Sprawy połączone C-422/23, C-455/23, C-459/23 i C-486/23
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że tymczasowe wyznaczenie sędziów do innej izby Sądu Najwyższego, nawet bez ich zgody i z podwójnym obciążeniem pracą, nie narusza prawa UE, jeśli jest uzasadnione organizacją wymiaru sprawiedliwości i nie prowadzi do degradacji sędziów ani nie jest formą nacisku.
Sprawa dotyczyła pytań prejudycjalnych Sądu Najwyższego w Polsce w kwestii niezawisłości i bezstronności składów orzekających, które zostały utworzone z sędziów tymczasowo wyznaczonych do innej izby. Trybunał orzekł, że takie wyznaczenia, nawet bez zgody sędziów i z podwójnym obciążeniem pracą, są zgodne z prawem UE, pod warunkiem że są uzasadnione organizacją wymiaru sprawiedliwości, mają charakter czasowy i nie prowadzą do degradacji sędziów ani nie stanowią formy nacisku. Dodatkowo, Trybunał rozstrzygnął kwestie związane z prawem zamówień publicznych, w tym definicję dostaw energii elektrycznej i zasady dotyczące umów ramowych oraz sankcji za naruszenie przepisów.
W niniejszym wyroku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozpatrzył pięć wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożonych przez Sąd Najwyższy w Polsce. Główne wątpliwości sądu odsyłającego dotyczyły zgodności z prawem Unii (art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE i art. 47 Karty praw podstawowych) tymczasowego wyznaczania sędziów do orzekania w innej izbie Sądu Najwyższego, nawet bez ich zgody, z podwójnym obciążeniem pracą i bez możliwości odwołania się od takiej decyzji. Trybunał uznał, że takie środki organizacyjne, jeśli są oparte na uzasadnionych powodach związanych z wymiarem sprawiedliwości, mają charakter czasowy, nie prowadzą do degradacji sędziów ani nie stanowią formy nacisku, są zgodne z prawem Unii, nawet jeśli prezes sądu powołany był w wadliwych okolicznościach. Dodatkowo, Trybunał rozstrzygnął kwestie związane z dyrektywami dotyczącymi zamówień publicznych w sektorach energetycznym i transportowym. W szczególności, zinterpretował pojęcie „dostaw energii elektrycznej” jako obejmujące handel energią elektryczną, określił zasady dotyczące umów ramowych i szacowania wartości zamówień, a także potwierdził, że zawarcie umowy z pominięciem przepisów o zamówieniach publicznych podlega sankcji unieważnienia. Trybunał podkreślił również, że zasada zakazu nadużywania prawa nie stoi na przeszkodzie unieważnieniu umowy, nawet jeśli głównym powodem żądania jest spadek jej opłacalności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Nie, pod warunkiem że takie środki są oparte na uzasadnionych powodach związanych z należytym sprawowaniem wymiaru sprawiedliwości, są podejmowane na podstawie przepisów krajowych, mają charakter czasowy, nie podważają przydzielenia sędziów do ich izby macierzystej i nie prowadzą do degradacji ani odebrania spraw.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że środki organizacyjne dotyczące czasowego wyznaczania sędziów do innej izby, nawet bez ich zgody i z podwójnym obciążeniem pracą, nie naruszają prawa UE, jeśli służą usprawnieniu wymiaru sprawiedliwości, są zgodne z prawem krajowym, mają charakter tymczasowy i nie stanowią formy nacisku ani degradacji sędziów. Nawet jeśli prezes sądu został powołany w wadliwych okolicznościach, nie dyskwalifikuje to automatycznie środków organizacyjnych przez niego podjętych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T.B. | osoba_fizyczna | strona w postępowaniu głównym |
| C.B. | osoba_fizyczna | strona w postępowaniu głównym |
| D.B. | osoba_fizyczna | interwenient |
| G.T. | osoba_fizyczna | strona w postępowaniu głównym |
| T. S.A. | spolka | strona w postępowaniu głównym |
| E. S.A. | spolka | skarżący |
| W. sp. z o.o. | spolka | pozwany |
| Bank S.A. | spolka | pozwany |
| S. sp. z o.o. | spolka | skarżący |
| V. sp. z o.o. | spolka | pozwany |
| Miasto W. | organ_krajowy | skarżący |
| M.T. | osoba_fizyczna | pozwany |
| E.T. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A.W. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Prokuratora Prokuratury Okręgowej Warszawa-Praga w Warszawie | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (15)
Główne
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa do składania wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
TUE art. 19 § 1 akapit drugi
Traktat o Unii Europejskiej
Wymóg zapewnienia przez państwa członkowskie skutecznej ochrony prawnej w dziedzinach objętych prawem Unii, w tym poprzez niezawisłe i bezstronne sądy ustanowione ustawą.
Karta art. 47 § akapit drugi
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznej ochrony sądowej i rzetelnego procesu sądowego.
Dyrektywa 2004/17/WE art. 1 § ust. 2 lit. c), ust. 4
Dyrektywa 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Definicja zamówień na dostawy i umów ramowych.
Dyrektywa 2004/17/WE art. 2 § ust. 1 lit. b), ust. 2 lit. a)
Dyrektywa 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Definicja przedsiębiorstwa publicznego i zakres zastosowania dyrektywy do podmiotów zamawiających.
Dyrektywa 2004/17/WE art. 3 § ust. 3 lit. b)
Dyrektywa 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Zakres zastosowania dyrektywy do dostaw energii elektrycznej do sieci.
Dyrektywa 2004/17/WE art. 14 § ust. 2, 4
Dyrektywa 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Zasady dotyczące umów ramowych i zakaz wykorzystywania ich do zakłócania konkurencji.
Dyrektywa 2004/17/WE art. 16 § lit. a)
Dyrektywa 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Próg wartości zamówień na dostawy i usługi (387 000 EUR).
Dyrektywa 2004/17/WE art. 17 § ust. 2, 3, 7
Dyrektywa 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Metody obliczania szacunkowej wartości zamówień, w tym umów ramowych i zamówień powtarzających się.
Dyrektywa 2004/17/WE art. 20 § ust. 1
Dyrektywa 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Wyłączenie stosowania dyrektywy do zamówień udzielanych w innym celu niż wykonywanie działalności w sektorach objętych dyrektywą.
Dyrektywa 92/13/EWG art. 2d § ust. 1 lit. a), ust. 2
Dyrektywa 92/13/EWG Rady
Sankcja nieskuteczności umowy w przypadku udzielenia zamówienia bez uprzedniej publikacji ogłoszenia.
Ustawa o SN art. 35 § § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepis krajowy regulujący możliwość wyznaczenia sędziego do orzekania w innej izbie.
Pomocnicze
Dyrektywa 2009/28/WE art. 2 § akapit drugi lit. k), l)
Dyrektywa 2009/28/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Definicje 'systemu wsparcia' i 'obowiązku stosowania energii odnawialnej', w tym zielonych certyfikatów.
Pzp art. 132 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zakres zastosowania przepisów o zamówieniach publicznych do działalności w sektorze energetycznym.
Pzp art. 146 § ust. 1, 2, 4
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Podstawa do unieważnienia umowy w przypadku naruszenia przepisów o zamówieniach publicznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Tymczasowe wyznaczenie sędziów do innej izby, nawet bez ich zgody i z podwójnym obciążeniem pracą, jest zgodne z prawem UE, jeśli służy usprawnieniu wymiaru sprawiedliwości i nie stanowi formy nacisku. Handel energią elektryczną i nabywanie zielonych certyfikatów podlega przepisom o zamówieniach publicznych (Dyrektywa 2004/17/WE). Umowa zobowiązująca do zawierania umów wykonawczych może być uznana za umowę ramową, jeśli spełnia określone wymogi formalne i dotyczące wartości. Zawarcie umowy z pominięciem przepisów o zamówieniach publicznych podlega sankcji unieważnienia. Zasada zakazu nadużywania prawa nie wyklucza możliwości unieważnienia umowy naruszającej przepisy o zamówieniach publicznych, nawet jeśli głównym motywem jest spadek opłacalności.
Odrzucone argumenty
Tymczasowe wyznaczenie sędziów do innej izby bez ich zgody i z podwójnym obciążeniem pracą narusza zasady niezawisłości i bezstronności sędziów. Umowa będąca przedmiotem postępowania głównego nie jest umową ramową w rozumieniu dyrektywy 2004/17/WE. Żądanie unieważnienia umowy z powodu naruszenia przepisów o zamówieniach publicznych stanowi nadużycie prawa, jeśli głównym celem jest uniknięcie realizacji umowy o niższej opłacalności.
Godne uwagi sformułowania
nie stoi on na przeszkodzie środkom podjętym przez prezesa sądu krajowego, polegającym na wyznaczeniu sędziów [...] pod warunkiem że takie środki są oparte na uzasadnionych powodach związanych w szczególności z należytym sprawowaniem wymiaru sprawiedliwości... nabywanie przez przedsiębiorstwo publiczne zajmujące się handlem energią elektryczną zielonych certyfikatów [...] stanowi działalność prowadzoną w zakresie dostaw energii elektrycznej... aby umowa [...] była objęta zakresem pojęcia „umowy ramowej” [...] powinna ona wskazywać okres, w którym ma się stosować, oraz określać maksymalny wolumen dostaw... zawarcie umowy z pominięciem przepisów o zamówieniach publicznych podlega przewidzianej w tym przepisie sankcji. zasadę zakazu nadużywania prawa należy interpretować w ten sposób, że nie stoi ona na przeszkodzie temu, by podmiot zamawiający mógł domagać się unieważnienia umowy [...] mimo że rzeczywistym powodem tego żądania jest spadek opłacalności realizacji tej umowy.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 19 TUE w kontekście organizacji sądów krajowych, zasady państwa prawnego, skutecznej ochrony prawnej, a także wykładnia przepisów o zamówieniach publicznych w sektorze energetycznym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności prawnych i faktycznych, w tym polskiego prawa krajowego. Interpretacja przepisów o zamówieniach publicznych może wymagać analizy kontekstu krajowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii państwa prawnego i niezawisłości sędziowskiej w Polsce, a także ważnych zagadnień z zakresu zamówień publicznych w sektorze energetycznym. Jest to przykład, jak prawo UE wpływa na krajowe systemy prawne i praktykę gospodarczą.
“Czy tymczasowe przeniesienie sędziów do innej izby Sądu Najwyższego narusza prawo UE? TSUE daje odpowiedź.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI