T-107/17

Sąd2019-05-23
cjeuprawo_ue_ogolneodpowiedzialnosc_pozaumownaWysokasad_ogolny
odpowiedzialność pozaumownaEBCrestrukturyzacja długuGrecjaprawo własnościswobodny przepływ kapitałupacta sunt servandainteres ogólnystabilność finansowa

Podsumowanie

Sąd oddalił skargę o odszkodowanie przeciwko EBC, uznając, że opinia EBC dotycząca restrukturyzacji greckiego długu publicznego nie naruszyła prawa i nie spowodowała szkody u wierzycieli prywatnych.

Skarżący, prywatni wierzyciele Grecji, domagali się odszkodowania od Europejskiego Banku Centralnego (EBC) za szkodę poniesioną w wyniku opinii EBC z 2012 r. dotyczącej restrukturyzacji greckiego długu publicznego. Twierdzili, że EBC powinien był zwrócić uwagę na nielegalny charakter planowanej restrukturyzacji, która naruszała zasadę 'pacta sunt servanda', prawo własności (art. 17 Karty Praw Podstawowych) oraz swobodny przepływ kapitału (art. 63 TFUE). Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że opinia EBC nie była wiążąca, a działania Grecji, choć ograniczyły prawa wierzycieli, były uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego i nie stanowiły nieproporcjonalnej ingerencji.

Skarżący, będący posiadaczami greckich instrumentów dłużnych, wnieśli skargę o odszkodowanie przeciwko Europejskiemu Bankowi Centralnemu (EBC), twierdząc, że jego opinia z 17 lutego 2012 r. w sprawie projektu ustawy dotyczącej restrukturyzacji greckiego długu publicznego (PSI) nie zwróciła uwagi na nielegalny charakter tej restrukturyzacji. Skarżący zarzucili, że działania Grecji, polegające na przymusowej wymianie instrumentów dłużnych, naruszyły zasadę 'pacta sunt servanda', prawo własności chronione przez art. 17 Karty Praw Podstawowych oraz swobodny przepływ kapitału (art. 63 TFUE). Dodatkowo podnosili zarzut naruszenia art. 124 TFUE dotyczącego zakazu uprzywilejowanego dostępu do instytucji finansowych. Sąd (trzecia izba) oddalił skargę. W pierwszej kolejności Sąd odrzucił zarzuty EBC dotyczące niedopuszczalności skargi, w tym przedawnienia i braku właściwości Sądu. Następnie, rozpatrując sprawę co do istoty, Sąd stwierdził, że opinia EBC nie jest prawnie wiążąca dla państw członkowskich i że EBC dysponuje szerokim zakresem uznania przy jej wydawaniu. Sąd uznał, że EBC nie naruszył zasady 'pacta sunt servanda', ponieważ przepis ten ma zastosowanie do traktatów między państwami, a nie do umów między wierzycielem a państwem. Ponadto, nawet jeśli zasada ta stanowi ogólną zasadę prawa umów, jej naruszenie nie mogło być przypisane EBC, który nie miał obowiązku wypowiadania się w tej kwestii w swojej opinii. Odnosząc się do prawa własności (art. 17 Karty), Sąd uznał, że choć ustawa nr 4050/2012 ograniczyła wartość instrumentów dłużnych skarżących, to działanie to było uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego, takimi jak zapewnienie stabilności systemu bankowego strefy euro, i nie stanowiło nieproporcjonalnej ingerencji. Podobnie, Sąd uznał, że ewentualne ograniczenie swobodnego przepływu kapitału (art. 63 TFUE) było uzasadnione tym samym celem interesu ogólnego i nie było nieproporcjonalne. Wreszcie, Sąd stwierdził, że art. 124 TFUE ma na celu ochronę Unii i państw członkowskich przed ryzykiem budżetowym, a nie ochronę jednostek, w związku z czym skarżący nie mogli się na niego powoływać. Ponieważ żadna z przesłanek odpowiedzialności pozaumownej EBC nie została spełniona, Sąd oddalił skargę i obciążył skarżących kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd oddalił skargę o odszkodowanie, stwierdzając, że EBC nie dopuścił się wystarczająco istotnego naruszenia przepisów prawa przyznających prawa jednostkom.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opinia EBC nie była prawnie wiążąca, a działania Grecji, choć ograniczyły prawa wierzycieli, były uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego i nie stanowiły nieproporcjonalnej ingerencji. Nie stwierdzono naruszenia zasady 'pacta sunt servanda', prawa własności ani swobodnego przepływu kapitału, które można by przypisać EBC.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skarge

Strona wygrywająca

pozwany (EBC)

Strony

NazwaTypRola
Frank Steinhoffosoba_fizycznaskarżący
Ewald Filbryosoba_fizycznaskarżący
Vereinigte Raiffeisenbanken Gräfenberg-Forchheim-Eschenau-Heroldsberg eGspolkaskarżący
Werner Bäckerosoba_fizycznaskarżący
EMB Consulting SEspolkaskarżący
Europejski Bank Centralny (EBC)instytucja_uepozwany

Przepisy (11)

Główne

TFUE art. 268

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa do rozpoznawania sporów dotyczących szkód wyrządzonych przez EBC.

TFUE art. 340 § akapit trzeci

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Określa zasady odpowiedzialności pozaumownej Unii, stosowane mutatis mutandis do EBC.

Statut TSUE art. 46

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Określa pięcioletni termin przedawnienia dla roszczeń z tytułu odpowiedzialności pozaumownej.

TFUE art. 127 § ust. 4

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Obowiązek konsultacji EBC w sprawie projektów przepisów prawnych w dziedzinach podlegających jego kompetencji.

TFUE art. 282 § ust. 5

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Obowiązek konsultacji EBC w sprawie projektów aktów Unii i przepisów krajowych.

Karta Praw Podstawowych art. 17 § ust. 1 i 2

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Prawo własności i jego ograniczenia.

TFUE art. 63 § ust. 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zakaz ograniczeń w przepływie kapitału.

TFUE art. 124

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zakaz uprzywilejowanego dostępu do instytucji finansowych.

Pomocnicze

Regulamin postępowania art. 76

Regulamin postępowania przed Sądem

Dotyczy elementów skargi i usuwania braków formalnych.

Konwencja wiedeńska art. 26

Konwencja wiedeńska o prawie traktatów

Zasada 'pacta sunt servanda'.

Decyzja 98/415/WE art. 2 i 4

Decyzja Rady 98/415/WE

Szczegóły dotyczące konsultacji EBC z władzami krajowymi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opinia EBC nie była prawnie wiążąca i nie naruszyła prawa. Działania Grecji były uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego (stabilność strefy euro). Ograniczenia praw wierzycieli były proporcjonalne do celu. Zasada 'pacta sunt servanda' nie miała zastosowania w tym kontekście. Prawo własności i swobodny przepływ kapitału nie zostały naruszone w sposób uzasadniający odszkodowanie. Art. 124 TFUE nie przyznaje praw jednostkom i nie został naruszony.

Odrzucone argumenty

EBC powinien był wskazać na naruszenie zasady 'pacta sunt servanda'. Restrukturyzacja długu naruszyła prawo własności skarżących. Restrukturyzacja długu naruszyła swobodny przepływ kapitału. EBC naruszył art. 124 TFUE poprzez brak reakcji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd jest właściwy do zbadania takiego twierdzenia na podstawie artykułów 268 i 340 TFUE. Tym samym wyłącznie takie bezprawne działanie instytucji, które prowadzi do owego wystarczająco istotnego naruszenia, może skutkować powstaniem odpowiedzialności Unii. Decydującym kryterium oceny, czy naruszenie prawa Unii jest wystarczająco istotne, jest przekroczenie przez instytucję Unii przysługującego jej zakresu uznania w sposób oczywisty i poważny. O ile przyjęcie ustawy nr 4050/2012 spowodowało w ten sposób naruszenie prawa własności skarżących, o tyle należy stwierdzić, że owa ustawa odpowiada celom interesu ogólnego, do których zalicza się zapewnienie stabilności systemu bankowego w całej strefie euro. Tym samym art. 124 TFUE nie może być postrzegany jako postanowienie przyznające skarżącym prawa, w związku z czym nie mogą oni powoływać się na ten przepis na poparcie ich żądania odszkodowawczego.

Skład orzekający

S. Frimodt Nielsen

prezes

V. Kreuschitz

sprawozdawca

N. Półtorak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie ograniczeń praw wierzycieli w sytuacjach kryzysowych, zakres odpowiedzialności EBC, interpretacja praw podstawowych w kontekście stabilności finansowej strefy euro."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności kryzysu greckiego długu publicznego i opinii EBC w tym kontekście.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy jednego z najpoważniejszych kryzysów finansowych w strefie euro i pokazuje, jak sądy oceniają działania instytucji UE w obliczu zagrożenia stabilności finansowej, a także jak balansują interesy wierzycieli z interesem publicznym.

Czy EBC ponosi odpowiedzialność za straty wierzycieli Grecji? Sąd rozstrzyga o stabilności strefy euro.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI