Sprawy połączone od C-491/20 do C-496/20, C-506/20, C-509/20 i C-511/20
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości uznał wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez Sąd Najwyższy za niedopuszczalne, stwierdzając, że pytania wykraczają poza ramy funkcji sądowniczej Trybunału.
Sąd Najwyższy (Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych) zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z serią pytań prejudycjalnych dotyczących wykładni prawa UE w kontekście postępowań o ustalenie nieistnienia stosunku służbowego sędziów Sądu Najwyższego. Trybunał, analizując złożone pytania i wcześniejsze orzecznictwo, uznał większość z nich za niedopuszczalne, w tym kluczowe pytania dotyczące skuteczności krajowych przepisów ograniczających kontrolę sądową nad powoływaniem sędziów. Ostatecznie, Trybunał stwierdził niedopuszczalność wszystkich wniosków, wskazując, że wykraczają one poza jego funkcję w ramach procedury prejudycjalnej.
Sąd Najwyższy (Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych) skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) dziewięć pytań prejudycjalnych w ramach dziewięciu połączonych spraw dotyczących postępowań o ustalenie nieistnienia stosunku służbowego sędziów Sądu Najwyższego. Pytania dotyczyły wykładni przepisów TUE i TFUE w kontekście krajowych przepisów ograniczających możliwość kwestionowania umocowania sądów i powołania sędziów, a także prawa do niezawisłego sądu. TSUE, po analizie wniosków i uwzględnieniu wcześniejszego wyroku w podobnej sprawie (C-508/19), stwierdził niedopuszczalność większości pytań. W szczególności, pytania dotyczące skuteczności krajowych przepisów ograniczających kontrolę sądową nad powoływaniem sędziów (pytania szóste i siódme) uznano za niedopuszczalne, ponieważ wykraczały poza ramy funkcji sądowniczej Trybunału, która polega na dostarczaniu wykładni prawa UE niezbędnej do rozstrzygnięcia rzeczywistego sporu, a nie na wydawaniu opinii doradczych. Podobnie, pytania dotyczące środków tymczasowych (pytanie piąte) i sposobu sformułowania innych pytań (pytanie czwarte) również uznano za niedopuszczalne. W konsekwencji, pytania drugie i trzecie, które odnosiły się do zakazów krajowych, również uznano za niedopuszczalne z uwagi na niedopuszczalność pozostałych pytań. Ostatecznie, TSUE postanowił, że wszystkie wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym są niedopuszczalne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, które wykraczają poza ramy funkcji sądowniczej Trybunału, są niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Procedura ustanowiona w art. 267 TFUE jest instrumentem współpracy między Trybunałem a sądami krajowymi, mającym na celu dostarczenie wykładni prawa UE niezbędnej do rozstrzygnięcia rzeczywistego sporu. Nie służy ona wydawaniu opinii doradczych w sprawach ogólnych i hipotetycznych. W niniejszej sprawie pytania skierowane do Trybunału wykraczały poza tę funkcję, ponieważ dotyczyły oceny krajowych postępowań, które miały charakter uboczny wobec innych sporów, lub były sformułowane w sposób uniemożliwiający ich zrozumienie i rozstrzygnięcie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Strona wygrywająca
Brak rozstrzygnięcia merytorycznego, wnioski uznane za niedopuszczalne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W.Ż. | osoba_fizyczna | skarżący |
| A.S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Sąd Najwyższy | organ_krajowy | pozwany |
| Prokurator Generalny | organ_krajowy | przy udziale |
| K.Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Skarb Państwa – Sąd Najwyższy | organ_krajowy | pozwany |
| P.J. | osoba_fizyczna | skarżący |
| A.T. | osoba_fizyczna | pozwany |
| R.W. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K.M. | osoba_fizyczna | skarżący |
| T.P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| T.M. | osoba_fizyczna | skarżący |
| T.D. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M.D. | osoba_fizyczna | pozwany |
| P.K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J.L. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M.L. | osoba_fizyczna | pozwany |
| O.N. | osoba_fizyczna | pozwany |
| G.Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A.S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M.F. | osoba_fizyczna | skarżący |
| J.M. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_krajowy | przy udziale |
| T.B. | osoba_fizyczna | skarżący |
| B.S. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
| Rząd polski | organ_krajowy | interwenient |
Przepisy (11)
Główne
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Procedura prejudycjalna służy dostarczeniu wykładni prawa UE niezbędnej do rozstrzygnięcia rzeczywistego sporu, a nie wydawaniu opinii doradczych.
TUE art. 19 § 1
Traktat o Unii Europejskiej
Wymóg istnienia niezawisłych i ustanowionych ustawą sądów jako gwarancji skutecznej ochrony sądowej.
KPP art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznej ochrony sądowej.
Pomocnicze
ustawa o SN art. 29 § 2 i 3
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
Zakaz kwestionowania umocowania sądów i oceny zgodności z prawem powołania sędziego.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
Konstytucja art. 144 § 2 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Regulacje dotyczące podpisywania aktów urzędowych i powoływania sędziów.
Konstytucja art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Powoływanie sędziów przez Prezydenta Rzeczypospolitej na wniosek KRS.
p.u.s.p. art. 110 § 1 i 3
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Orzekanie w sprawach dyscyplinarnych sędziów.
ustawa o KRS art. 37 § 1
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa
Rozpatrywanie i ocena kandydatur na stanowisko sędziowskie przez KRS.
ustawa o KRS art. 43 § 2
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa
Prawomocność uchwały KRS w części dotyczącej nieprzedstawienia wniosku o powołanie sędziego.
ustawa o KRS art. 44 § 1, 1a, 1b, 4
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa
Odwołania od uchwał KRS dotyczące powołania sędziów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wykraczają poza funkcję sądowniczą Trybunału. Pytania prejudycjalne są nieodłącznie związane ze sporami innymi niż spory rozpatrywane w postępowaniach głównych. Sąd odsyłający nie wykazał, że udzielenie odpowiedzi na pytania jest niezbędne do rozstrzygnięcia rzeczywistego sporu.
Odrzucone argumenty
Konieczność udzielenia odpowiedzi na pytania prejudycjalne w celu zapewnienia funkcjonowania krajowego systemu sądowniczego spełniającego wymogi prawa Unii. Pytania prejudycjalne są konieczne do rozstrzygnięcia sporów w postępowaniach głównych, w tym do oceny zgodności z prawem krajowym przepisów ograniczających kontrolę sądową.
Godne uwagi sformułowania
procedura ustanowiona w art. 267 TFUE jest instrumentem współpracy pomiędzy Trybunałem i sądami krajowymi, dzięki któremu Trybunał dostarcza sądom krajowym elementów wykładni prawa Unii, które są im niezbędne do rozstrzygnięcia zawisłych przed nimi sporów odesłanie prejudycjalne nie ma służyć wydawaniu opinii doradczych w przedmiocie pytań ogólnych i hipotetycznych, lecz ma być podyktowane potrzebą skutecznego rozstrzygnięcia sporu wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w niniejszych sprawach połączonych należy uznać za oczywiście niedopuszczalne.
Skład orzekający
A. Prechal
sprawozdawczyni
M. L. Arastey Sahún
sędzia
F. Biltgen
sędzia
N. Wahl
sędzia
J. Passer
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie granic dopuszczalności pytań prejudycjalnych kierowanych do TSUE, zwłaszcza w kontekście sporów dotyczących praworządności i niezależności sądownictwa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której pytania prejudycjalne zostały uznane za niedopuszczalne z powodu wykraczania poza zakres funkcji TSUE. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii poruszonych w pytaniach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa w Polsce, a także relacji między prawem krajowym a prawem UE. Niedopuszczalność pytań prejudycjalnych przez TSUE jest istotnym elementem debaty prawnej.
“TSUE odrzuca pytania Sądu Najwyższego: Czy polskie sądy przekroczyły swoje kompetencje?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI