Sprawa C-199/11

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2012-11-06
cjeukonkurencjakartelWysokatrybunal
kartelwindyschody ruchomeodszkodowanieprawo konkurencjiKomisja Europejskareprezentacja Uniiprawo do rzetelnego procesurówność broniTSUE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że Komisja Europejska może reprezentować Unię w sprawach o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przez kartel, nawet bez pełnomocnictwa innych instytucji, a prawo do rzetelnego procesu nie jest naruszone, mimo że Komisja prowadziła postępowanie w sprawie kartelu.

Sprawa dotyczyła możliwości reprezentowania Unii Europejskiej przez Komisję w postępowaniu o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przez kartel wind i schodów ruchomych. Sąd odsyłający pytał, czy Komisja może działać bez pełnomocnictwa innych instytucji oraz czy jej podwójna rola (organ prowadzący postępowanie w sprawie kartelu i strona w sprawie o odszkodowanie) narusza prawo do rzetelnego procesu. Trybunał stwierdził, że Komisja ma prawo reprezentować Unię na mocy art. 282 WE i 335 TFUE, a prawo do rzetelnego procesu, w tym zasada równości broni, nie jest naruszone, ponieważ sądy UE zapewniają kontrolę decyzji Komisji, a sądy krajowe mogą oceniać szkodę i związek przyczynowy.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez belgijski sąd handlowy dotyczył wykładni przepisów UE w sprawie reprezentacji Unii Europejskiej przez Komisję w postępowaniu o odszkodowanie za szkodę poniesioną w wyniku kartelu producentów wind i schodów ruchomych. Komisja, po stwierdzeniu kartelu decyzją z 2007 r. i nałożeniu kar, wniosła pozew o odszkodowanie przeciwko firmom objętym decyzją. Pozwane spółki kwestionowały zdolność Komisji do reprezentowania Unii bez pełnomocnictwa innych instytucji oraz podnosiły zarzut naruszenia prawa do rzetelnego procesu i równości broni, wskazując na podwójną rolę Komisji (organ prowadzący postępowanie i strona w sporze). Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wielka izba) orzekł, że zgodnie z art. 282 WE (obecnie art. 335 TFUE), Komisja jest uprawniona do reprezentowania Unii przed sądami krajowymi w sprawach o naprawienie szkody, nawet bez dodatkowego pełnomocnictwa od innych instytucji. Podkreślono, że przepisy dotyczące budżetu i zamówień publicznych nie ograniczają tej zdolności reprezentacji. W odniesieniu do zarzutów naruszenia prawa do rzetelnego procesu (art. 47 Karty praw podstawowych), Trybunał stwierdził, że nie jest ono naruszone. Choć decyzja Komisji stwierdzająca naruszenie prawa konkurencji jest wiążąca dla sądów krajowych w zakresie istnienia kartelu, to sądy te nadal mają swobodę w ocenie istnienia szkody i związku przyczynowego między kartelem a szkodą. Trybunał przypomniał, że decyzje Komisji podlegają kontroli sądów UE, które dysponują nieograniczonym prawem orzekania, co zapewnia skuteczną ochronę sądową. Zasada równości broni również nie została naruszona, ponieważ Komisja korzystała z informacji publicznie dostępnych, a prawo UE zawiera gwarancje ochrony tajemnicy handlowej i zapobiega wykorzystywaniu informacji zebranych w postępowaniu w sprawie konkurencji do innych celów. Ostatecznie, Trybunał uznał, że Komisja nie działa jako sędzia we własnej sprawie ani nie narusza zasady równości broni.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, Komisja jest uprawniona do reprezentowania Unii na mocy art. 282 WE i 335 TFUE, a przepisy dotyczące budżetu i zamówień publicznych nie ograniczają tej zdolności.

Uzasadnienie

Artykuł 282 WE i 335 TFUE przyznają Unii zdolność sądową i określają sposób jej reprezentacji przez Komisję. Przepisy dotyczące budżetu i zamówień publicznych dotyczą wykonywania budżetu i nie wpływają na zdolność reprezentacji przed sądami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

Komisja Europejska (reprezentująca Unię Europejską)

Strony

NazwaTypRola
Europese Gemeenschapinstytucja_uepowód
Otis NVspolkapozwany
General Technic-Otis Sàrlspolkapozwany
Kone Belgium NVspolkapozwany
Kone Luxembourg Sàrlspolkapozwany
Schindler NVspolkapozwany
Schindler Sàrlspolkapozwany
ThyssenKrupp Liften Ascenseurs NVspolkapozwany
ThyssenKrupp Ascenseurs Luxembourg Sàrlspolkapozwany
Komisja Europejskainstytucja_uereprezentant powoda
Rada Unii Europejskiejinstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

TWE art. 282

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Wspólnota posiada zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych o najszerszym zakresie przyznanym przez ustawodawstwa krajowe osobom prawnym; może ona zwłaszcza nabywać lub zbywać mienie ruchome i nieruchome oraz stawać przed sądem. W tym zakresie jest ona reprezentowana przez Komisję.

TFUE art. 335

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Unia posiada zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych o najszerszym zakresie przyznanym przez ustawodawstwa krajowe osobom prawnym; może ona zwłaszcza nabywać lub zbywać mienie ruchome i nieruchome oraz stawać przed sądem. W tym zakresie jest ona reprezentowana przez Komisję. Unia jest jednak reprezentowana przez każdą z instytucji, z tytułu ich autonomii administracyjnej, w sprawach związanych z funkcjonowaniem każdej z nich.

Karta praw podstawowych art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznej ochrony sądowej i dostępu do bezstronnego sądu.

Rozporządzenie nr 1/2003 art. 16 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003

Krajowe sądy orzekające w sprawie porozumień, decyzji lub praktyk na mocy art. 81 WE lub 82 WE, które są już przedmiotem decyzji Komisji, nie mogą wydawać decyzji sprzecznych z decyzją wydaną przez Komisję.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 1/2003 art. 28 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003

Informacje zebrane na mocy art. 17–22 wykorzystuje się tylko do celów, dla jakich zostały zebrane.

Rozporządzenie finansowe art. 103

Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002

Reguluje postępowanie w przypadku błędów, nieprawidłowości lub nadużyć finansowych w procedurach udzielania zamówień.

Rozporządzenie finansowe art. 104

Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002

Instytucje wspólnotowe uważa się za strony zamawiające w przypadku zamówień udzielonych na ich własny rachunek.

code judiciaire art. 17

Belgijski kodeks postępowania cywilnego

Powództwo jest niedopuszczalne, jeśli powód nie posiada zdolności do jego wniesienia lub nie ma w tym interesu prawnego.

code civil art. 1382

Belgijski kodeks cywilny

Każdy czyn człowieka, w wyniku którego inna osoba doznaje szkody, powoduje powstanie obowiązku jej naprawienia ciążącego na tym, z czyjej winy szkoda ta nastąpiła.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Komisja ma prawo reprezentować Unię na mocy art. 282 WE i 335 TFUE. Przepisy dotyczące budżetu i zamówień publicznych nie ograniczają zdolności reprezentacji Unii przez Komisję. Prawo do rzetelnego procesu i równość broni nie są naruszone, ponieważ sądy UE zapewniają kontrolę decyzji Komisji, a sądy krajowe mogą oceniać szkodę i związek przyczynowy. Komisja nie działa jako sędzia we własnej sprawie. Prawo UE chroni tajemnicę handlową i zapobiega nadużywaniu informacji.

Odrzucone argumenty

Komisja nie może reprezentować Unii bez pełnomocnictwa innych instytucji. Podwójna rola Komisji narusza prawo do rzetelnego procesu i równość broni. Sąd krajowy nie może wydać orzeczenia sprzecznego z decyzją Komisji, co ogranicza jego niezawisłość.

Godne uwagi sformułowania

Komisja jest uprawniona do reprezentowania Wspólnoty przed sądem odsyłającym. Artykuł 47 Karty praw podstawowych nie stoi na przeszkodzie temu, aby Komisja występowała w imieniu Unii Europejskiej do sądu krajowego z powództwem o naprawienie szkody. Sąd krajowy nadal ma swobodę w ocenie istnienia szkody i bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy szkodą i porozumieniem lub praktyką.

Skład orzekający

V. Skouris

prezes

K. Lenaerts

wiceprezes

A. Tizzano

prezes izby

R. Silva de Lapuerta

prezes izby

L. Bay Larsen

prezes izby

A. Rosas

prezes izby

E. Jarašiūnas

prezes izby

E. Levits

sędzia

A. Ó Caoimh

sędzia

J.C. Bonichot

sędzia

A. Arabadjiev

sprawozdawca

A. Prechal

sędzia

C.G. Fernlund

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustanowienie jasnych zasad dotyczących reprezentacji Unii przez Komisję w sprawach o odszkodowanie za naruszenie prawa konkurencji oraz potwierdzenie, że podwójna rola Komisji nie narusza prawa do rzetelnego procesu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której Komisja prowadziła postępowanie w sprawie kartelu i następnie wnosi o odszkodowanie w imieniu Unii.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych zasad proceduralnych w prawie UE, w tym reprezentacji instytucji i prawa do rzetelnego procesu, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie konkurencji i prawie UE.

Czy Komisja może pozwać firmy za kartel bez pytania innych instytucji o zgodę? TSUE odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI