Sprawa C-228/07
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że świadczenie wypłacane bezrobotnemu ubiegającemu się o rentę inwalidzką, które nie wymaga zdolności do pracy, jest zasiłkiem dla bezrobotnych, a uzależnianie jego wypłaty od warunku zamieszkania w Austrii jest sprzeczne z prawem UE.
Sprawa dotyczyła Jörna Petersena, obywatela niemieckiego, który po pracy w Austrii ubiegał się o rentę inwalidzką i otrzymywał zaliczkę na poczet świadczenia z austriackiego ubezpieczenia na wypadek bezrobocia. Po przeprowadzce do Niemiec, austriacki urząd pracy odmówił dalszej wypłaty zaliczki, powołując się na warunek zamieszkania. Trybunał Sprawiedliwości UE musiał ustalić, czy świadczenie to jest zasiłkiem dla bezrobotnych, czy świadczeniem z tytułu inwalidztwa, oraz czy warunek zamieszkania jest zgodny z zasadą swobodnego przepływu pracowników.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 oraz art. 39 WE w sprawie Jörna Petersena, który po pracy w Austrii i przeniesieniu się do Niemiec, ubiegał się o dalszą wypłatę zaliczki na poczet świadczenia z tytułu obniżonej zdolności do pracy lub inwalidztwa, wypłacanej w ramach austriackiego ustawowego ubezpieczenia emerytalno-rentowego lub wypadkowego. Austriacki urząd pracy odmówił dalszej wypłaty, powołując się na warunek zamieszkania. Sąd odsyłający (Verwaltungsgerichtshof) postawił dwa pytania: po pierwsze, czy świadczenie to należy kwalifikować jako „zasiłek dla bezrobotnych” czy „świadczenie z tytułu inwalidztwa” w rozumieniu rozporządzenia nr 1408/71; po drugie, czy art. 39 WE stoi na przeszkodzie przepisowi krajowemu uzależniającemu prawo do tego świadczenia od warunku zamieszkania w Austrii. Trybunał orzekł, że świadczenie to należy uznać za „zasiłek dla bezrobotnych” w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. g) rozporządzenia nr 1408/71. Uzasadniono to tym, że świadczenie to ma na celu zapewnienie środków finansowych osobie bezrobotnej ubiegającej się o rentę inwalidzką w okresie oczekiwania na decyzję, zastępując utracone wynagrodzenie i pomagając w utrzymaniu na rynku pracy. Ponadto, jego wysokość jest ustalana na podstawie przepisów dotyczących zasiłku dla bezrobotnych, a jego przyznanie wymaga wykazania bezrobocia i nabycia ekspektatywy świadczenia. W odniesieniu do drugiego pytania, Trybunał stwierdził, że art. 39 WE stoi na przeszkodzie uzależnianiu przyznania takiego świadczenia od warunku zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego, jeśli państwo to nie przedstawiło dowodów na obiektywne uzasadnienie i proporcjonalność takiego warunku. Podkreślono, że warunek zamieszkania stanowi przeszkodę w swobodnym przepływie pracowników, jest pośrednio dyskryminujący i nieproporcjonalny, zwłaszcza że wnioskodawca zachował status pracownika w rozumieniu art. 39 WE, a świadczenie to jest wypłacane przez ograniczony czas i nie wymaga od beneficjenta zdolności do pracy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Świadczenie to należy uznać za „zasiłek dla bezrobotnych” w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. g) rozporządzenia nr 1408/71.
Uzasadnienie
Trybunał oparł się na celu świadczenia (zastąpienie utraconego wynagrodzenia, pomoc w utrzymaniu na rynku pracy), podstawie jego obliczenia (identycznej jak dla zasiłku dla bezrobotnych) oraz przesłankach przyznania (wymóg bezrobocia, ekspektatywa świadczenia). Mimo powiązania z ubezpieczeniem inwalidzkim i zwolnienia z wymogów zdolności do pracy, charakter świadczenia jest związany z ryzykiem bezrobocia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (J. Petersen)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jörn Petersen | osoba_fizyczna | skarżący |
| Landesgeschäftsstelle des Arbeitsmarktservice Niederösterreich | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd austriacki | inne | interwenient |
| Rząd niemiecki | inne | interwenient |
| Rząd hiszpański | inne | interwenient |
| Rząd włoski | inne | interwenient |
| Komisja Wspólnot Europejskich | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (11)
Główne
Rozporządzenie nr 1408/71 art. 4 § 1 lit. g)
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie
Dotyczy zasiłków dla bezrobotnych. Świadczenie w sprawie zostało zakwalifikowane jako zasiłek dla bezrobotnych.
TFUE art. 39
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Zakaz dyskryminacji i zapewnienie swobodnego przepływu pracowników. Warunek zamieszkania jest sprzeczny z tym przepisem.
AlVG art. 23
Arbeitslosenversicherungsgesetz 1977
Reguluje przyznawanie zaliczki na poczet świadczeń z tytułu ubezpieczenia emerytalno-rentowego lub wypadkowego dla bezrobotnych.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 1408/71 art. 4 § 1 lit. b)
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie
Dotyczy świadczeń z tytułu inwalidztwa.
Rozporządzenie nr 1408/71 art. 10 § 1
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie
Przewiduje możliwość eksportowania świadczeń z tytułu inwalidztwa, ale nie zasiłków dla bezrobotnych.
Rozporządzenie nr 1408/71 art. 69
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie
Reguluje zachowanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych przy udaniu się do innego państwa członkowskiego w celu poszukiwania zatrudnienia.
Rozporządzenie nr 1408/71 art. 71
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie
Dotyczy pobierania świadczeń przez bezrobotnych zamieszkujących w innym państwie członkowskim niż państwo właściwe.
TFUE art. 42
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Dotyczy koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
AlVG art. 7
Arbeitslosenversicherungsgesetz 1977
Przesłanki nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
AlVG art. 16 § 1 lit. g)
Arbeitslosenversicherungsgesetz 1977
Zawieszenie zasiłku dla bezrobotnych na czas pobytu za granicą.
ASVG
Allgemeines Sozialversicherungsgesetz
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadczenie wypłacane bezrobotnemu ubiegającemu się o rentę inwalidzką, które nie wymaga zdolności do pracy, powinno być traktowane jako zasiłek dla bezrobotnych. Warunek zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego, uzależniający przyznanie zasiłku dla bezrobotnych, jest sprzeczny z art. 39 TFUE, jeśli nie jest obiektywnie uzasadniony i proporcjonalny. Osoba, która pracowała w państwie członkowskim, zachowuje status pracownika w rozumieniu art. 39 TFUE nawet po zakończeniu zatrudnienia i ubieganiu się o świadczenia.
Odrzucone argumenty
Świadczenie powinno być traktowane jako świadczenie z tytułu inwalidztwa, a nie zasiłek dla bezrobotnych. Warunek zamieszkania jest uzasadniony względami finansowymi systemu zabezpieczenia społecznego i jest proporcjonalny. Osoba ubiegająca się o świadczenie nie jest już pracownikiem w rozumieniu art. 39 TFUE.
Godne uwagi sformułowania
„Zabezpieczenie społeczne — Rozporządzenie (EWG) nr 1408/71 — Artykuł 4 ust. 1 lit. b) i g), art. 10 ust. 1 i art. 69 — Swobodny przepływ osób — Artykuł 39 WE i 42 WE — Ustawowe ubezpieczenie emerytalno-rentowe lub wypadkowe — Świadczenie ubezpieczeniowe z tytułu obniżonej zdolności do pracy bądź inwalidztwa — Zaliczka wypłacana bezrobotnym ubiegającym się o zasiłek — Kwalifikacja świadczenia jako „zasiłek dla bezrobotnych” lub jako „świadczenie z tytułu inwalidztwa” — Warunek zamieszkania” „cel art. 39–42 WE nie zostałby osiągnięty, gdyby w wyniku korzystania ze swego prawa do swobodnego przepływu pracownicy musieli utracić uprawnienia do świadczeń z tytułu zabezpieczenia społecznego” „pojęcie „pracownik” w rozumieniu art. 39 WE ma wymiar wspólnotowy i nie powinno być interpretowane zawężająco.” „warunek zamieszkania [...] okazuje się nieproporcjonalny”
Skład orzekający
D. Ruiz-Jarabo Colomer
rzecznik generalny
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia „zasiłek dla bezrobotnych” w kontekście świadczeń tymczasowych, a także stosowanie zasady swobodnego przepływu pracowników do świadczeń z zabezpieczenia społecznego, w szczególności zakaz warunku zamieszkania bez uzasadnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego świadczenia tymczasowego wypłacanego w Austrii, ale zasady są uniwersalne dla UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa UE – swobodnego przepływu pracowników i ich praw do świadczeń socjalnych po przeprowadzce do innego kraju. Pokazuje, jak prawo UE może chronić jednostkę przed restrykcyjnymi przepisami krajowymi.
“Czy przeprowadzka do kraju pochodzenia pozbawi Cię prawa do świadczeń socjalnych? TSUE odpowiada: niekoniecznie!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI