Sprawa C-256/11
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że obywatelstwo UE nie gwarantuje prawa pobytu obywatelowi państwa trzeciego, jeśli obywatel UE nie skorzystał z prawa do swobodnego przemieszczania się, chyba że odmowa prawa pobytu pozbawiłaby obywatela UE możliwości korzystania z praw wynikających ze statusu obywatela UE.
Sprawa dotyczyła obywateli państw trzecich ubiegających się o prawo pobytu w Austrii, aby być z członkami ich rodzin będącymi obywatelami Unii, którzy jednak nigdy nie skorzystali z prawa do swobodnego przemieszczania się. Trybunał stwierdził, że dyrektywy dotyczące prawa pobytu i łączenia rodzin nie mają zastosowania w takich sytuacjach. Jednakże, status obywatela Unii może stanowić podstawę do przyznania prawa pobytu, jeśli odmowa jego przyznania skutkowałaby pozbawieniem obywatela UE możliwości korzystania z praw wynikających z tego statusu, co musi zbadać sąd krajowy.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów prawa Unii Europejskiej dotyczących obywatelstwa Unii oraz decyzji Rady Stowarzyszenia nr 1/80 i protokołu dodatkowego. Sprawa rozpatrywana była przez austriacki sąd Verwaltungsgerichtshof w kontekście odmowy przyznania prawa pobytu obywatelom państw trzecich, którzy chcieli zamieszkać z członkami swoich rodzin będącymi obywatelami Unii, przebywającymi w Austrii. Kluczowe było ustalenie, czy obywatele Unii, którzy nigdy nie skorzystali z prawa do swobodnego przemieszczania się, mogą powoływać się na przepisy dotyczące obywatelstwa Unii, aby zapewnić prawo pobytu swoim członkom rodzin będącym obywatelami państw trzecich. Trybunał orzekł, że dyrektywy 2003/86 i 2004/38 nie mają zastosowania, ponieważ obywatele Unii nie skorzystali z prawa do swobodnego przemieszczania się. Jednakże, status obywatela Unii, zgodnie z art. 20 TFUE, może stanowić podstawę do przyznania prawa pobytu obywatelowi państwa trzeciego, jeśli odmowa takiego prawa pozbawiłaby obywatela Unii skutecznego korzystania z istoty praw przyznanych mu w związku ze statusem obywatela Unii. Sąd krajowy został zobowiązany do zbadania tej kwestii. Dodatkowo, w odniesieniu do obywatela Turcji, Trybunał rozpatrzył kwestię stosowania art. 41 ust. 1 protokołu dodatkowego, stwierdzając, że wprowadzenie przez Austrię przepisów surowszych niż te obowiązujące w momencie wejścia w życie protokołu stanowiło „nowe ograniczenie” zakazane przez ten przepis.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w sytuacji, gdy odmowa przyznania prawa pobytu obywatelowi państwa trzeciego pozbawiłaby obywatela Unii skutecznego korzystania z istoty praw przyznanych mu w związku ze statusem obywatela Unii. Zbadanie tej kwestii należy do sądu krajowego.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że dyrektywy 2003/86 i 2004/38 nie mają zastosowania, ponieważ obywatele Unii nie skorzystali z prawa do swobodnego przemieszczania się. Jednakże, status obywatela Unii, zgodnie z art. 20 TFUE, może stanowić podstawę do przyznania prawa pobytu obywatelowi państwa trzeciego, jeśli odmowa takiego prawa skutkowałaby pozbawieniem obywatela Unii możliwości korzystania z praw wynikających z tego statusu. Kryterium to jest spełnione, gdy obywatel Unii jest faktycznie zmuszony do opuszczenia terytorium całej Unii.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
sąd odsyłający (w zakresie udzielenia odpowiedzi na pytania)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Murat Dereci | osoba_fizyczna | skarżący |
| Vishaka Heiml | osoba_fizyczna | skarżący |
| Alban Kokollari | osoba_fizyczna | skarżący |
| Izunna Emmanuel Maduike | osoba_fizyczna | skarżący |
| Dragica Stevic | osoba_fizyczna | skarżący |
| Bundesministerium für Inneres | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd austriacki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd duński | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd niemiecki | organ_krajowy | interwenient |
| Irlandia | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd grecki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd niderlandzki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd polski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd Zjednoczonego Królestwa | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (19)
Główne
TFUE art. 20
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Pomocnicze
Dyrektywa 2003/86/WE art. 1
Dyrektywa 2003/86/WE
Dyrektywa 2003/86/WE art. 3 § 3
Dyrektywa 2003/86/WE
Dyrektywa 2004/38/WE art. 1
Dyrektywa 2004/38/WE
Dyrektywa 2004/38/WE art. 2 § 2
Dyrektywa 2004/38/WE
Dyrektywa 2004/38/WE art. 3 § 1
Dyrektywa 2004/38/WE
NAG art. 11
Ustawa federalna o osiedlaniu się i pobycie w Austrii
NAG art. 21
Ustawa federalna o osiedlaniu się i pobycie w Austrii
NAG art. 47
Ustawa federalna o osiedlaniu się i pobycie w Austrii
NAG art. 57
Ustawa federalna o osiedlaniu się i pobycie w Austrii
ustawa z 1997 r. art. 49
Ustawa federalna o wjeździe, pobycie i osiedleniu się cudzoziemców
układ stowarzyszeniowy art. 12
Układ ustanawiający stowarzyszenie EWG–Turcja
układ stowarzyszeniowy art. 13
Układ ustanawiający stowarzyszenie EWG–Turcja
Decyzja nr 1/80 art. 13
Decyzja nr 1/80 Rady Stowarzyszenia
protokół dodatkowy art. 41 § 1
Protokół dodatkowy do Układu EWG-Turcja
protokół dodatkowy art. 62
Protokół dodatkowy do Układu EWG-Turcja
EKPC art. 8
Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Karta art. 7
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Karta art. 51
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obywatelstwo UE nie gwarantuje prawa pobytu obywatelowi państwa trzeciego, jeśli obywatel UE nie skorzystał z prawa do swobodnego przemieszczania się, chyba że odmowa prawa pobytu pozbawiłaby obywatela UE możliwości korzystania z praw wynikających ze statusu obywatela UE. Wprowadzenie przepisów surowszych niż wcześniej obowiązujące, które stanowiły złagodzenie wcześniejszej regulacji, jest uznawane za „nowe ograniczenie” zakazane przez art. 41 ust. 1 protokołu dodatkowego do Układu EWG-Turcja.
Odrzucone argumenty
Dyrektywy 2003/86 i 2004/38 powinny mieć zastosowanie do sytuacji skarżących, mimo że obywatele UE nie skorzystali z prawa do swobodnego przemieszczania się. Status obywatela UE powinien automatycznie gwarantować prawo pobytu członkom rodziny będącym obywatelami państw trzecich, niezależnie od korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się.
Godne uwagi sformułowania
status obywatela Unii ma stanowić podstawowy status obywateli państw członkowskich pozbawienie skutecznego korzystania z istoty praw przyznanych w związku ze statusem obywatela Unii klauzula zawieszająca [...] zakazuje niemniej w sposób generalny ustanawiania wszelkich nowych przepisów, których celem lub skutkiem byłoby poddanie korzystania przez obywateli tureckich ze wspomnianych swobód gospodarczych na terytorium krajowym bardziej restrykcyjnym wymogom niż te, które obowiązywały względem nich w dacie wejścia w życie protokołu dodatkowego
Skład orzekający
V. Skouris
prezes
J.N. Cunha Rodrigues
sędzia
K. Lenaerts
sędzia
J.C. Bonichot
sędzia
J. Malenovský
sędzia
U. Lõhmus
prezes_izby
R. Silva de Lapuerta
sprawozdawca
M. Ilešič
sędzia
E. Levits
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja art. 20 TFUE w kontekście praw pobytu członków rodzin obywateli UE, którzy nie skorzystali z prawa do swobodnego przemieszczania się; interpretacja art. 41 protokołu dodatkowego EWG-Turcja w kontekście wprowadzania nowych ograniczeń dla obywateli tureckich."
Ograniczenia: Kluczowe znaczenie ma ustalenie przez sąd krajowy, czy odmowa prawa pobytu faktycznie pozbawia obywatela UE możliwości korzystania z istoty jego praw. W przypadku obywateli tureckich, zastosowanie ma protokół dodatkowy, a nie ogólne przepisy o swobodzie przemieszczania się.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych praw obywateli UE i obywateli państw trzecich w kontekście prawa rodzinnego i swobody przemieszczania się, co jest tematem o dużym znaczeniu praktycznym i społecznym.
“Czy obywatelstwo UE chroni Twoją rodzinę, nawet jeśli nigdy nie wyjechałeś z kraju?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI