Sprawy połączone C-187/01 oraz C-385/01
Podsumowanie
Sprawy połączone C-187/01 i C-385/01 dotyczyły wykładni art. 54 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen (KWUS), który stanowi, że osoba, której proces zakończył się prawomocnym wyrokiem w jednym państwie członkowskim, nie może być ścigana w innym państwie członkowskim za te same czyny. W sprawie C-187/01, H. Gözütok, obywatel turecki mieszkający w Niderlandach, prowadził postępowanie karne w Niemczech po tym, jak postępowanie w Niderlandach zostało zakończone przez prokuratora na mocy niderlandzkiego prawa karnego (art. 74 Wetboek van Strafrecht) poprzez zapłatę przez podejrzanego określonej kwoty pieniędzy, co skutkowało wygaśnięciem prawa oskarżyciela publicznego do ścigania. Niemieckie organy ścigania wszczęły postępowanie, ale sąd krajowy (Landgericht Aachen) zakończył je, uznając, że niderlandzkie zakończenie postępowania jest równoważne z prawomocnym wyrokiem w rozumieniu art. 54 KWUS. Oberlandesgericht Köln zawiesił postępowanie i zwrócił się do Trybunału z pytaniem, czy art. 54 KWUS wyklucza ściganie w Niemczech, jeśli prawo niderlandzkie zakończyło postępowanie bez udziału sądu. W sprawie C-385/01, K. Brügge, obywatel niemiecki, był ścigany w Belgii za pobicie, mimo że wcześniej prokuratura niemiecka zaproponowała mu ugodę polegającą na zapłacie 1000 DEM, co zakończyło postępowanie karne w Niemczech na podstawie § 153a niemieckiego kodeksu postępowania karnego. Rechtbank van eerste aanleg te Veurne zwrócił się do Trybunału z pytaniem, czy art. 54 KWUS pozwala na ściganie w Belgii w takiej sytuacji. Trybunał, rozpatrując oba pytania łącznie, stwierdził, że zasada ne bis in idem zawarta w art. 54 KWUS ma zastosowanie również do postępowań prowadzących do wygaśnięcia prawa oskarżyciela publicznego do oskarżenia, nawet jeśli są one prowadzone bez udziału sądu i kończą się decyzją prokuratora po spełnieniu przez podejrzanego określonych warunków (np. zapłaty pieniędzy). Trybunał podkreślił, że celem art. 54 KWUS jest zapewnienie swobody przepływu osób i stworzenie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, co wymaga wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi co do ich systemów sądownictwa karnego. Proceduralne i formalne różnice między systemami prawnymi nie powinny stać na przeszkodzie skutecznemu stosowaniu tej zasady. Trybunał zaznaczył również, że zasada ne bis in idem nie wyklucza możliwości dochodzenia roszczeń cywilnych przez pokrzywdzonych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady ne bis in idem w kontekście zakończenia postępowań karnych przez prokuratora bez udziału sądu w prawie UE.
Dotyczy głównie państw członkowskich stosujących Konwencję wykonawczą do układu z Schengen. Nie wyklucza możliwości dochodzenia roszczeń cywilnych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy zasada ne bis in idem, wyrażona w art. 54 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen, ma zastosowanie do postępowań, w których prokurator, bez udziału sądu, kończy postępowanie karne po spełnieniu przez podejrzanego określonych warunków (np. zapłaty pieniędzy)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zasada ne bis in idem wyrażona w art. 54 KWUS stosuje się również do postępowań prowadzących do wygaśnięcia prawa oskarżyciela publicznego do oskarżenia, takich jak te, w których prokurator państwa członkowskiego, bez udziału sądu, kończy definitywnie postępowanie karne po spełnieniu przez podejrzanego pewnych warunków, w szczególności zapłaceniu określonej kwoty pieniężnej ustalonej przez tego prokuratora.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że postępowanie kończące ściganie przez prokuratora po spełnieniu warunków przez podejrzanego jest równoważne z prawomocnym wyrokiem w rozumieniu art. 54 KWUS, ponieważ prowadzi do ukarania bezprawnego zachowania i ostatecznego wygaśnięcia prawa do ścigania. Podkreślono, że cel art. 54 KWUS, jakim jest zapewnienie swobody przepływu osób i stworzenie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, wymaga takiej wykładni, która uwzględnia różne procedury krajowe i opiera się na wzajemnym zaufaniu między państwami członkowskimi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Hüseyin Gözütok | osoba_fizyczna | podejrzany |
| Klaus Brügge | osoba_fizyczna | podejrzany |
| Republika Federalna Niemiec | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Królestwo Niderlandów | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Republika Francuska | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Republika Włoska | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Wspólnot Europejskich | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
KWUS art. 54
Konwencja wykonawcza do układu z Schengen
Zasada ne bis in idem stosuje się również do postępowań prowadzących do wygaśnięcia prawa oskarżyciela publicznego do oskarżenia, nawet jeśli są one prowadzone bez udziału sądu i kończą się decyzją prokuratora po spełnieniu przez podejrzanego określonych warunków.
TUE art. 35
Traktat o Unii Europejskiej
Podstawa prawna wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
Pomocnicze
KWUS art. 55
Konwencja wykonawcza do układu z Schengen
KWUS art. 58
Konwencja wykonawcza do układu z Schengen
TUE art. 34
Traktat o Unii Europejskiej
Podstawa prawna art. 54-58 KWUS.
TUE art. 31
Traktat o Unii Europejskiej
Podstawa prawna art. 54-58 KWUS.
TWE
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
nldr. k.k. art. 74
Niderlandzki kodeks karny
Przepis umożliwiający prokuratorowi ustalenie warunków zakończenia postępowania karnego.
niem. k.p.k. art. 153a § 1
Niemiecki kodeks postępowania karnego
Przepis umożliwiający prokuratorowi zakończenie postępowania po zapłacie określonej sumy pieniędzy.
niem. k.p.k. art. 153 § 1
Niemiecki kodeks postępowania karnego
belg. k.k. art. 392
Belgijski kodeks karny
belg. k.k. art. 398 § 1
Belgijski kodeks karny
belg. k.k. art. 399 § 1
Belgijski kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasada ne bis in idem ma zastosowanie do postępowań kończących ściganie przez prokuratora po spełnieniu warunków przez podejrzanego, nawet bez udziału sądu, ponieważ prowadzi to do ukarania i wygaśnięcia prawa do ścigania. • Cel art. 54 KWUS (swoboda przepływu, przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości) wymaga szerokiej interpretacji zasady ne bis in idem. • Wzajemne zaufanie między państwami członkowskimi uzasadnia akceptację różnych procedur krajowych w zakresie zakończenia postępowań karnych.
Odrzucone argumenty
Argumenty wskazujące, że art. 54 KWUS stosuje się wyłącznie do prawomocnych wyroków sądowych lub postępowań z udziałem sądu. • Argumenty dotyczące różnic w procedurach krajowych i braku harmonizacji ustawodawstw karnych. • Argument rządu belgijskiego o zagrożeniu dla praw pokrzywdzonego w przypadku ugód bez udziału sądu.
Godne uwagi sformułowania
„prawomocny wyrok” w rozumieniu art. 54 KWUS • postępowanie prowadzące do wygaśnięcia prawa oskarżyciela publicznego do oskarżenia • wzajemne zaufanie co do systemów sądownictwa karnego • przedmiot i cel tego przepisu ponad aspekty proceduralne lub czysto formalne
Skład orzekający
G.C. Rodríguez Iglesias
prezes
J.P. Puissochet
prezes_izby
M. Wathelet
prezes_izby
R. Schintgen
sprawozdawca
C.W.A. Timmermans
prezes_izby
C. Gulmann
sędzia
A. La Pergola
sędzia
P. Jann
sędzia
V. Skouris
sędzia
F. Macken
sędzia
N. Colneric
sędzia
S. von Bahr
sędzia
J.N. Cunha Rodrigues
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ne bis in idem w kontekście zakończenia postępowań karnych przez prokuratora bez udziału sądu w prawie UE."
Ograniczenia: Dotyczy głównie państw członkowskich stosujących Konwencję wykonawczą do układu z Schengen. Nie wyklucza możliwości dochodzenia roszczeń cywilnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady ne bis in idem i jej zastosowania w praktyce, pokazując, jak prawo UE wpływa na krajowe procedury karne i współpracę między państwami. Jest to istotne dla prawników karnistów i osób zainteresowanych funkcjonowaniem strefy Schengen.
“Czy zapłacenie grzywny prokuratorowi kończy sprawę raz na zawsze? TSUE wyjaśnia zasadę ne bis in idem w strefie Schengen.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny