Sprawy połączone C-359/14 i C-475/14
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że prawo właściwe dla roszczeń regresowych między ubezpieczycielami pojazdu ciągnącego i przyczepy po wypadku drogowym należy ustalać na podstawie przepisów o zobowiązaniach umownych (Rozporządzenie Rzym I), a nie o zobowiązaniach pozaumownych (Rozporządzenie Rzym II) czy przepisów dyrektywy o ubezpieczeniach pojazdów.
Sprawa dotyczyła ustalenia prawa właściwego dla roszczeń regresowych między ubezpieczycielami pojazdu ciągnącego i przyczepy po wypadku drogowym, który miał miejsce w Niemczech, a umowy ubezpieczenia zostały zawarte na Litwie. Sądy odsyłające miały wątpliwości, czy zastosowanie powinien mieć art. 14 lit. b) dyrektywy 2009/103, rozporządzenia Rzym I (zobowiązania umowne) czy Rzym II (zobowiązania pozaumowne). Trybunał orzekł, że dyrektywa o ubezpieczeniach nie zawiera norm kolizyjnych, a roszczenia regresowe między ubezpieczycielami należy rozpatrywać w kontekście umów ubezpieczenia (Rozporządzenie Rzym I), pod warunkiem, że przepisy o odpowiedzialności deliktowej (Rozporządzenie Rzym II) przewidują podział odpowiedzialności.
Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczyły wykładni przepisów unijnych w sprawie ustalenia prawa właściwego dla roszczeń regresowych między ubezpieczycielami pojazdu ciągnącego i przyczepy, które uczestniczyły w wypadku drogowym w Niemczech. Spór powstał między ubezpieczycielami, których umowy ubezpieczenia zostały zawarte na Litwie. Sądy odsyłające miały wątpliwości, czy zastosowanie powinien mieć art. 14 lit. b) dyrektywy 2009/103, rozporządzenie Rzym I (dotyczące zobowiązań umownych) czy rozporządzenie Rzym II (dotyczące zobowiązań pozaumownych). Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyjaśnił, że art. 14 lit. b) dyrektywy 2009/103 nie ustanawia szczególnej normy kolizyjnej dla roszczeń regresowych między ubezpieczycielami. Następnie Trybunał rozróżnił zobowiązania umowne od pozaumownych, interpretując te pojęcia autonomicznie. Stwierdził, że stosunki między ubezpieczycielem a ubezpieczonym są zobowiązaniami umownymi (Rozporządzenie Rzym I), natomiast roszczenie regresowe ubezpieczyciela pojazdu ciągnącego wobec ubezpieczyciela przyczepy, po wypłaceniu odszkodowania poszkodowanemu, ma swoje źródło w założeniu współodpowiedzialności z tytułu czynu niedozwolonego (Rozporządzenie Rzym II). Jednakże, prawo właściwe dla samego roszczenia regresowego między ubezpieczycielami należy ustalać na podstawie przepisów o zobowiązaniach umownych (Rozporządzenie Rzym I), pod warunkiem, że przepisy prawa właściwego dla wypadku (ustalonego na podstawie Rozporządzenia Rzym II) przewidują podział odpowiedzialności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, art. 14 lit. b) dyrektywy 2009/103 nie ustanawia normy kolizyjnej, która stanowiłaby lex specialis wobec norm kolizyjnych ustanowionych w rozporządzeniach Rzym I i Rzym II w odniesieniu do roszczeń regresowych między ubezpieczycielami.
Uzasadnienie
Dyrektywa 2009/103 ma na celu ochronę poszkodowanych w wypadkach drogowych poprzez zapewnienie minimalnej ochrony ubezpieczeniowej i określenie zasięgu terytorialnego oraz poziomu ochrony ubezpieczyciela. Nie ustanawia ona norm kolizyjnych dla roszczeń między ubezpieczycielami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| ERGO Insurance” SE | spolka | skarżący |
| If P&C Insurance” AS | spolka | pozwany |
| Gjensidige Baltic” AAS | spolka | skarżący |
| PZU Lietuva” UAB DK | spolka | pozwany |
| Rząd litewski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd niemiecki | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (18)
Główne
Dyrektywa 2009/103/WE art. 14 § lit. b)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/103/WE z dnia 16 września 2009 r. w sprawie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych i egzekwowania obowiązku ubezpieczania od takiej odpowiedzialności
Nie ustanawia szczególnej normy kolizyjnej dla roszczeń regresowych między ubezpieczycielami.
Rozporządzenie Rzym I art. 1 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)
Stosuje się do zobowiązań umownych w sprawach cywilnych i handlowych. "Zobowiązanie umowne" oznacza zobowiązanie prawne swobodnie zaciągnięte przez jedną stronę względem drugiej.
Rozporządzenie Rzym I art. 7
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)
Dotyczy umów ubezpieczenia i określa prawo właściwe dla tych umów, w tym w przypadku braku wyboru prawa.
Rozporządzenie Rzym II art. 1 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 864/2007 dotyczącego prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych (Rzym II)
Stosuje się do zobowiązań pozaumownych wynikających z czynu niedozwolonego.
Rozporządzenie Rzym II art. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 864/2007 dotyczącego prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych (Rzym II)
Ma zastosowanie do zobowiązań, których źródłem jest szkoda, rozumiana jako wszelkie następstwa czynu niedozwolonego, bezpodstawnego wzbogacenia, prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia lub culpa in contrahendo.
Rozporządzenie Rzym II art. 4 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 864/2007 dotyczącego prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych (Rzym II)
Prawo właściwe dla zobowiązania pozaumownego to prawo państwa, w którym powstaje szkoda.
Rozporządzenie Rzym II art. 19
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 864/2007 dotyczącego prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych (Rzym II)
Dotyczy subrogacji w zobowiązaniach pozaumownych.
Pomocnicze
Rozporządzenie Rzym I art. 4 § ust. 4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)
Prawo właściwe dla umowy, jeżeli nie można go ustalić zgodnie z ust. 1 lub 2, podlega prawu państwa, z którym wykazuje najściślejszy związek.
Rozporządzenie Rzym I art. 15
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)
Dotyczy subrogacji ustawowej w zobowiązaniach umownych.
Rozporządzenie Rzym I art. 16
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)
Dotyczy wielości dłużników w zobowiązaniach umownych.
Rozporządzenie Rzym I art. 23
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)
Stosunek do innych przepisów prawa wspólnotowego, z wyjątkiem art. 7.
Rozporządzenie Rzym II art. 15 § lit. a) i b)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 864/2007 dotyczącego prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych (Rzym II)
Prawo właściwe dla zobowiązań pozaumownych określa podstawę i zakres odpowiedzialności oraz przesłanki jej podziału.
Rozporządzenie Rzym II art. 18
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 864/2007 dotyczącego prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych (Rzym II)
Bezpośrednie powództwo przeciwko ubezpieczycielowi osoby odpowiedzialnej.
Rozporządzenie Rzym II art. 20
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 864/2007 dotyczącego prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych (Rzym II)
Dotyczy odpowiedzialności kilku osób w zobowiązaniach pozaumownych.
Rozporządzenie Rzym II art. 27
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 864/2007 dotyczącego prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych (Rzym II)
Stosunek do innych przepisów prawa wspólnotowego.
ustawa o ubezpieczeniu obowiązkowym art. 10 § ust. 1
Ustawa o obowiązkowym ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych (TPVCAPDĮ)
Zakres terytorialny umowy ubezpieczenia.
ustawa o ubezpieczeniu obowiązkowym art. 11 § ust. 3
Ustawa o obowiązkowym ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych (TPVCAPDĮ)
Suma gwarancyjna i wysokość składki w przypadku szkody w innym państwie członkowskim.
ustawa o ubezpieczeniu obowiązkowym art. 16 § ust. 1
Ustawa o obowiązkowym ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych (TPVCAPDĮ)
Zasady wypłaty odszkodowania zgodnie z przepisami państwa, w którym doszło do wypadku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dyrektywa 2009/103 nie zawiera norm kolizyjnych dla roszczeń między ubezpieczycielami. Roszczenia regresowe między ubezpieczycielami należy rozpatrywać w kontekście umów ubezpieczenia (Rzym I), jeśli prawo właściwe dla wypadku (Rzym II) przewiduje podział odpowiedzialności.
Odrzucone argumenty
Art. 14 lit. b) dyrektywy 2009/103 stanowi lex specialis dla roszczeń regresowych między ubezpieczycielami. Roszczenia regresowe między ubezpieczycielami powinny być rozpatrywane wyłącznie w ramach rozporządzenia Rzym II (zobowiązania pozaumowne).
Godne uwagi sformułowania
ani z treści, ani z celów dyrektywy 2009/103 nie wynika, aby miała ona ustanawiać jakiekolwiek normy kolizyjne. pojęcia „zobowiązania umownego” i „zobowiązania pozaumownego” należy interpretować w sposób autonomiczny. prawo właściwe dla roszczeń regresowych ubezpieczyciela pojazdu ciągnącego [...] względem ubezpieczyciela przyczepy [...] należy ustalić na podstawie art. 7 rozporządzenia Rzym I, jeżeli przepisy regulujące odpowiedzialność deliktową [...] przewidują podział odpowiedzialności.
Skład orzekający
L. Bay Larsen
prezes_izby
J. Malenovský
sędzia
M. Safjan
sprawozdawca
S. Prechal
sędzia
K. Jürimäe
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa właściwego dla roszczeń regresowych między ubezpieczycielami w przypadku wypadków transgranicznych, interpretacja rozporządzeń Rzym I i Rzym II oraz dyrektywy o ubezpieczeniach komunikacyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wypadku z udziałem zespołu pojazdów (ciągnik + przyczepa) i roszczeń regresowych między ich ubezpieczycielami. Wymaga analizy przepisów krajowych dotyczących podziału odpowiedzialności deliktowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii kolizyjnych w prawie ubezpieczeniowym i transgranicznych wypadkach drogowych, co jest istotne dla praktyków prawa i ubezpieczycieli. Wyjaśnia, jak stosować rozporządzenia Rzym I i Rzym II w praktyce.
“Wypadek w Niemczech, polisa z Litwy – które prawo rozstrzygnie spór ubezpieczycieli?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI