Sprawy połączone od C-105/12 do C-107/12
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że zakaz prywatyzacji operatorów systemów dystrybucyjnych energii elektrycznej i gazu mieści się w art. 345 TFUE, ale nie wyklucza stosowania art. 63 TFUE dotyczącego swobodnego przepływu kapitału, a cele takie jak zapewnienie przejrzystości rynku i zapobieganie zakłóceniom konkurencji mogą uzasadniać ograniczenia tej swobody.
Sprawy dotyczyły zgodności niderlandzkich przepisów zakazujących prywatyzacji operatorów systemów dystrybucyjnych energii elektrycznej i gazu, zakazujących powiązań grupowych między operatorami a przedsiębiorstwami produkcyjnymi/handlowymi oraz zakazujących działalności ubocznej, z prawem UE. Hoge Raad der Nederlanden pytał, czy art. 345 TFUE wyłącza stosowanie art. 63 TFUE do tych zakazów. Trybunał stwierdził, że art. 345 TFUE obejmuje zakaz prywatyzacji, ale nie wyklucza stosowania art. 63 TFUE. Uznał, że cele takie jak zapewnienie przejrzystości rynku, zapobieganie zakłóceniom konkurencji i zapewnienie stabilności dostaw mogą stanowić nadrzędne względy interesu ogólnego uzasadniające ograniczenia swobody przepływu kapitału.
Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczyły wykładni art. 63 i 345 TFUE w kontekście niderlandzkich przepisów zakazujących prywatyzacji operatorów systemów dystrybucyjnych energii elektrycznej i gazu, zakazujących powiązań własnościowych lub kontroli między operatorami a przedsiębiorstwami produkcyjnymi/handlowymi oraz zakazujących działalności ubocznej mogącej niekorzystnie wpływać na zarządzanie systemem. Sąd odsyłający pytał, czy art. 345 TFUE, dotyczący zasad prawa własności, wyłącza stosowanie art. 63 TFUE (swoboda przepływu kapitału) do tych zakazów. Trybunał (wielka izba) orzekł, że art. 345 TFUE obejmuje zakaz prywatyzacji, ale nie wyklucza stosowania art. 63 TFUE. Stwierdził, że zakazy te stanowią ograniczenia swobody przepływu kapitału. Następnie Trybunał rozpatrzył, czy cele leżące u podstaw tych zakazów, takie jak zapewnienie przejrzystości rynku, zapobieganie zakłóceniom konkurencji i zwalczanie wzajemnego subsydiowania, mogą stanowić nadrzędne względy interesu ogólnego uzasadniające te ograniczenia. Trybunał uznał, że cele te, w tym ochrona konsumentów i zapewnienie stabilności dostaw, mogą uzasadniać ograniczenia swobody przepływu kapitału, pod warunkiem że są one odpowiednie do zamierzonych celów i nie wykraczają poza zakres niezbędny do ich osiągnięcia, co powinien ustalić sąd odsyłający.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Art. 345 TFUE obejmuje zakaz prywatyzacji, ale nie wyklucza stosowania art. 63 TFUE. Zakazy te stanowią ograniczenia swobody przepływu kapitału.
Uzasadnienie
Trybunał wyjaśnił, że art. 345 TFUE chroni zasady prawa własności, w tym możliwość utrzymania własności publicznej, ale nie zwalnia państw członkowskich z obowiązku przestrzegania podstawowych swobód traktatowych, takich jak swoboda przepływu kapitału. Zakazy te, jako środki ograniczające inwestycje, podlegają ocenie w świetle art. 63 TFUE.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Staat der Nederlanden | inne | pozwany |
| Essent NV | spolka | strona w postępowaniu głównym |
| Essent Nederland BV | spolka | strona w postępowaniu głównym |
| Eneco Holding NV | spolka | strona w postępowaniu głównym |
| Delta NV | spolka | strona w postępowaniu głównym |
| Rząd niderlandzki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd czeski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd polski | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
TFUE art. 63
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Generalnie zakazuje ograniczeń w przepływie kapitału między państwami członkowskimi. Obejmuje inwestycje bezpośrednie i portfelowe. Środki krajowe ograniczające nabywanie akcji lub zniechęcające inwestorów z innych państw członkowskich stanowią ograniczenia.
TFUE art. 345
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Wyraża zasadę neutralności traktatów wobec zasad prawa własności w państwach członkowskich. Obejmuje zakaz prywatyzacji, ale nie wyklucza stosowania innych przepisów traktatowych, w tym dotyczących swobód podstawowych.
Elektriciteitswet 1998 art. 93 § 2, 4
Wet houdende regels met betrekking tot de productie, het transport en de levering van elektriciteit (Elektriciteitswet 1998)
Niderlandzka ustawa dotycząca energii elektrycznej, wprowadzająca zakaz prywatyzacji operatorów systemów dystrybucyjnych.
Gaswet art. 85 § 2, 4
Wet houdende regels omtrent het transport en de levering van gas (Gaswet)
Niderlandzka ustawa dotycząca gazu, wprowadzająca zakaz prywatyzacji operatorów systemów dystrybucyjnych.
Besluit aandelen netbeheerders art. 1, 3
Besluit houdende regels omtrent het verlenen van instemming met wijzigingen ten aanzien van rechten op aandelen in een netbeheerder als bedoeld in de Elektriciteitswet 1998 en in de Gaswet (Besluit aandelen netbeheerders)
Niderlandzkie rozporządzenie wykonawcze do ustaw o energii elektrycznej i gazu, określające zasady udzielania zezwoleń na zmiany w akcjonariacie operatorów systemów.
Wet onafhankelijk netbeheer art. 10b § 1-3
Wet tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en van de Gaswet in verband met nadere regels omtrent een onafhankelijk netbeheer (Wet onafhankelijk netbeheer)
Niderlandzka ustawa wprowadzająca zakaz powiązań grupowych i zakaz działalności ubocznej.
Elektriciteitswet 1998 art. 17 § 2, 3
Elektriciteitswet 1998
Niderlandzka ustawa dotycząca energii elektrycznej, wprowadzająca zakaz działalności ubocznej.
Gaswet art. 2c § 1-3
Gaswet
Niderlandzka ustawa dotycząca gazu, wprowadzająca zakaz powiązań grupowych i zakaz działalności ubocznej.
Pomocnicze
Dyrektywa 2003/54/WE art. 15
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/54/WE
Dotyczy rozdziału operatorów systemu dystrybucyjnego energii elektrycznej, wymagając ich niezależności od innych działalności niezwiązanych z dystrybucją.
Dyrektywa 2003/55/WE art. 13
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/55/WE
Dotyczy rozdziału operatorów systemu dystrybucyjnego gazu, wymagając ich niezależności od innych działalności niezwiązanych z dystrybucją.
Dyrektywa 2009/72/WE art. 9, 14, 18, 19, 26
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE
Dotyczy wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej, w tym rozdziału operatorów systemów przesyłowych i dystrybucyjnych.
Dyrektywa 2009/73/WE art. 9, 15, 18, 19, 26
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/73/WE
Dotyczy wspólnych zasad rynku wewnętrznego gazu ziemnego, w tym rozdziału operatorów systemów przesyłowych i dystrybucyjnych.
k.c. art. 24b § księgi 2
Kodeks cywilny
Definicja grupy w niderlandzkim prawie cywilnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakaz prywatyzacji, zakaz powiązań grupowych i zakaz działalności ubocznej, mimo że dotyczą prawa własności, podlegają ocenie w świetle art. 63 TFUE. Cele takie jak przejrzystość rynku, zapobieganie zakłóceniom konkurencji i zapewnienie stabilności dostaw mogą stanowić nadrzędne względy interesu ogólnego uzasadniające ograniczenia swobody przepływu kapitału.
Odrzucone argumenty
Zakaz prywatyzacji, jako objęty art. 345 TFUE, wyłącza stosowanie art. 63 TFUE do zakazów prywatyzacji, powiązań grupowych i działalności ubocznej.
Godne uwagi sformułowania
zasada neutralności traktatów wobec zasad prawa własności ograniczenia w przepływie kapitału między państwami członkowskimi nadrzędne względy interesu ogólnego nieodłączny konflikt interesów zapewnienie stabilnych dostaw energii
Skład orzekający
V. Skouris
prezes
K. Lenaerts
wiceprezes
R. Silva de Lapuerta
prezes izby
M. Ilešič
prezes izby
L. Bay Larsen
prezes izby
M. Safjan
prezes izby
A. Rosas
sędzia
J. Malenovský
sędzia
U. Lõhmus
sędzia
E. Levits
sędzia
A. Ó Caoimh
sędzia
A. Arabadjiev
sprawozdawca
D. Šváby
sędzia
M. Berger
sędzia
A. Prechal
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 345 TFUE w kontekście swobód podstawowych, uzasadnianie ograniczeń swobody przepływu kapitału w sektorze energetycznym."
Ograniczenia: Konkretne zastosowanie zależy od oceny proporcjonalności przez sąd krajowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych zasad rynku wewnętrznego UE – swobody przepływu kapitału i prawa własności – w strategicznym sektorze energetycznym, z udziałem kilku państw członkowskich.
“Czy państwo może zakazać prywatyzacji operatorów energetycznych i nadal przestrzegać zasad UE?”
Sektor
energia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI