T-134/21
Podsumowanie
Sąd oddalił skargę akcjonariuszy Banca Carige o odszkodowanie od EBC za rzekomo niezgodne z prawem działania nadzorcze, uznając brak wystarczająco istotnego naruszenia prawa UE.
Skarżący, akcjonariusze Banca Carige, domagali się odszkodowania od Europejskiego Banku Centralnego (EBC) za szkodę poniesioną w wyniku rzekomo niezgodnych z prawem działań nadzorczych EBC wobec banku. Zarzucali EBC osiem naruszeń prawa UE i włoskiego, w tym brak interwencji w sprawie wprowadzających w błąd oświadczeń, naruszenie przepisów UE w relacjach z zarządem, zatwierdzenie podwyższenia kapitału z naruszeniem prawa pierwszeństwa, powołanie tymczasowych administratorów z konfliktem interesów, naruszenie zasad przy środku wczesnej interwencji, naruszenie zasady proporcjonalności, zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań oraz prawa własności. Sąd oddalił wszystkie zarzuty, stwierdzając, że EBC nie naruszył w sposób wystarczająco istotny przepisów prawa UE przyznających uprawnienia jednostkom, a jego działania mieściły się w granicach szerokiego zakresu uznania.
Sąd Unii Europejskiej wyrokiem z dnia 5 czerwca 2024 r. oddalił skargę akcjonariuszy Banca Carige, Malacalza Investimenti Srl i Vittorio Malacalzy, którzy domagali się odszkodowania od Europejskiego Banku Centralnego (EBC) za szkodę wynikającą z rzekomo niezgodnych z prawem działań nadzorczych EBC wobec banku w latach 2014-2019. Skarżący zarzucili EBC osiem naruszeń prawa, w tym wystarczająco istotne naruszenie przepisów włoskich i unijnych, naruszenie zasady proporcjonalności, ochrony uzasadnionych oczekiwań oraz prawa własności. Sąd szczegółowo przeanalizował każdy z zarzutów. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego braku interwencji EBC w sprawie wprowadzających w błąd oświadczeń zarządu banku, sąd uznał, że przepisy włoskiego prawa bankowego, na które powoływali się skarżący, nie nakładały na EBC obowiązku prostowania takich oświadczeń ani nie przyznawały inwestorom prawa do takiej interwencji. Podobnie, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów UE w relacjach z zarządem banku, zatwierdzenia podwyższenia kapitału z naruszeniem prawa pierwszeństwa, powołania tymczasowych administratorów z konfliktem interesów, naruszenia zasad przy środku wczesnej interwencji, zasady proporcjonalności i zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań zostały oddalone z uwagi na brak wykazania wystarczająco istotnego naruszenia norm prawnych przyznających uprawnienia jednostkom lub z powodu niedopuszczalności zarzutów. Sąd podkreślił, że EBC, wykonując swoje zadania nadzorcze, dysponuje szerokim zakresem uznania, a jego działania muszą być oceniane w kontekście celu, jakim jest zapewnienie stabilności systemu finansowego. W konsekwencji, sąd uznał, że skarżący nie wykazali spełnienia przesłanek odpowiedzialności pozaumownej Unii, w tym bezprawności zachowania EBC, rzeczywistego charakteru szkody ani związku przyczynowego między zarzucanym zachowaniem a szkodą. Skarga została oddalona, a skarżący zostali obciążeni kosztami postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Nie, odpowiedzialność pozaumowna Unii powstaje tylko wtedy, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki: bezprawność zachowania (wystarczająco istotne naruszenie normy przyznającej uprawnienia jednostkom), rzeczywisty charakter szkody oraz istnienie związku przyczynowego między zachowaniem a szkodą. W tej sprawie skarżący nie wykazali wystarczająco istotnego naruszenia prawa UE, które przyznawałoby im uprawnienia.
Uzasadnienie
Sąd analizuje przesłanki odpowiedzialności pozaumownej Unii, w szczególności wymóg wystarczająco istotnego naruszenia normy prawnej przyznającej uprawnienia jednostkom. Stwierdza, że przepisy prawa UE i włoskiego, na które powoływali się skarżący, nie przyznawały im bezpośrednich uprawnień ani nie nakładały na EBC obowiązku działania w sposób, który zostałby naruszony. EBC działał w ramach szerokiego zakresu uznania przy wykonywaniu swoich zadań nadzorczych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Strona wygrywająca
pozwany (EBC) i interwenient (Komisja Europejska)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Malacalza Investimenti Srl | spolka | skarżący |
| Vittorio Malacalza | osoba_fizyczna | skarżący |
| Europejski Bank Centralny (EBC) | instytucja_ue | pozwany |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (17)
Główne
TFUE art. 268
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna dla żądania odszkodowania z tytułu odpowiedzialności pozaumownej Unii.
TFUE art. 340 § akapit trzeci
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Określa przesłanki odpowiedzialności pozaumownej Unii.
Rozporządzenie Rady (UE) nr 1024/2013 art. 4
Powierza EBC szczególne zadania w odniesieniu do polityki związanej z nadzorem ostrożnościowym nad instytucjami kredytowymi.
Rozporządzenie Rady (UE) nr 1024/2013 art. 16
Upoważnia EBC do wymagania od instytucji kredytowych podjęcia środków wczesnej interwencji.
dekretem w sprawie bankowości art. 69 octiesdecies § ust. 1 lit. a)
Dekret ustawodawczy nr 385 – Testo unico delle leggi in materia bancaria e creditizia
Określa przesłanki przyjęcia środków wczesnej interwencji.
dekretem w sprawie bankowości art. 69 noviesdecies
Dekret ustawodawczy nr 385 – Testo unico delle leggi in materia bancaria e creditizia
Określa środki, o które może zwrócić się organ nadzoru w ramach planu naprawczego.
dekretem w sprawie bankowości art. 71 § ust. 6
Dekret ustawodawczy nr 385 – Testo unico delle leggi in materia bancaria e creditizia
Określa wymogi dotyczące członków zarządu tymczasowego, w tym brak konfliktu interesów.
dekretem w sprawie bankowości art. 56
Dekret ustawodawczy nr 385 – Testo unico delle leggi in materia bancaria e creditizia
Dotyczy obowiązku Banku Włoch sprawdzania, czy zmiany w statutach banków nie kolidują z należytym i ostrożnym zarządzaniem.
Karta art. 17 § ust. 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo własności.
Pomocnicze
TFUE art. 4
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dotyczy kompetencji EBC w zakresie nadzoru ostrożnościowego.
TFUE art. 16
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dotyczy uprawnień EBC do nakładania środków wczesnej interwencji.
k.c. art. 2386
Kodeks cywilny
Dotyczy utraty mandatu zarządu.
k.c. art. 2393
Kodeks cywilny
Dotyczy powództwa z tytułu odpowiedzialności przeciwko członkom organów.
k.c. art. 2393 bis
Kodeks cywilny
Dotyczy powództwa z tytułu odpowiedzialności przeciwko członkom organów.
Karta art. 20
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zasada równości.
Karta art. 21
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zakaz dyskryminacji.
TFUE art. 277
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dotyczy zarzutu niezgodności z prawem aktu o charakterze generalnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
EBC nie naruszył wystarczająco istotnie prawa UE przyznającego uprawnienia jednostkom. Działania EBC mieściły się w granicach szerokiego zakresu uznania przyznanego mu w ramach nadzoru ostrożnościowego. Przepisy prawa UE i włoskiego nie przyznawały skarżącym prawa do żądania interwencji EBC w określonych sytuacjach. Zasada proporcjonalności została zachowana przez EBC. Zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań nie została naruszona z powodu braku wystarczających dowodów na zapewnienia ze strony EBC. Prawo własności nie zostało naruszone, ponieważ skarżący nie wykazali związku przyczynowego między działaniami EBC a spadkiem wartości akcji.
Odrzucone argumenty
EBC naruszył wystarczająco istotnie prawo włoskie poprzez brak interwencji w celu skorygowania wprowadzających w błąd oświadczeń zarządu banku. EBC naruszył wystarczająco istotnie przepisy UE w relacjach z zarządem banku. EBC naruszył wystarczająco istotnie prawo włoskie poprzez zatwierdzenie podwyższenia kapitału z naruszeniem prawa pierwszeństwa akcjonariuszy. EBC naruszył wystarczająco istotnie prawo włoskie poprzez powołanie tymczasowych administratorów dotkniętych konfliktem interesów. EBC naruszył wystarczająco istotnie różne przepisy i zasady przy przyjmowaniu środka wczesnej interwencji. EBC naruszył wystarczająco istotnie zasadę proporcjonalności, nakładając na bank zbyt krótki termin na spełnienie wymogów kapitałowych. EBC naruszył wystarczająco istotnie zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań. EBC naruszył prawo własności akcjonariuszy poprzez działania i zaniechania prowadzące do spadku wartości ich udziałów.
Godne uwagi sformułowania
Unia jest unią prawa, w której akty instytucji, organów i jednostek organizacyjnych podlegają kontroli pod względem zgodności między innymi z traktatem i ogólnymi zasadami prawa. Aby powstała odpowiedzialność pozaumowna Unii, jednostki muszą wykazać, że spełnione są łącznie trzy przesłanki: bezprawność zachowania, rzeczywisty charakter szkody oraz istnienie związku przyczynowego między zarzucanym zachowaniem a powołaną szkodą. Decydującym kryterium oceny, czy naruszenie jest wystarczająco istotne, jest przekroczenie przez instytucję Unii przysługującego jej zakresu uznania w sposób oczywisty i poważny. EBC dysponuje szerokim zakresem uznania przy wykonywaniu swoich zadań nadzorczych. Przepisy prawa UE i włoskiego, na które powoływali się skarżący, nie mają na celu przyznania uprawnień jednostkom, lecz realizują cel leżący w interesie publicznym.
Skład orzekający
O. Porchia
prezes
M. Jaeger
sędzia
L. Madise
sędzia
P. Nihoul
sprawozdawca
S. Verschuur
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasad odpowiedzialności pozaumownej instytucji UE, w szczególności EBC, w kontekście nadzoru ostrożnościowego. Potwierdzenie szerokiego zakresu uznania EBC i wymogu wykazania wystarczająco istotnego naruszenia prawa UE przyznającego uprawnienia jednostkom."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji banku we Włoszech i działań EBC w ramach jego kompetencji nadzorczych. Interpretacja przepisów prawa włoskiego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności banku centralnego i jego roli w kryzysie finansowym, co jest tematem budzącym zainteresowanie. Analiza zarzutów akcjonariuszy wobec nadzoru bankowego jest istotna dla sektora finansowego.
“Czy bank centralny może być pociągnięty do odpowiedzialności za kryzys bankowy? Sąd UE rozstrzyga w sprawie Banca Carige.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI