Sprawy połączone C-187/01 oraz C-385/01

Zasada ne bis in idem zawarta w art. 54 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen ma zastosowanie również do postępowań, w których prokurator bez udziału sądu kończy postępowanie karne po spełnieniu przez podejrzanego określonych warunków, w tym zapłaty pieniędzy.

Sprawy połączone C-187/01 i C-385/01 dotyczyły wykładni art. 54 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen (KWUS), który zakazuje ponownego ścigania za te same czyny po wydaniu prawomocnego wyroku. W obu przypadkach postępowania karne w jednym państwie członkowskim (Niderlandy, Niemcy) zostały zakończone przez prokuratora po spełnieniu przez podejrzanych określonych warunków (zapłata pieniędzy), bez udziału sądu. Sądy krajowe (Niemcy, Belgia) zwróciły się do Trybunału z pytaniem, czy zasada ne bis in idem ma zastosowanie w takich sytuacjach. Trybunał orzekł, że zasada ta ma zastosowanie, uznając takie postępowania za równoważne z prawomocnym wyrokiem w rozumieniu art. 54 KWUS, podkreślając znaczenie wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi i cel stworzenia przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości.

Sprawy połączone C-187/01 i C-385/01 dotyczyły wykładni art. 54 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen (KWUS), który stanowi, że osoba, której proces zakończył się prawomocnym wyrokiem w jednym państwie członkowskim, nie może być ścigana w innym państwie członkowskim za te same czyny. W sprawie C-187/01, H. Gözütok, obywatel turecki mieszkający w Niderlandach, prowadził postępowanie karne w Niemczech po tym, jak postępowanie w Niderlandach zostało zakończone przez prokuratora na mocy niderlandzkiego prawa karnego (art. 74 Wetboek van Strafrecht) poprzez zapłatę przez podejrzanego określonej kwoty pieniędzy, co skutkowało wygaśnięciem prawa oskarżyciela publicznego do ścigania. Niemieckie organy ścigania wszczęły postępowanie, ale sąd krajowy (Landgericht Aachen) zakończył je, uznając, że niderlandzkie zakończenie postępowania jest równoważne z prawomocnym wyrokiem w rozumieniu art. 54 KWUS. Oberlandesgericht Köln zawiesił postępowanie i zwrócił się do Trybunału z pytaniem, czy art. 54 KWUS wyklucza ściganie w Niemczech, jeśli prawo niderlandzkie zakończyło postępowanie bez udziału sądu. W sprawie C-385/01, K. Brügge, obywatel niemiecki, był ścigany w Belgii za pobicie, mimo że wcześniej prokuratura niemiecka zaproponowała mu ugodę polegającą na zapłacie 1000 DEM, co zakończyło postępowanie karne w Niemczech na podstawie § 153a niemieckiego kodeksu postępowania karnego. Rechtbank van eerste aanleg te Veurne zwrócił się do Trybunału z pytaniem, czy art. 54 KWUS pozwala na ściganie w Belgii w takiej sytuacji. Trybunał, rozpatrując oba pytania łącznie, stwierdził, że zasada ne bis in idem zawarta w art. 54 KWUS ma zastosowanie również do postępowań prowadzących do wygaśnięcia prawa oskarżyciela publicznego do oskarżenia, nawet jeśli są one prowadzone bez udziału sądu i kończą się decyzją prokuratora po spełnieniu przez podejrzanego określonych warunków (np. zapłaty pieniędzy). Trybunał podkreślił, że celem art. 54 KWUS jest zapewnienie swobody przepływu osób i stworzenie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, co wymaga wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi co do ich systemów sądownictwa karnego. Proceduralne i formalne różnice między systemami prawnymi nie powinny stać na przeszkodzie skutecznemu stosowaniu tej zasady. Trybunał zaznaczył również, że zasada ne bis in idem nie wyklucza możliwości dochodzenia roszczeń cywilnych przez pokrzywdzonych.

Zagadnienia prawne (1)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (13)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy