtórnego prawa wspólnotowego. Analizując art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus, który mówi o dostępie do procedury umożliwiającej kwestionowanie „działań lub zaniechań”, Sąd stwierdził, że pojęcie „działań” nie jest zdefiniowane w konwencji i nie powinno być interpretowane wyłącznie jako środki o charakterze indywidualnym. Cele Konwencji z Aarhus, dotyczące dostępu do informacji, udziału społeczeństwa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych, wskazują na potrzebę szerszego zakresu. W związku z tym, Sąd uznał, że art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 1367/2006, ograniczając pojęcie „działań” do „aktów administracyjnych” (środków indywidualnych), jest niezgodny z Konwencją z Aarhus. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Komisji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Decyzja Komisji przyznająca państwu członkowskiemu czasowe odstępstwo od norm jakości powietrza, zatwierdzająca plan ochrony powietrza i wyłączenia, ma charakter środka o charakterze generalnym, a nie indywidualnym.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa, zgodnie z którym decyzje skierowane do państw członkowskich, zatwierdzające odstępstwa od ogólnego reżimu prawnego, mają charakter generalny, jeśli dotyczą obiektywnie określonych sytuacji i wywierają skutki prawne wobec kategorii osób zdefiniowanych w sposób generalny i abstrakcyjny. Decyzja ta dotyczy zastosowania do obiektywnie określonej sytuacji i wywiera skutki prawne wobec osób przebywających w określonych strefach Niderlandów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_niewaznosc
Strona wygrywająca
skarżący
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Vereniging Milieudefensie | spolka | skarżący |
| Stichting Stop Luchtverontreiniging Utrecht | spolka | skarżący |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | pozwana |
| Królestwo Niderlandów | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Parlament Europejski | instytucja_ue | interwenient |
| Rada Unii Europejskiej | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (8)
Główne
rozporządzenie nr 1367/2006 art. 10 § 1
Rozporządzenie (WE) nr 1367/2006
Wniosek o wszczęcie wewnętrznej procedury odwoławczej można złożyć jedynie w odniesieniu do środka o charakterze indywidualnym.
rozporządzenie nr 1367/2006 art. 2 § 1 lit. g)
Rozporządzenie (WE) nr 1367/2006
Akt administracyjny to środek o charakterze indywidualnym podejmowany w zakresie prawa ochrony środowiska przez instytucję lub organ Wspólnoty, mający prawnie wiążący charakter i skutek zewnętrzny.
Konwencja z Aarhus art. 9 § 3
Konwencja z Aarhus
Każda ze stron zapewni, że członkowie społeczeństwa będą mieli dostęp do administracyjnej lub sądowej procedury umożliwiającej kwestionowanie działań lub zaniechań naruszających prawo krajowe w dziedzinie środowiska.
Pomocnicze
dyrektywa 2008/50/WE art. 22
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE
Przewiduje możliwość wprowadzenia przez państwa członkowskie czasowego odstępstwa od obowiązku przestrzegania wartości dopuszczalnych.
TFUE art. 266
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Instytucja, której akt został unieważniony, podejmuje środki zapewniające wykonanie wyroku.
WE art. 241
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Zarzut niezgodności z prawem wcześniejszych aktów.
WE art. 300 § 7
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Instytucje Wspólnoty są związane zawartymi przez nią umowami, które mają pierwszeństwo przed aktami wtórnego prawa wspólnotowego.
WE art. 230
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Warunki dopuszczalności skargi do sądów Unii.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ograniczenie dostępu do wewnętrznej procedury odwoławczej tylko do środków o charakterze indywidualnym, wynikające z rozporządzenia nr 1367/2006, jest niezgodne z Konwencją z Aarhus. Pojęcie 'działań' w Konwencji z Aarhus powinno być interpretowane szerzej niż tylko jako środki o charakterze indywidualnym.
Odrzucone argumenty
Decyzja Komisji o przyznaniu odstępstwa od norm jakości powietrza jest środkiem o charakterze generalnym, a nie indywidualnym, co wyklucza możliwość wszczęcia wewnętrznej procedury odwoławczej.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja adresowana do konkretnego państwa członkowskiego może jednak stanowić środek o charakterze generalnym, jeżeli zatwierdza ona środki, które mają zastosowanie do jednej lub wielu kategorii osób zdefiniowanych w sposób generalny i abstrakcyjny. Odstępstwa od określonego reżimu ogólnego [...] mają ten sam charakter prawny co sama dyrektywa, jeśli te decyzje [...] są skierowane w sposób abstrakcyjny do osób, które nie są bliżej oznaczone, i mają zastosowanie do obiektywnie określonych sytuacji. Wewnętrzna procedura odwoławcza, która dotyczyłaby jedynie środków o charakterze indywidualnym, miałaby zakres bardzo ograniczony, gdyż akty przyjmowane w sprawach dotyczących środowiska są najczęściej aktami o charakterze generalnym.
Skład orzekający
A. Dittrich
prezes
I. Wiszniewska-Białecka
sprawozdawca
M. Prek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania Konwencji z Aarhus w kontekście dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych na poziomie UE, rozróżnienie między środkami o charakterze generalnym i indywidualnym w prawie UE, pierwszeństwo prawa międzynarodowego nad prawem wtórnym UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rozporządzenia wdrażającego Konwencję z Aarhus do instytucji UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ochrony środowiska i dostępu do wymiaru sprawiedliwości, a także relacji między prawem UE a międzynarodowymi zobowiązaniami (Konwencja z Aarhus). Pokazuje, jak interpretacja pojęć prawnych może wpływać na możliwość dochodzenia praw przez organizacje pozarządowe.
“Czy decyzja o zanieczyszczeniu powietrza może być kwestionowana? Sąd UE otwiera drzwi organizacjom ekologicznym.”
Sektor
ochrona_srodowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI