Sprawy połączone C-611/10 i C-612/10

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2012-06-12
cjeuprawo_ue_ogolnezabezpieczenie_spoleczneWysokatrybunal
pracownicy migrującyzabezpieczenie społeczneświadczenia rodzinneswobodny przepływ pracownikówzasada niedyskryminacjiprawo niemieckieprawo polskiekoordynacja systemów zabezpieczenia społecznego

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że państwo członkowskie, które nie jest właściwe do przyznania świadczeń rodzinnych, może je przyznać pracownikowi migrującemu, jeśli nie spowoduje to dla niego niekorzyści i nie naruszy zasad prawa UE, a krajowy przepis wykluczający świadczenie z powodu porównywalnego świadczenia za granicą jest niezgodny z prawem UE, jeśli prowadzi do całkowitego wykluczenia świadczenia.

Sprawa dotyczyła obywateli Polski pracujących tymczasowo w Niemczech, którzy ubiegali się o świadczenia rodzinne na dzieci mieszkające w Polsce. Niemieckie kasy świadczeń odmówiły przyznania świadczeń, powołując się na krajowe przepisy § 65 EStG, które wykluczały świadczenie, jeśli przysługiwało porównywalne świadczenie za granicą. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że państwo członkowskie, które nie jest właściwe do przyznania świadczeń rodzinnych zgodnie z rozporządzeniem nr 1408/71, może je przyznać na podstawie prawa krajowego, o ile nie spowoduje to dla pracownika niekorzyści i nie naruszy zasad prawa UE. Ponadto, niemiecki przepis § 65 EStG, który wykluczał świadczenie z powodu porównywalnego świadczenia za granicą, został uznany za niezgodny z prawem UE w zakresie, w jakim prowadził do całkowitego wykluczenia świadczenia, a nie tylko do jego zmniejszenia.

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczyły wykładni przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 oraz postanowień Traktatu FUE dotyczących swobodnego przepływu pracowników i zakazu dyskryminacji. Sprawy dotyczyły obywateli Polski, Waldemara Hudzińskiego i Jarosława Wawrzyniaka, którzy pracowali tymczasowo w Niemczech, podczas gdy ich dzieci mieszkały w Polsce. Obaj ubiegali się o świadczenia rodzinne na podstawie niemieckiej ustawy o podatku dochodowym (§ 62 i nast. EStG). Niemieckie kasy świadczeń odmówiły przyznania świadczeń, powołując się na § 65 EStG, który stanowił, że zasiłek na dziecko nie przysługuje, jeśli na takie dziecko wypłacane jest porównywalne świadczenie w innym państwie. Sądy krajowe zwróciły się do Trybunału z pytaniami, czy państwo członkowskie, które nie jest właściwe do przyznania świadczeń rodzinnych zgodnie z rozporządzeniem nr 1408/71, może je przyznać na podstawie prawa krajowego, oraz czy niemiecki przepis § 65 EStG jest zgodny z prawem Unii. Trybunał orzekł, że art. 14 i 14a rozporządzenia nr 1408/71 nie stoją na przeszkodzie temu, aby państwo członkowskie, które nie jest właściwe, przyznało świadczenia na dziecko na podstawie prawa krajowego, pod warunkiem że skorzystanie ze swobody przepływu przez pracownika nie spowodowało dla niego żadnej niekorzyści prawnej i że ani pracownik, ani dziecko nie mają miejsca zwykłego pobytu w państwie, w którym praca była wykonywana. Ponadto, Trybunał uznał, że postanowienia traktatu FUE z dziedziny swobodnego przepływu pracowników stoją na przeszkodzie stosowaniu § 65 EStG w zakresie, w jakim prowadzi on nie do zmniejszenia kwoty świadczenia o wysokość porównywalnego świadczenia pobieranego w innym państwie, ale do całkowitego wykluczenia tego świadczenia. Wykluczenie to stanowiłoby nieusprawiedliwioną niekorzyść dla pracowników migrujących, sprzeczną z celami swobodnego przepływu pracowników.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, państwo członkowskie, które nie jest właściwe, może przyznać świadczenia na dziecko w oparciu o swoje prawo krajowe na rzecz pracownika migrującego wykonującego pracę tymczasową na jego terytorium w okolicznościach takich jak rozpatrywane w sprawach, pod warunkiem że skorzystanie ze swobody przepływu przez pracownika nie spowodowało dla niego żadnej niekorzyści pod względem prawnym, ponieważ zachował prawo do świadczeń rodzinnych o tym samym charakterze we właściwym państwie członkowskim, oraz że ani pracownik, ani dziecko, w odniesieniu do którego zwrócono się o przyznanie świadczenia, nie mają miejsca zwykłego pobytu w państwie członkowskim, w którym praca tymczasowa była wykonywana.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że przepisy rozporządzenia nr 1408/71 należy interpretować w świetle celu art. 48 TFUE, jakim jest ułatwienie swobodnego przepływu pracowników. Państwa członkowskie nie mogą być pozbawione możliwości przyznania świadczeń rodzinnych na podstawie swojego prawa krajowego, nawet jeśli nie są właściwe zgodnie z rozporządzeniem, o ile nie prowadzi to do niekorzyści dla pracownika migrującego i nie narusza celów prawa UE. Możliwość przyznania świadczeń przez państwo niebędące państwem właściwym może przyczynić się do polepszenia poziomu życia pracowników migrujących.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w części dotyczącej możliwości przyznania świadczeń i niezgodności § 65 EStG z prawem UE)

Strony

NazwaTypRola
Waldemar Hudzińskiosoba_fizycznaskarżący
Jarosław Wawrzyniakosoba_fizycznaskarżący
Agentur für Arbeit Wesel – Familienkasseorgan_krajowypozwany
Agentur für Arbeit Mönchengladbach – Familienkasseorgan_krajowypozwany
Rząd niemieckiinneinterwenient
Rząd węgierskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 14 § 1 lit. a)

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Określa ustawodawstwo właściwe dla pracownika najemnego skierowanego do pracy w innym państwie członkowskim, który nadal podlega ustawodawstwu pierwszego państwa, pod warunkiem że przewidywany okres pracy nie przekracza 12 miesięcy.

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 14a § 1 lit. a)

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Określa ustawodawstwo właściwe dla osoby prowadzącej działalność na własny rachunek, która wykonuje pracę w innym państwie członkowskim, a nadal podlega ustawodawstwu pierwszego państwa, pod warunkiem że przewidywany okres pracy nie przekracza 12 miesięcy.

TFUE art. 45

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy swobodnego przepływu pracowników.

TFUE art. 48

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy koordynacji przepisów państw członkowskich w dziedzinie zabezpieczenia społecznego.

EStG art. 62 § ust. 1

Einkommensteuergesetz

Definiuje beneficjentów zasiłku na dziecko w Niemczech.

EStG art. 65 § ust. 1 zdanie pierwsze pkt 2

Einkommensteuergesetz

Wyklucza prawo do zasiłku na dziecko, jeśli przyznano świadczenie w innym państwie, stanowiące odpowiednik zasiłku na dziecko.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 73

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Pracownik podlegający ustawodawstwu jednego państwa członkowskiego jest uprawniony do świadczeń rodzinnych w odniesieniu do członków rodziny zamieszkujących w innym państwie członkowskim.

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 76

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Zasady pierwszeństwa w przypadku zbiegu praw do świadczeń rodzinnych.

Rozporządzenie nr 574/72 art. 10

Rozporządzenie nr 574/72

Zasady stosowane wobec pracowników najemnych w przypadku kumulacji praw do świadczeń rodzinnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Państwo członkowskie niebędące państwem właściwym może przyznać świadczenia rodzinne na podstawie prawa krajowego, jeśli nie narusza to prawa UE i nie powoduje niekorzyści dla pracownika migrującego. Niemiecki przepis § 65 EStG, wykluczający świadczenie rodzinne z powodu porównywalnego świadczenia za granicą, jest niezgodny z prawem UE, jeśli prowadzi do całkowitego wykluczenia świadczenia, a nie tylko do jego zmniejszenia. Cel swobodnego przepływu pracowników wymaga, aby pracownicy migrujący nie tracili uprawnień do świadczeń z zabezpieczenia społecznego ani nie otrzymywali ich w niższej wysokości z powodu korzystania z tego prawa.

Odrzucone argumenty

Niemieckie kasy świadczeń argumentowały, że zgodnie z § 65 EStG, świadczenia rodzinne nie przysługują, jeśli porównywalne świadczenie jest dostępne w innym państwie członkowskim (Polsce).

Godne uwagi sformułowania

nie stoją one na przeszkodzie temu, aby nieposiadające właściwości na podstawie tych przepisów państwo członkowskie przyznało świadczenia na dziecko w oparciu o swoje prawo krajowe postanowienia traktatu FUE z dziedziny swobodnego przepływu pracowników należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie stosowaniu [...] zasady prawa krajowego [...] w zakresie, w jakim prowadzi ona nie do zmniejszenia kwoty świadczenia [...] ale do wykluczenia tego świadczenia.

Skład orzekający

V. Skouris

prezes

A. Tizzano

prezes_izby

J.N. Cunha Rodrigues

prezes_izby

K. Lenaerts

prezes_izby

J.C. Bonichot

prezes_izby

J. Malenovský

prezes_izby

M. Safjan

prezes_izby

A. Prechal

sprawozdawca

G. Arestis

sędzia

A. Borg Barthet

sędzia

M. Ilešič

sędzia

J.J. Kasel

sędzia

D. Šváby

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o koordynacji zabezpieczenia społecznego w UE, możliwość przyznawania świadczeń rodzinnych przez państwo niebędące państwem właściwym, zgodność krajowych przepisów o zbiegu praw z prawem UE w kontekście swobodnego przepływu pracowników."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracowników migrujących, którzy pracują tymczasowo w jednym państwie, a ich dzieci mieszkają w innym. Wymaga analizy konkretnych przepisów krajowych i porównania świadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów prawa UE w kontekście pracy i świadczeń socjalnych dla obywateli UE migrujących w celach zarobkowych, co jest tematem aktualnym i ważnym dla wielu osób.

Pracujesz za granicą? Twoje dzieci mogą mieć prawo do świadczeń rodzinnych, nawet jeśli nie mieszkają w kraju Twojego zatrudnienia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI