Sprawy połączone C-181/21 i C-269/21
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez polskie sądy okręgowe za niedopuszczalne, odmawiając tym samym oceny zgodności procedury powoływania sędziów z prawem UE.
Dwa polskie sądy okręgowe zwróciły się do TSUE z pytaniami dotyczącymi zgodności z prawem UE procedury powoływania sędziów w Polsce, kwestionując niezawisłość i niezależność sądów. Trybunał uznał jednak oba wnioski za niedopuszczalne, stwierdzając, że nie są one niezbędne do rozstrzygnięcia zawisłych przed sądami krajowymi sporów i że sądy odsyłające nie mogą samodzielnie zastosować ewentualnej wykładni prawa UE. W konsekwencji TSUE nie ocenił samej procedury powoływania sędziów.
Sprawy połączone C-181/21 i C-269/21 dotyczyły wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożonych przez Sąd Okręgowy w Katowicach i Sąd Okręgowy w Krakowie. Sądy te, rozpatrując sprawy dotyczące sporów konsumenckich i kredytów, powzięły wątpliwości co do zgodności z prawem Unii Europejskiej składów orzekających, w których zasiadali sędziowie powołani w ramach reformy polskiego wymiaru sprawiedliwości. Kwestionowano niezależność Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) oraz sposób opiniowania i powoływania sędziów, wskazując na potencjalne naruszenie zasady niezawisłości sędziowskiej i prawa do rzetelnego procesu sądowego. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), rozpatrując wnioski, skupił się na kwestii dopuszczalności odesłań prejudycjalnych. W odniesieniu do sprawy C-181/21, TSUE stwierdził, że sąd odsyłający nie może samodzielnie zastosować ewentualnej wykładni prawa UE, a odpowiedź Trybunału nie jest obiektywnie niezbędna do wydania orzeczenia w sprawie. W konsekwencji wniosek uznano za niedopuszczalny, jako prowadzący do wydania opinii doradczej. Podobnie w sprawie C-269/21, TSUE uznał, że sąd odsyłający nie jest kompetentny do oceny zgodności z prawem UE prawomocnego postanowienia dotyczącego zabezpieczenia powództwa, wydanego przez skład orzekający, którego prawidłowość kwestionowano. Pytania zadane przez ten sąd wykraczały poza ramy funkcji sądowniczej TSUE, ponieważ dotyczyły oceny procedury powoływania sędziów w sposób oderwany od potrzeb konkretnego sporu. W rezultacie oba wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym zostały uznane za niedopuszczalne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym są niedopuszczalne, ponieważ nie są niezbędne do rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym i zmierzają do uzyskania opinii doradczej.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że sądy odsyłające nie mogą samodzielnie zastosować ewentualnej wykładni prawa UE ani ocenić zgodności z prawem prawomocnych postanowień wydanych przez inne składy orzekające. Wnioski wykraczają poza ramy funkcji sądowniczej TSUE.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Strona wygrywająca
brak (wnioski niedopuszczalne)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. | osoba_fizyczna | skarżący |
| M.S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_krajowy | interwenient |
| Prokuratura Okręgowa w Katowicach | organ_krajowy | interwenient |
| BC | osoba_fizyczna | skarżący |
| DC | osoba_fizyczna | skarżący |
| X | spolka | pozwany |
| Prokuratura Okręgowa w Krakowie | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd duński | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niderlandzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (17)
Główne
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Procedura prejudycjalna jest instrumentem współpracy między TSUE a sądami krajowymi, dostarczającym wykładni prawa UE niezbędnej do rozstrzygnięcia sporów. Nie służy wydawaniu opinii doradczych w sprawach ogólnych i hipotetycznych. Orzeczenie prejudycjalne musi być niezbędne do wydania wyroku przez sąd odsyłający.
TUE art. 2
Traktat o Unii Europejskiej
TUE art. 19 § 1
Traktat o Unii Europejskiej
Państwa członkowskie zapewniają sądy zdolne do zapewnienia skutecznej ochrony sądowej w dziedzinach objętych prawem Unii, co wymaga istnienia niezawisłych i bezstronnych sądów ustanowionych na podstawie ustawy.
Karta praw podstawowych art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego i do rzetelnego procesu sądowego.
Pomocnicze
Konstytucja art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy powoływania sędziów przez Prezydenta RP na wniosek KRS.
Konstytucja art. 186 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
KRS stoi na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów.
Konstytucja art. 187
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Skład i wybór członków KRS.
p.u.s.p.
Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepisy dotyczące samorządu sędziowskiego, powoływania prezesów sądów, kolegiów sądów, zgromadzeń ogólnych sędziów, a także zakazu kwestionowania umocowania sędziów i zgodności z prawem powołania sędziego.
Ustawa o SN
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepisy dotyczące utworzenia Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz jej właściwości, w tym rozpatrywania wniosków dotyczących wyłączenia sędziego lub oznaczenia sądu.
Ustawa o KRS art. 9a
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Dotyczy wyboru członków KRS przez Sejm.
k.p.c. art. 48
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki wyłączenia sędziego z mocy ustawy.
k.p.c. art. 49
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki wyłączenia sędziego na wniosek strony lub z urzędu.
k.p.c. art. 50
Kodeks postępowania cywilnego
Procedura zgłaszania wniosku o wyłączenie sędziego.
k.p.c. art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia.
k.p.c. art. 367 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Skład sądu orzekającego.
k.p.c. art. 379 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania w przypadku sprzeczności składu sądu z prawem lub udziału wyłączonego sędziego.
k.p.c. art. 401 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa wznowienia postępowania z powodu nieważności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym są niedopuszczalne, ponieważ nie są niezbędne do rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym. Sądy odsyłające nie mogą samodzielnie zastosować wykładni prawa UE ani ocenić zgodności z prawem prawomocnych postanowień. Pytania zadane przez sądy odsyłające wykraczają poza ramy funkcji sądowniczej TSUE.
Godne uwagi sformułowania
procedura ustanowiona w art. 267 TFUE jest instrumentem współpracy pomiędzy Trybunałem i sądami krajowymi odesłanie prejudycjalne nie ma służyć wydawaniu opinii doradczych w przedmiocie pytań ogólnych i hipotetycznych orzeczenie w trybie prejudycjalnym musi być „niezbędne”, aby umożliwić sądowi odsyłającemu „wydanie wyroku” nie odpowiadają one obiektywnej potrzebie związanej z rozstrzygnięciem tego sporu, lecz zmierzają do uzyskania od Trybunału generalnej, oderwanej od potrzeb tego sporu oceny procedury powoływania sędziów sądów powszechnych w Polsce.
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
L. Bay Larsen
wiceprezes
A. Arabadjiev
prezes_izby
A. Prechal
prezes_izby
E. Regan
prezes_izby
N. Piçarra
prezes_izby
Z. Csehi
prezes_izby
O. Spineanu-Matei
prezes_izby
M. Ilešič
sędzia
L.S. Rossi
sędzia
I. Jarukaitis
sprawozdawca
A. Kumin
sędzia
N. Jääskinen
sędzia
I. Ziemele
sędzia
J. Passer
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady dopuszczalności odesłań prejudycjalnych i kryteriów ich oceny przez TSUE, zwłaszcza w kontekście spraw dotyczących praworządności i niezawisłości sędziowskiej w państwach członkowskich."
Ograniczenia: Orzeczenie nie rozstrzyga merytorycznie kwestii proceduralnych związanych z powoływaniem sędziów w Polsce, a jedynie stwierdza niedopuszczalność wniosków prejudycjalnych z uwagi na brak niezbędności odpowiedzi dla sądów krajowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezawisłości sądownictwa w Polsce, co budzi duże zainteresowanie prawników i opinii publicznej. TSUE jednak odmówił merytorycznego rozstrzygnięcia, co czyni orzeczenie mniej przełomowym, niż mogłoby być.
“TSUE odmawia rozstrzygnięcia ws. polskich sędziów: czy sądy w Polsce są niezależne?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI