SNO 86/09

POSTANOWIENIE  Z  DNIA  29  PAŹDZIERNIKA  2009  R.  
SNO  86/09 
 
Przewodniczący: sędzia SN Jerzy Grubba (sprawozdawca). 
Sędziowie SN: Bogusław Cudowski, Roman Kuczyński. 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  w sprawie zezwolenia na 
pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu 
na posiedzeniu w dniu 29 października 2009 r. zażalenia pełnomocnika 
wnioskodawczyni Dominiki L. na postanowienie Sądu Apelacyjnego – Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 14 września 2009 r., sygn. akt (...), o zawieszeniu 
postępowania na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. 
 
p o s t a n o w i ł : 
uchylić zaskarżone postanowienie. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Zażalenie pełnomocnika oskarżycielki jest o tyle zasadne, że z obecnej 
perspektywy czasowej stwierdzić należy, że zdezaktualizowały się przyczyny, które 
legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji procesowej. 
W dniu 22 grudnia 2008 r. Prokuratura Rejonowa w sprawie wypadku 
drogowego zaistniałego w dniu 26 czerwca 2008 r. w A., w następstwie którego 
śmierć poniósł motocyklista Paweł L., na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. wydała 
postanowienie o umorzeniu śledztwa wobec stwierdzenia, że czyn ten nie zawiera 
znamion czynu zabronionego. Zażalenie na to orzeczenie złożył pełnomocnik 
pokrzywdzonej. Po rozpoznaniu tego środka odwoławczego Sąd Rejonowy 
postanowieniem z dnia 8 maja 2009 r. w sprawie II Kp 33/09 uchylił zaskarżone 
postanowienie i sprawę przekazał Prokuraturze Rejonowej celem kontynuowania 
postępowania. W dniu 25 maja 2009 r. Prokuratura Rejonowa, ponownie, nie 
znajdując podstaw do wniesienia aktu oskarżenia, umorzyła śledztwo w sprawie, 
stwierdzając, że analizowany czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. 
W tej sytuacji pełnomocnik pokrzywdzonej skierował w dniu 20 sierpnia 2009 r. 
do Sądu Apelacyjnego, jako właściwego Sądu Dyscyplinarnego, wniosek o 
zezwolenie na pociągnięcie sędziego Sądu Rejonowego do odpowiedzialności karnej 
za popełnienie przestępstwa z art. 177 § 2 k.k. Do wniosku dołączono subsydiarny akt 
oskarżenia przeciwko temu sędziemu o popełnienie czynu polegającego na tym, że: 
- w dniu 26 czerwca 2008 r. w A., kierując samochodem marki Fiat Brava, o nr 
rej. (...), naruszyła zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym i spowodowała wypadek 

 
2 
drogowy, wskutek którego śmierć poniósł kierowca motocykla marki „Honda”, o nr 
rej. (...), Paweł L., 
tj. popełnienie przestępstwa z art. 177 § 2 k.k. 
Akt oskarżenia nosi datę 23 lipca 2009 r. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w dniu 14 września 2009 r. [sygn. akt (...)] 
wydał postanowienie, którym na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. zawiesił postępowanie w 
sprawie. Jak wynika z uzasadnienia tego orzeczenia Sąd Dyscyplinarny uznał, że 
skoro w tym czasie toczyło się w Prokuraturze Apelacyjnej postępowanie 
sprawdzające prowadzone w trybie art. 327 § 3 k.p.k., w ramach którego zlecono 
wykonanie w sprawie szeregu czynności uzupełniających zebrany wcześniej materiał 
dowodowy, to do czasu przeprowadzenia tych czynności, celowe jest zawieszenie 
postępowania „immunitetowego”. 
Zażalenie na to postanowienie złożył pełnomocnik oskarżycielki, podnosząc w 
nim zarzut naruszenia przepisów procesowych, a to: 
- 
art. 22 § 1 k.p.k. poprzez uznanie przez Sąd Dyscyplinarny, iż długotrwałą 
przeszkodą 
uniemożliwiającą 
merytoryczne 
rozstrzygnięcie 
wniosku 
o 
zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej jest prowadzenie 
czynności w trybie art. 327 § 3 k.p.k., podczas gdy zebrany do tej pory materiał 
dowodowy w sprawie jest wystarczający do wydania merytorycznej decyzji przez 
sąd; 
- 
art. 80 § 2d ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych poprzez nierozpoznanie wymienionego wyżej wniosku w 
ustawowym terminie 14 dni, co w konsekwencji może doprowadzić do 
pozbawienia pokrzywdzonej możliwości dochodzenia swych praw w drodze 
skutecznego wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia i pozbawienia jej prawa 
do sądu wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. 
Podnosząc powyższe, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Zarzuty podniesione w zażaleniu pełnomocnika wnioskodawczyni tylko w 
niewielkim stopniu mogą być uznane za przekonujące. Decydujące natomiast dla 
oceny zasadności zażalenia okazały się zdarzenia, które nastąpiły już po wydaniu 
zaskarżonego orzeczenia, a które zdezaktualizowały powody, dla których 
postanowienie to wydano. 
Niewątpliwie ma rację skarżący, że z obecnej perspektywy czasowej nie sposób 
uznać, 
że 
w 
sprawie 
zaistniała 
długotrwała 
przeszkoda 
uniemożliwiająca 
merytoryczne 
rozstrzygnięcie 
wniosku 
o 
zezwolenie 
na 
pociągnięcie 
do 
odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego. Wynika to z tego, że już w dniu 
5 października 2009 r. Sąd Dyscyplinarny znalazł się w posiadaniu informacji, że 

 
3 
wszystkie 
czynności 
sprawdzające 
zostały 
przez 
organa 
prokuratorskie 
przeprowadzone (k. 74). Następnie zaś, w dniu 12 października 2009 r., do tego Sądu, 
nadesłano akta postępowania przygotowawczego (k. 92). Z tej perspektywy zatem, 
trudno przyjąć, że „przeszkoda uniemożliwiająca merytoryczne rozpoznanie 
wniosku”, trwająca niespełna miesiąc, miała charakter długotrwały. Lojalnie jednak, 
przyznać trzeba też, że trudno było Sądowi, w dniu wydawania zaskarżonego 
orzeczenia, choćby w stopniu przybliżonym, ocenić, jak długo czynności te będą 
wykonywane. Niewątpliwie też, zwłaszcza z punktu widzenia interesu procesowego 
pokrzywdzonej, te dodatkowe czynności, których przeprowadzenie zlecono, miały 
bardzo istotne znaczenie. 
Najistotniejsze jednak dla rozstrzygnięcia zażalenia w niniejszej kwestii 
incydentalnej jest to, że zanim postanowienie o zawieszeniu postępowania 
uprawomocniło się, owa przeszkoda, uniemożliwiająca prowadzenie postępowania, 
ustała, gdyż wszystkie zlecone czynności sprawdzające zostały wykonane. Z tego też 
powodu należało zaskarżone orzeczenie uchylić. 
Znacznie bardziej złożone, a jednocześnie o wiele istotniejsze dla rozstrzygnięcia 
niniejszej sprawy, zagadnienie wiąże się z drugim postawionym w zażaleniu zarzutem. 
Nie ma bowiem racji pełnomocnik wnioskodawczyni podnosząc, że zawieszenie 
postępowania w niniejszej sprawie może mieć wpływ na pozbawienie pokrzywdzonej 
możliwości dochodzenia swych praw w drodze skutecznego wniesienia subsydiarnego 
aktu oskarżenia. Decydująca bowiem dla oceny tej kwestii jest data wniesienia przez 
pełnomocnika pokrzywdzonej subsydiarnego aktu oskarżenia, nie zaś data 
prawomocnego rozpoznania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do 
odpowiedzialności karnej. Zgodnie z dyspozycją art. 55 § 2 k.p.k., pokrzywdzony 
powinien wnieść ten akt oskarżenia w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia 
mu postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego. Termin ten ma 
charakter prekluzyjny (vide: [w:] T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. 
Komentarz, Warszawa, 2008, wyd. V). Tylko zatem wniesienie w ustawowym 
terminie subsydiarnego aktu oskarżenia daje substrat do prowadzenia postępowania z 
wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. Tylko w 
takim bowiem przypadku, można mówić o hipotetycznej możliwości pociągnięcia 
sędziego do odpowiedzialności karnej. 
Stwierdzić jednocześnie należy, że Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny kwestię 
tę może zasygnalizować jedynie w takim zakresie, w jakim pozwala na to sam fakt 
postawienia w zażaleniu zarzutu o przedstawionym charakterze. Bardziej szczegółowe 
analizowanie tej kwestii przekraczałoby granice postępowania odwoławczego, co do 
kwestii incydentalnej, jaką w niniejszej sprawie było zbadanie zasadności zawieszenia 
postępowania. Z pewnością natomiast problem ten będzie musiał stać się przedmiotem 
rozważań sądu meriti. 

 
4 
Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny 
orzekł jak na wstępie.