Sprawa C-351/12
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że udostępnianie utworów muzycznych w pokojach hotelowych przez zakład uzdrowiskowy stanowi publiczne udostępnianie w rozumieniu prawa UE, a krajowe przepisy wyłączające wynagrodzenie dla autorów w takich przypadkach są sprzeczne z dyrektywą o prawie autorskim.
Sprawa dotyczyła sporu między czeską organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (OSA) a zakładem uzdrowiskowym (Léčebné lázně Mariánské Lázně a.s.), który udostępniał muzykę w pokojach pacjentów za pomocą odbiorników radiowych i telewizyjnych. OSA żądała opłaty licencyjnej, powołując się na czeskie prawo autorskie, które jednak przewidywało wyjątek dla zakładów opieki zdrowotnej. Zakład uzdrowiskowy kwestionował zgodność tego wyjątku z prawem UE i podnosił argumenty dotyczące swobody świadczenia usług oraz konkurencji. Trybunał orzekł, że udostępnianie utworów w pokojach pacjentów stanowi publiczne udostępnianie w rozumieniu dyrektywy 2001/29/WE, a krajowe przepisy wyłączające wynagrodzenie są sprzeczne z prawem UE. Jednocześnie stwierdził, że przepisy TFUE dotyczące swobody świadczenia usług i konkurencji nie stoją na przeszkodzie krajowym regulacjom monopolizującym zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi, chyba że dochodzi do nadużycia pozycji dominującej przez organizację.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2001/29/WE w sprawie prawa autorskiego, dyrektywy 2006/123/WE dotyczącej usług na rynku wewnętrznym oraz art. 56 i 102 TFUE. Spór powstał między czeską organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (OSA) a zakładem uzdrowiskowym, który udostępniał muzykę w pokojach pacjentów za pomocą odbiorników radiowych i telewizyjnych. OSA domagała się zapłaty opłaty licencyjnej, powołując się na czeską ustawę o prawie autorskim. Zakład uzdrowiskowy argumentował, że jest objęty krajowym wyjątkiem od obowiązku zapłaty, a przepis ten jest sprzeczny z dyrektywą 2001/29/WE. Podnosił również zarzuty dotyczące nadużycia pozycji monopolistycznej przez OSA i ograniczenia swobody świadczenia usług. Trybunał Sprawiedliwości UE rozstrzygnął, że czynność udostępniania utworów muzycznych pacjentom w pokojach zakładu uzdrowiskowego za pomocą odbiorników telewizyjnych lub radiowych stanowi „publiczne udostępnianie” w rozumieniu art. 3 ust. 1 dyrektywy 2001/29/WE. W związku z tym, krajowe przepisy, które wyłączają prawo autorów do zezwalania na takie udostępnianie lub zakazywania go, są sprzeczne z tą dyrektywą. Trybunał wyjaśnił, że wyjątki przewidziane w art. 5 dyrektywy 2001/29/WE (dotyczące zwielokrotniania dla celów niehandlowych, szpitali, więzień czy osób niepełnosprawnych) nie mają zastosowania w tej sytuacji. Odnosząc się do drugiego pytania, Trybunał stwierdził, że organizacja zbiorowego zarządzania nie może powoływać się bezpośrednio na przepisy dyrektywy w sporze między jednostkami, ale sąd krajowy musi interpretować prawo krajowe zgodnie z dyrektywą. W kwestii trzeciego pytania, dotyczącego swobody świadczenia usług i konkurencji, Trybunał uznał, że przepisy art. 16 dyrektywy 2006/123/WE oraz art. 56 i 102 TFUE nie stoją na przeszkodzie krajowemu uregulowaniu, które przyznaje monopol jednej organizacji zbiorowego zarządzania, pod warunkiem, że nie dochodzi do nadużycia pozycji dominującej, np. poprzez narzucanie wygórowanych cen. Ostatecznie, Trybunał orzekł, że krajowe przepisy wyłączające wynagrodzenie dla autorów w takich przypadkach są niezgodne z prawem UE, ale krajowy monopol organizacji zbiorowego zarządzania jest dopuszczalny, o ile nie jest nadużywany.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi 'publiczne udostępnianie'.
Uzasadnienie
Czynność ta polega na celowym transmitowaniu sygnału z utworami do pokoi pacjentów, którzy stanowią krąg nowych odbiorców, niebranych pod uwagę przez autorów przy pierwotnym udostępnieniu. Jest to udostępnienie dla nieokreślonej liczby potencjalnych odbiorców, co spełnia kryteria 'publicznego udostępniania'.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (w zakresie prawa autorskiego), ale z ograniczeniami co do bezpośredniego stosowania dyrektywy i dopuszczalnością krajowego monopolu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| OSA – Ochranný svaz autorský pro práva k dílům hudebním o.s. | inne | skarżący |
| Léčebné lázně Mariánské Lázně a.s. | spolka | pozwany |
| Rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd węgierski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd austriacki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
Dyrektywa 2001/29/WE art. 3 § 1
Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym
Prawo do publicznego udostępniania utworów należy rozumieć szeroko; obejmuje ono każde udostępnianie utworów odbiorcom nieznajdującym się w miejscu, z którego przekazywanie pochodzi. Dotyczy to również udostępniania przez zakłady uzdrowiskowe w pokojach pacjentów.
TFUE art. 56
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Stoi na przeszkodzie krajowym regulacjom ograniczającym swobodę świadczenia usług, chyba że uzasadnione jest to nadrzędnymi względami interesu ogólnego i jest proporcjonalne. W tym przypadku ochrona praw własności intelektualnej jest uzasadniona.
TFUE art. 102
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zakazuje nadużywania pozycji dominującej. Monopol organizacji zbiorowego zarządzania może stanowić nadużycie, jeśli narzuca wygórowane ceny lub ceny nieproporcjonalne do wartości świadczenia.
Pomocnicze
Dyrektywa 2001/29/WE art. 5 § 2
Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym
Lit. e) dotyczy wyjątku od prawa do zwielokrotniania, a nie prawa do publicznego udostępniania.
Dyrektywa 2001/29/WE art. 5 § 3
Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym
Lit. b) zezwala na wyjątki dla korzystania dla dobra osób niepełnosprawnych, ale wymaga spełnienia ścisłych przesłanek (bezpośrednie odniesienie do upośledzenia, brak charakteru handlowego), które nie zostały wykazane w sprawie.
Dyrektywa 2001/29/WE art. 5 § 5
Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym
Określa zakres wyjątków i ograniczeń, nie ustanawia nowych.
Dyrektywa 2006/123/WE art. 4 § 1
Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca usług na rynku wewnętrznym
Definicja usługi pokrywa się z definicją z art. 57 TFUE.
Dyrektywa 2006/123/WE art. 16
Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca usług na rynku wewnętrznym
Nie ma zastosowania do praw autorskich (art. 17 pkt 11).
Dyrektywa 2006/123/WE art. 17 § 11
Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca usług na rynku wewnętrznym
Wyłącza prawa autorskie z zakresu stosowania art. 16.
TFUE art. 57
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Definicja usługi.
TFUE art. 106 § 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dotyczy przedsiębiorstw zobowiązanych do zarządzania usługami świadczonymi w ogólnym interesie gospodarczym; może być naruszony, jeśli monopol prowadzi do nadużycia pozycji dominującej.
ustawa o prawie autorskim art. 23
Ustawa nr 121/2000 o prawie autorskim (Republika Czeska)
Definiuje udostępnianie utworu jako transmisję, ale wyłącza z tego udostępnianie pacjentom w ramach usług medycznych. Ten wyjątek jest sprzeczny z dyrektywą 2001/29/WE.
ustawa o prawie autorskim art. 98 § 6
Ustawa nr 121/2000 o prawie autorskim (Republika Czeska)
Dotyczy przyznawania uprawnień do zbiorowego zarządzania prawami autorskimi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udostępnianie utworów w pokojach pacjentów zakładu uzdrowiskowego stanowi 'publiczne udostępnianie' w rozumieniu prawa UE. Krajowe przepisy wyłączające wynagrodzenie dla autorów w takich przypadkach są sprzeczne z dyrektywą 2001/29/WE. Sądy krajowe muszą interpretować prawo krajowe zgodnie z dyrektywami UE.
Odrzucone argumenty
Wyjątki z art. 5 dyrektywy 2001/29/WE (np. dla szpitali, osób niepełnosprawnych) powinny mieć zastosowanie. Bezpośrednie powoływanie się na dyrektywę w sporach między jednostkami jest dopuszczalne. Krajowy monopol organizacji zbiorowego zarządzania narusza swobodę świadczenia usług i konkurencję (art. 56, 102 TFUE).
Godne uwagi sformułowania
pojęcie publicznego udostępniania [...] należy rozumieć szeroko nie można powoływać się na dyrektywę jako taką przeciwko jednostce sąd krajowy jest zobowiązany uwzględnić całość przepisów prawa krajowego i interpretować je [...] w świetle treści oraz zamierzeń danej dyrektywy o nadużyciu pozycji dominującej może świadczyć narzucanie [...] stawek cenowych znacząco wyższych od tych stosowanych w innych państwach członkowskich
Skład orzekający
L. Bay Larsen
prezes_izby
K. Lenaerts
wiceprezes_Trybunału, pełniący obowiązki sędziego czwartej izby
M. Safjan
sędzia
J. Malenovský
sędzia
A. Prechal
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'publicznego udostępniania' utworów w kontekście usług hotelarskich i medycznych; zasady bezpośredniego stosowania dyrektyw w sporach między jednostkami; dopuszczalność krajowych monopoli w zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi w kontekście konkurencji i swobody usług."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zakładu uzdrowiskowego i jego pacjentów, ale zasady mogą być stosowane do innych obiektów hotelarskich. Kwestia nadużycia pozycji dominującej przez organizacje zbiorowego zarządzania wymaga indywidualnej oceny przez sąd krajowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zjawiska udostępniania muzyki i programów TV w hotelach i podobnych obiektach, a także kwestii praw autorskich i konkurencji w kontekście usług. Wyjaśnia, kiedy takie udostępnianie jest 'publiczne' i podlega opłatom.
“Czy hotelowe radio narusza prawa autorskie? TSUE wyjaśnia, kiedy udostępnianie muzyki jest 'publiczne'.”
Sektor
hotelarstwo/turystyka (zakłady uzdrowiskowe)
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI