Sprawa C-209/03
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że preferencyjne pożyczki studenckie przyznawane przez państwo członkowskie na pokrycie kosztów utrzymania studentów podlegają zakazowi dyskryminacji ze względu na przynależność państwową, nawet jeśli są one udzielane w formie pożyczki, a nie stypendium.
Sprawa dotyczyła obywatela francuskiego, D. Bidara, który studiował w Wielkiej Brytanii i ubiegał się o preferencyjną pożyczkę studencką na pokrycie kosztów utrzymania. Brytyjskie przepisy uzależniały przyznanie takiej pożyczki od statusu „osiedlenia się” w Wielkiej Brytanii, co w praktyce wykluczało obywateli innych państw członkowskich. Trybunał uznał, że takie rozróżnienie stanowi dyskryminację zabronioną przez art. 12 WE, ponieważ pomoc finansowa dla studentów, nawet w formie pożyczki, mieści się w zakresie stosowania Traktatu.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez High Court of Justice w związku ze sprawą D. Bidara, obywatela francuskiego, który studiował w Wielkiej Brytanii. Jego wniosek o preferencyjną pożyczkę studencką na pokrycie kosztów utrzymania został oddalony, ponieważ brytyjskie przepisy (Education (Student Support) Regulations 2001) uzależniały przyznanie takiej pożyczki od statusu „osiedlenia się” w Wielkiej Brytanii, co w praktyce wykluczało obywateli innych państw członkowskich, nawet jeśli legalnie przebywali i byli zintegrowani ze społeczeństwem brytyjskim. Sąd krajowy zadał pytanie, czy pomoc finansowa dla studentów, w tym preferencyjne pożyczki, nadal pozostaje poza zakresem stosowania art. 12 Traktatu WE (zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową), zwłaszcza w świetle rozwoju prawa UE, w tym wprowadzenia obywatelstwa Unii i przepisów dotyczących edukacji. Trybunał, uwzględniając ewolucję prawa wspólnotowego i orzecznictwo (w tym wyroki w sprawach Lair i Brown, które wcześniej uznawały takie pomoc za poza zakresem Traktatu), orzekł, że pomoc finansowa dla studentów, zarówno w formie pożyczki, jak i stypendium, przyznawana legalnie przebywającym studentom, jest objęta zakresem stosowania art. 12 WE. Trybunał stwierdził, że brytyjskie przepisy dyskryminują obywateli innych państw członkowskich, ponieważ wykluczają możliwość uzyskania statusu osoby osiedlonej, niezależnie od stopnia ich integracji. Ponadto Trybunał odmówił ograniczenia w czasie skutków swojego wyroku, uznając, że konsekwencje finansowe nie są wystarczającym uzasadnieniem dla takiego ograniczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, pomoc finansowa dla studentów, przyznawana legalnie przebywającym studentom w przyjmującym państwie członkowskim na pokrycie kosztów utrzymania, jest objęta zakresem stosowania art. 12 akapit pierwszy WE.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że w świetle ewolucji prawa wspólnotowego, w tym wprowadzenia obywatelstwa Unii i przepisów dotyczących edukacji, pomoc finansowa dla studentów mieści się w zakresie stosowania Traktatu. Status obywatela Unii pozwala na powoływanie się na zakaz dyskryminacji we wszystkich sytuacjach objętych prawem wspólnotowym, a studenci nie są pozbawieni tych praw.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (Dany Bidar)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| The Queen na wniosek Dany’ego Bidara | inne | skarżący |
| London Borough of Ealing | organ_krajowy | pozwany |
| Secretary of State for Education and Skills | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd Zjednoczonego Królestwa | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd duński | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd francuski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niderlandzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd austriacki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd fiński | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Wspólnot Europejskich | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
TWE art. 12 § 1
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową ma zastosowanie do pomocy przyznawanej studentom na pokrycie kosztów utrzymania, nawet w formie preferencyjnej pożyczki.
TWE art. 18 § 1
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich, z zastrzeżeniem ograniczeń i warunków ustanowionych w Traktacie.
Pomocnicze
TWE art. 149
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Wspólnota przyczynia się do rozwoju edukacji, wspierając współpracę między państwami członkowskimi.
Dyrektywa Rady 90/364/EWG art. 1 § 1
Prawo pobytu dla obywateli innych państw członkowskich pod pewnymi warunkami.
Dyrektywa Rady 93/96/EWG art. 3
Dyrektywa nie ustanawia prawa do wypłaty stypendiów pokrywających koszty utrzymania na rzecz studentów korzystających z prawa pobytu.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2004/38/WE art. 24
Obywatele Unii korzystają z równości traktowania w zakresie ustanowionym w Traktacie.
Education (Student Support) Regulations 2001 art. 4 § 1
Warunki przyznawania pożyczki studenckiej.
Immigration Act 1971
Definicja osoby osiedlonej w Zjednoczonym Królestwie.
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1612/68
Dotyczy pracowników migrujących i członków ich rodzin.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pomoc finansowa dla studentów, nawet w formie pożyczki, mieści się w zakresie stosowania art. 12 WE. Status obywatela Unii pozwala na powoływanie się na zakaz dyskryminacji. Brytyjskie przepisy dyskryminują obywateli innych państw członkowskich, wykluczając ich z możliwości uzyskania statusu osoby osiedlonej. Konsekwencje finansowe nie uzasadniają ograniczenia skutków wyroku w czasie.
Odrzucone argumenty
Pomoc finansowa dla studentów pozostaje poza zakresem stosowania Traktatu WE (argument oparty na wcześniejszym orzecznictwie). Państwo członkowskie ma prawo wymagać od studentów integracji z rynkiem pracy. Ograniczenia wynikające z art. 18 WE i dyrektywy 93/96 wyłączają prawo do stypendiów.
Godne uwagi sformułowania
„Pomoc – czy to w formie preferencyjnej pożyczki, czy też w formie stypendium – przyznana studentom przebywającym legalnie w przyjmującym państwie członkowskim i przeznaczona na pokrycie ich kosztów utrzymania jest dla potrzeb zakazu dyskryminacji ustanowionego w art. 12 akapit pierwszy WE objęta zakresem stosowania Traktatu.” „Artykuł 12 akapit pierwszy WE należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie takiemu uregulowaniu krajowemu, które przyznaje studentom prawo do pomocy na pokrycie ich kosztów utrzymania jedynie wtedy, gdy osiedlili się oni w przyjmującym państwie członkowskim, wykluczając przy tym możliwość uzyskania przez będącego studentem obywatela innego państwa członkowskiego statusu osoby, która się osiedliła, nawet jeśli obywatel ten legalnie przebywa w przyjmującym państwie członkowskim, gdzie zdobył znaczną część swego średniego wykształcenia, przez co w sposób rzeczywisty związał się ze społeczeństwem tego państwa członkowskiego.” „Nie ma podstaw do ograniczenia w czasie skutków niniejszego wyroku.”
Skład orzekający
V. Skouris
Prezes
P. Jann
prezes_izby
C. W. A. Timmermans
prezes_izby
A. Rosas
prezes_izby
K. Lenaerts
sprawozdawca
A. Borg Barthet
prezes_izby
J.-P. Puissochet
sędzia
R. Schintgen
sędzia
N. Colneric
sędzia
M. Ilešič
sędzia
J. Malenovský
sędzia
J. Klučka
sędzia
U. Lõhmus
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że pomoc finansowa dla studentów, w tym pożyczki, podlega zakazowi dyskryminacji ze względu na przynależność państwową w ramach UE. Potwierdzenie, że status obywatela UE daje prawo do równego traktowania w obszarach objętych prawem UE, nawet jeśli nie są to swobody podstawowe."
Ograniczenia: Dotyczy głównie studentów, którzy nie są pracownikami ani osobami samozatrudnionymi, a ich prawo pobytu opiera się na innych przepisach niż prawo do stałego pobytu. Konkretne kryteria integracji mogą być nadal ustalane przez państwa członkowskie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praw studentów z UE studiujących za granicą i potencjalnej dyskryminacji w dostępie do pomocy finansowej, co jest istotne dla wielu młodych ludzi. Pokazuje ewolucję prawa UE w zakresie obywatelstwa i edukacji.
“Dyskryminacja studentów z UE? TSUE rozstrzyga w sprawie dostępu do pożyczek studenckich.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.