Sprawy połączone C-395/08 oraz C-396/08
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że wyłączanie nieprzepracowanych okresów przy obliczaniu stażu pracy dla celów emerytalnych dla pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy (wertykalno-cyklicznym) jest dyskryminacją, chyba że jest to uzasadnione obiektywnymi przyczynami.
Sprawa dotyczyła pracowników Alitalii zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy w sposób wertykalno-cykliczny, którym wyłączano nieprzepracowane okresy przy obliczaniu stażu pracy do emerytury. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że takie postępowanie narusza zasadę niedyskryminacji zawartą w dyrektywie 97/81/WE, chyba że istnieją obiektywne przyczyny uzasadniające odmienne traktowanie. Orzeczenie podkreśla, że zasada niedyskryminacji dotyczy również emerytur będących pochodną stosunku pracy.
Sprawy połączone C-395/08 i C-396/08 dotyczyły wykładni dyrektywy 97/81/WE w sprawie porozumienia ramowego dotyczącego pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy. Włoski sąd krajowy zapytał Trybunał Sprawiedliwości UE, czy włoskie przepisy, które wyłączały nieprzepracowane okresy przy obliczaniu stażu pracy wymaganego do nabycia praw emerytalnych dla pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy o charakterze wertykalno-cyklicznym, są zgodne z prawem UE. Pracownicy ci zarzucali Istituto nazionale della previdenza sociale (INPS), że takie postępowanie stanowi dyskryminację w porównaniu z pracownikami zatrudnionymi w pełnym wymiarze czasu pracy lub w niepełnym wymiarze czasu pracy o charakterze horyzontalnym. Trybunał uznał, że pojęcie „warunków zatrudnienia” w rozumieniu klauzuli 4 porozumienia ramowego obejmuje emerytury będące pochodną stosunku zatrudnienia. Stwierdził, że wyłączanie nieprzepracowanych okresów przy obliczaniu stażu pracy dla celów emerytalnych dla pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy o charakterze wertykalno-cyklicznym stanowi odmienne traktowanie, które jest niezgodne z zasadą niedyskryminacji, chyba że jest ono uzasadnione obiektywnymi przyczynami. Trybunał podkreślił, że zasada pro rata temporis nie ma zastosowania przy ustalaniu daty nabycia praw emerytalnych, a staż pracy powinien być naliczany tak, jak w przypadku pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze godzin. Ponadto, jeśli takie przepisy krajowe są niezgodne z klauzulą 4, to klauzule 1 i 5 również stoją na przeszkodzie ich stosowaniu, ponieważ zniechęcają do podejmowania pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy, co jest sprzeczne z celem porozumienia ramowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi naruszenie, chyba że odmienne traktowanie jest uzasadnione obiektywnymi przyczynami.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że zasada niedyskryminacji zawarta w klauzuli 4 porozumienia ramowego dotyczy warunków zatrudnienia, w tym emerytur będących pochodną stosunku pracy. Wyłączanie nieprzepracowanych okresów przy obliczaniu stażu pracy dla pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy (wertykalno-cyklicznym) prowadzi do ich mniej korzystnego traktowania w porównaniu z pracownikami zatrudnionymi w pełnym wymiarze, co jest niedopuszczalne, jeśli nie ma obiektywnego uzasadnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
pracownicy zatrudnieni w niepełnym wymiarze czasu pracy (wertykalno-cyklicznym)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Istituto nazionale della previdenza sociale (INPS) | organ_krajowy | pozwany |
| Tiziana Bruno | osoba_fizyczna | strona w postępowaniu głównym |
| Massimo Pettini | osoba_fizyczna | strona w postępowaniu głównym |
| Daniela Lotti | osoba_fizyczna | strona w postępowaniu głównym |
| Clara Matteucci | osoba_fizyczna | strona w postępowaniu głównym |
| Rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Wspólnot Europejskich | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (10)
Główne
Dyrektywa 97/81/WE art. załącznik, klauzula 4
Dyrektywa Rady 97/81/WE
Stoi na przeszkodzie odmiennemu traktowaniu pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy niż pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze, chyba że jest to uzasadnione obiektywnymi przyczynami. Dotyczy warunków zatrudnienia, w tym emerytur będących pochodną stosunku pracy.
Pomocnicze
Dyrektywa 97/81/WE art. załącznik, klauzula 1
Dyrektywa Rady 97/81/WE
Celem jest eliminowanie dyskryminacji pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy oraz wspieranie rozwoju zatrudnienia w niepełnym wymiarze.
Dyrektywa 97/81/WE art. załącznik, klauzula 5 ust. 1
Dyrektywa Rady 97/81/WE
Nakłada na państwa członkowskie obowiązek identyfikacji i eliminowania przeszkód prawnych lub administracyjnych ograniczających możliwości pracy w niepełnym wymiarze.
art. 136 akapit pierwszy WE art. 136 § akapit pierwszy
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (TEWE)
Określa cele polityki społecznej, w tym poprawę warunków życia i pracy oraz odpowiednią ochronę socjalną pracowników.
preambuła do traktatu FUE § akapit trzeci
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE)
Wspomina o poprawie warunków życia i pracy pracowników.
art. 141 WE art. 141
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (TEWE)
Dotyczy zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie wynagrodzeń, która obejmuje również emerytury.
decreto legislativo nr 61/2000 art. art. 1
Decreto legislativo nr 61/2000
Definicje dotyczące pracy w pełnym i niepełnym wymiarze czasu pracy (horyzontalnym, wertykalnym, mieszanym).
decreto legislativo nr 61/2000 art. art. 9 ust. 1 i 4
Decreto legislativo nr 61/2000
Regulacje dotyczące ustalania wysokości składek i wysokości emerytury dla pracowników w niepełnym wymiarze czasu pracy.
decreto-legge nr 463/1983 art. art. 7
Decreto-legge nr 463 z dnia 12 września 1983 r.
Przepisy dotyczące ustalania ilości składek tygodniowych uwzględnianych przy obliczaniu wysokości emerytury.
ustawa nr 554/1988 art. art. 8
Ustawa nr 554 z dnia 29 grudnia 1988 r.
Stanowi, że dla celów nabycia praw emerytalnych w organach administracji, lata służby ze skróconym czasem pracy uwzględniane są w całości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyłączenie nieprzepracowanych okresów przy obliczaniu stażu pracy dla celów emerytalnych dla pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy (wertykalno-cyklicznym) stanowi dyskryminację. Zasada niedyskryminacji zawarta w klauzuli 4 porozumienia ramowego dotyczy również emerytur będących pochodną stosunku pracy. Zasada pro rata temporis nie ma zastosowania przy ustalaniu daty nabycia praw emerytalnych. Odmienne traktowanie pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy (wertykalno-cyklicznym) w porównaniu z pracownikami zatrudnionymi w pełnym wymiarze czasu pracy nie jest uzasadnione obiektywnymi przyczynami. Przepisy krajowe, które naruszają zasadę niedyskryminacji, stoją również na przeszkodzie celom porozumienia ramowego dotyczącemu wspierania zatrudnienia w niepełnym wymiarze.
Odrzucone argumenty
Porozumienie ramowe nie ma zastosowania do okresów zatrudnienia sprzed wejścia w życie przepisów krajowych transponujących dyrektywę. Pracownicy zatrudnieni w niepełnym wymiarze czasu pracy (wertykalno-cyklicznym) i pracownicy zatrudnieni w pełnym wymiarze czasu pracy nie znajdują się w porównywalnych sytuacjach. Odmienne traktowanie jest uzasadnione tym, że umowa o pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy o charakterze wertykalno-cyklicznym jest uważana za zawieszoną podczas okresów nieprzepracowanych.
Godne uwagi sformułowania
klauzulę 4 porozumienia ramowego należy interpretować jako wyrażającą zasadę prawa socjalnego Unii, która nie może być interpretowana zawężająco. zasada niedyskryminacji pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy w stosunku do pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze prowadzi więc do tego, że staż pracy pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, który brany jest pod uwagę przy ustalaniu daty nabycia praw emerytalnych, naliczany jest w taki sposób, jak w przypadku pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze godzin a okresy nieprzepracowane są uwzględniane w całości. zasada pro rata temporis nie znajduje jednak zastosowania przy ustalaniu daty nabycia praw emerytalnych, ponieważ data ta zależy wyłącznie od uzyskanego przez pracownika stażu pracy.
Skład orzekający
J.N. Cunha Rodrigues
prezes izby
P. Lindh
sprawozdawca
A. Rosas
sędzia
A. Ó Caoimh
sędzia
A. Arabadjiev
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady niedyskryminacji w kontekście pracy w niepełnym wymiarze czasu, zwłaszcza w odniesieniu do obliczania stażu pracy dla celów emerytalnych. Podkreślenie, że zasada niedyskryminacji dotyczy emerytur będących pochodną stosunku pracy i że wyłączanie nieprzepracowanych okresów bez obiektywnego uzasadnienia jest niedopuszczalne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy o charakterze wertykalno-cyklicznym i ich praw emerytalnych. Konieczność oceny obiektywności przyczyn odmiennego traktowania przez sąd krajowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii równego traktowania w zatrudnieniu i praw emerytalnych, co jest istotne dla wielu pracowników. Pokazuje, jak prawo UE chroni przed dyskryminacją w specyficznych formach zatrudnienia.
“Czy praca w niepełnym wymiarze czasu pracy oznacza niższe emerytury? TSUE odpowiada: niekoniecznie!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI