Sprawa C-208/09
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że państwo członkowskie może odmówić uznania nazwiska obywatela zawierającego tytuł szlachecki, jeśli jest to uzasadnione porządkiem publicznym i proporcjonalne do celu.
Sprawa dotyczyła obywatelki austriackiej, która uzyskała nazwisko z tytułem szlacheckim w Niemczech w wyniku przysposobienia. Austria odmówiła uznania tego nazwiska, powołując się na konstytucyjną ustawę znoszącą szlachectwo. Trybunał uznał, że takie działanie nie narusza swobody przemieszczania się, jeśli jest uzasadnione porządkiem publicznym, niezbędne i proporcjonalne.
Sprawa C-208/09 dotyczyła obywatelki austriackiej, Ilonki Sayn-Wittgenstein, która zamieszkiwała w Niemczech i została tam przysposobiona przez obywatela niemieckiego. W wyniku przysposobienia uzyskała nazwisko "Fürstin von Sayn-Wittgenstein". Austria, powołując się na swoją konstytucyjną ustawę o zniesieniu szlachectwa z 1919 r., odmówiła uznania tego nazwiska i nakazała sprostowanie wpisu do austriackiego rejestru stanu cywilnego na "Sayn-Wittgenstein". Kobieta twierdziła, że narusza to jej prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu w UE. Sąd odsyłający (Verwaltungsgerichtshof) zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy art. 21 TFUE stoi na przeszkodzie takiej odmowie uznania nazwiska. Trybunał, analizując sprawę, stwierdził, że nazwisko jest elementem tożsamości i życia prywatnego. Uznał, że choć odmowa uznania nazwiska może stanowić przeszkodę w swobodnym przemieszczaniu się, to może być ona uzasadniona względami porządku publicznego, jeśli jest niezbędna i proporcjonalna do realizowanego celu. W tym przypadku celem było zachowanie zasady równości obywateli i tożsamości konstytucyjnej Austrii poprzez zakaz używania tytułów szlacheckich. Trybunał uznał, że takie działanie Austrii nie jest nieproporcjonalne i nie stanowi nieuzasadnionego naruszenia swobody przemieszczania się.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli środki podjęte przez władze są uzasadnione względami porządku publicznego, niezbędne dla ochrony interesów i proporcjonalne do realizowanego celu.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że choć odmowa uznania nazwiska może stanowić przeszkodę w swobodnym przemieszczaniu się, to może być uzasadniona porządkiem publicznym, jeśli jest proporcjonalna do celu, jakim jest zachowanie zasady równości i tożsamości konstytucyjnej państwa (np. zakaz tytułów szlacheckich).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
Landeshauptmann von Wien (władze austriackie)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ilonka Sayn-Wittgenstein | osoba_fizyczna | skarżący |
| Landeshauptmann von Wien | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd austriacki | inne | interwenient |
| Rząd czeski | inne | interwenient |
| Rząd niemiecki | inne | interwenient |
| Rząd włoski | inne | interwenient |
| Rząd litewski | inne | interwenient |
| Rząd słowacki | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (16)
Główne
TFUE art. 21
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Artykuł 21 TFUE należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie temu, aby władze państwa członkowskiego mogły odmówić uznania w całości nazwiska obywatela tego państwa, które zostało określone w drugim państwie członkowskim, w którym wspomniany obywatel zamieszkuje przy jego przysposobieniu w wieku dorosłym przez obywatela tego drugiego państwa członkowskiego, w sytuacji gdy wspomniane nazwisko obejmuje tytuł szlachecki, którego używanie zostało zakazane w prawie konstytucyjnym pierwszego państwa członkowskiego, pod warunkiem że środki podjęte przez wspomniane władze w tym względzie są uzasadnione względami porządku publicznego, co oznacza, że są niezbędne dla ochrony interesów, które mają gwarantować, i proporcjonalne do realizowanego zgodnie z prawem celu.
StGBl. nr 211/1919 art. 1
Ustawa o zniesieniu szlachectwa
Znosi szlachectwo, przywileje, tytuły i godności.
StGBl. nr 237/1919 art. 1
Rozporządzenie wykonawcze w sprawie zniesienia szlachectwa
Stosuje zniesienie szlachectwa do wszystkich obywateli austriackich, niezależnie od miejsca nabycia przywilejów.
StGBl. nr 237/1919 art. 2
Rozporządzenie wykonawcze w sprawie zniesienia szlachectwa
Znosi prawo do używania przedimka 'von' i tytułów szlacheckich.
BGBl. nr 304/1978 art. 9
Federalna ustawa prawo prywatne międzynarodowe
Status osobowy osoby fizycznej reguluje prawo państwa, którego jest obywatelem.
BGBl. nr 304/1978 art. 13
Federalna ustawa prawo prywatne międzynarodowe
Przepisy dotyczące statusu osobowego określają nazwisko.
BGBl. nr 304/1978 art. 26
Federalna ustawa prawo prywatne międzynarodowe
Skutki przysposobienia w zakresie określenia nazwiska.
ABGB art. 183
Austriacki kodeks cywilny
Przysposobiony otrzymuje nazwisko przysposabiającego.
BGBl. nr 60/1983 art. 15
Ustawa o stanie cywilnym
Przewiduje konieczność sprostowania wpisu do aktu stanu cywilnego zawierającego błąd.
WRV art. 109
Konstytucja Rzeszy Niemieckiej
Zniósł przywileje wynikające z urodzenia i posiadanych tytułów, tytuły szlacheckie stały się częścią nazwiska.
GG art. 123
Ustawa zasadnicza (Niemcy)
Potwierdza obowiązywanie art. 109 WRV jako zwykłej ustawy federalnej.
EGBGB art. 10
Przepisy wprowadzające kodeks cywilny (Niemcy)
Nazwisko osoby określane jest na podstawie prawa państwa, którego jest obywatelem.
EGBGB art. 22
Przepisy wprowadzające kodeks cywilny (Niemcy)
Przysposobienie i jego skutki w zakresie stosunków prawnych podlegają prawu państwa, którego obywatelem jest przysposabiający.
Pomocnicze
TFUE art. 56
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Karta art. 7
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
EKPC art. 8
Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakaz używania tytułów szlacheckich w Austrii, mający rangę konstytucyjną, jest wyrazem zasady równości i tożsamości narodowej. Odmowa uznania nazwiska zawierającego tytuł szlachecki jest uzasadniona porządkiem publicznym, niezbędna i proporcjonalna do celu. Nazwisko "Fürstin von Sayn-Wittgenstein" nie jest identyczne z "Sayn-Wittgenstein", a jego usunięcie nie powoduje nieuzasadnionego naruszenia swobody przemieszczania się.
Odrzucone argumenty
Nieuznanie nazwiska nabytego zgodnie z prawem w innym państwie członkowskim narusza prawo do swobodnego przemieszczania się (art. 21 TFUE). Zmiana nazwiska po 15 latach używania narusza prawo do poszanowania życia prywatnego (art. 8 EKPC). Odmowa uznania nazwiska jest nieproporcjonalna i nie jest niezbędna do ochrony interesów państwa.
Godne uwagi sformułowania
Nazwisko osoby jest jednym z elementów składowych jej tożsamości i życia prywatnego. Porządek publiczny może być jedynie przywołany w przypadku realnego i wystarczająco poważnego zagrożenia, naruszającego podstawowy interes społeczny. Nie wydaje się nieproporcjonalne dążenie przez państwo członkowskie do realizacji celu zachowania zasady równości, w drodze ustanowienia zakazu nabywania, posiadania lub używania przez jego obywateli tytułów lub określeń szlacheckich.
Skład orzekający
J.N. Cunha Rodrigues
prezes izby
A. Rosas
sprawozdawca
U. Lõhmus
sędzia
A. Ó Caoimh
sędzia
P. Lindh
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy uznania nazwiska zawierającego tytuł szlachecki ze względu na porządek publiczny i zasadę równości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obywatela państwa członkowskiego, który uzyskał nazwisko z tytułem szlacheckim w innym państwie, a jego państwo pochodzenia zakazuje używania takich tytułów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem UE a tradycyjnymi zasadami państw członkowskich, a także kwestii tożsamości, nazwiska i dziedzictwa szlacheckiego w kontekście obywatelstwa europejskiego.
“Czy tytuł szlachecki może stać na przeszkodzie obywatelstwu UE? Trybunał rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI