SNO 82/07

WYROK  Z  DNIA  7  GRUDNIA  2007  R. 
SNO  82/07 
 
Sędziemu nie postawiono zarzutu popełnienia oczywistych omyłek, co 
zdarza się w postępowaniu sądowym, ale zarzut uporczywej, wielokrotnej 
odmowy 
sprostowania 
tych 
omyłek 
w 
sposób 
zgodny 
z 
prawem. 
Nierespektowanie obowiązku ustawowego w tej ważnej kwestii procesowej nie 
może być uznane za błahe, jedynie „techniczne”. Obowiązek ten ma chronić 
integralność i rzetelność orzeczenia sądowego oraz gwarantować niemożność 
pozaprawnej ingerencji w jego treść. Przypisane obwinionemu sędziemu 
przewinienie służbowe stanowi zatem nie tylko oczywistą, ale także rażącą obrazę 
prawa (art. 107 § 1 Prawa o u.s.p.). 
 
Przewodniczący: sędzia SN Przemysław Kalinowski. 
Sędziowie SN: Grzegorz Misiurek, Lech Walentynowicz  
(sprawozdawca). 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem sędziego 
Sądu Okręgowego – Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego oraz protokolanta po 
rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2007 r. sprawy sędziego Sądu Rejonowego w związku z 
odwołaniem obwinionej od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z 
dnia 15 maja 2007 r., sygn. akt (...) 
 
1 )  z m i e n i ł  z a s k a r ż o n y  w y r o k  w  t e n  s p o s ó b ,  ż e  z  o p i s u  
c z y n u  
p r z y p i s a n e g o  
o b w i n i o n e j  
w y e l i m i n o w a ł  
s p r a w ę  o  s y g n a t u r z e  I  C o  1 9 5 / 0 6 ;  
2 )  w  p o z o s t a ł y m  z a k r e s i e  z a s k a r ż o n y  w y r o k  u t r z y m a ł  
w  m o c y ;  
3) kosztami postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 15 maja 2007 r. uznał 
obwinioną – sędziego Sądu Rejonowego za winną tego, że w okresie od dnia 10 
października 2005 r. do dnia 17 lipca 2006 r. w A., jako sędzia sprawozdawca w I 
Wydziale Cywilnym Sądu Rejonowego, w rozpoznanych sprawach dopuściła się 
przewinień służbowych polegających na oczywistej i rażącej obrazie przepisów prawa, 
tj. art. 350 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 361 k.p.c. przez to, że nie wydając postanowień o 
sprostowaniu omyłek pisarskich i niedokładności dokonała przeróbek na oryginałach 

 
2 
orzeczeń w następujących sprawach: I Co 195/06, I Co 26/06, I Ns 173/04, I Co 
339/01, I Ns 94/06 i I C 246/05, zaś w orzeczeniach w sprawach: I Ns 391/04, I Co 
835/05 i I Co 904/05 wbrew paragrafowi 138 ust. 3 rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 1987 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania 
sądów powszechnych nie omówiła naniesionych poprawek, tj. przewinienia 
dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p. i za to na mocy art. 109 § 1 pkt 1 u.s.p. wymierzył 
jej karę dyscyplinarną upomnienia. 
Sąd Dyscyplinarny dokonał następujących ustaleń faktycznych: 
W sprawie o podział majątku wspólnego (I Ns 391/04) obwiniona przy użyciu 
korektora zatarła dotychczasowy zapis słowny kwoty „sześćset trzydzieści 94/100” 
przyznanej jako wynagrodzenie biegłemu w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2006 r., 
wpisując „siedemset dziesięć 54/100”. Uczyniła to przed podpisaniem i ogłoszeniem 
orzeczenia. 
W postanowieniu z dnia 10 października 2005 r. (I Co 835/05) obwiniona 
dokonała odręcznej poprawki numeru bankowego tytułu egzekucyjnego, wpisując rok 
„2006”. Uczyniła to przed podpisaniem i ogłoszeniem orzeczenia. 
W postanowieniu z dnia 8 listopada 2005 r. (I Co 904/05) obwiniona poprawiła 
odręcznie przy użyciu korektora kwotę „4100”, a także w oznaczeniu sygnatury 
sprawy dopisała litery „Co”. Uczyniła to przed podpisaniem i ogłoszeniem orzeczenia. 
W postanowieniu z dnia 12 stycznia 2006 r., w sprawie I Co 26/06, obwiniona 
błędnie określiła sygnaturę jako „I Co 25/06”. Następnie sporządzony został inny, 
różniący się układem graficznym, egzemplarz z oznaczeniem sygnatury „I Co 26/06”, 
który sędzia Sądu Rejonowego podpisała i który został załączony do akt sprawy. 
Przewodnicząca I Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego zarządzeniem z dnia 5 
czerwca 2006 r. poleciła obwinionej przedstawić akta z jej referatu (I Ns 173/04) 
celem rozważenia sprostowania postanowienia z dnia 16 stycznia 2006 r. przez 
wpisanie nazwiska protokolanta oraz daty i miejsca rozpoznania sprawy. Obwiniona 
sędzia Sądu Rejonowego przerobiła orzeczenie w ten sposób, że odręcznie dopisała w 
postanowieniu nazwisko protokolanta oraz datę rozpoznania sprawy. 
Przewodnicząca Wydziału wydała zarządzenie o przedstawieniu obwinionej akt 
sprawy I Co 339/01 celem rozważenia sprostowania omyłki pisarskiej w 
postanowieniu z dnia 30 lipca 2001 r. Obwiniona sędzia przerobiła to postanowienie w 
ten sposób, że w błędnej sygnaturze „I Co 338/01” skreśliła cyfrę „8”, nadpisując 
cyfrę „9”. 
Przewodnicząca Wydziału zarządzeniem z dnia 19 czerwca 2006 r. zleciła 
obwinionej przedstawienie akt sprawy I Ns 94/06 celem sprostowania błędnej 
sygnatury zamieszczonej w postanowieniu z dnia 22 maja 2006 r. Obwiniona dokonała 
wówczas odręcznej przeróbki sygnatury, skreślając cyfrę „136” i nadpisując „94”. 

 
3 
W sprawie I C 246/05 obwiniona przerobiła datę postanowienia o przyznaniu 
biegłemu wynagrodzenia, skreślając cyfrę „5” i nadpisując cyfrę „6”. 
W orzeczeniach w czterech sprawach obwiniona sędzia dokonała błędnych 
wpisów, a mianowicie w postanowieniu z dnia 5 stycznia 2006 r. (I Co 1176/05) 
błędnie wpisała nazwisko dłużnika, w wyroku zaocznym w sprawie I C 84/05 – datę 
orzeczenia, a w postanowieniach w sprawach I Co 6/06 i I Co 195/06 – sygnatury 
orzeczeń. W sprawach tych obwiniona nie dokonała przerobienia orzeczeń, 
odmawiając sprostowania omyłek. 
Sąd Dyscyplinarny uznał, że sędzia Sądu Rejonowego – nie dokonując poprawek 
orzeczeń w sprawach I C 84/05, Co 6/06, I Co 195/06 i I Co 1176/05 – nie dopuściła 
się przewinienia dyscyplinarnego w tym zakresie. Za oczywiste i rażące naruszenie 
prawa Sąd uznał natomiast dokonanie przez obwinioną przeróbek i poprawek 
wskazanych orzeczeń, przed i po ich podpisaniu oraz ogłoszeniu, z pominięciem 
przewidzianej prawem procedury przewidzianej w art. 350 § 1 i 2 k.p.c. w związku z 
art. 367 k.p.c. oraz w § 138 ust. 3 regulaminu sądowego (art. 107 § 1 u.s.p.), 
wymierzając za to przewinienie służbowe karę dyscyplinarną upomnienia (art. 109 § 1 
pkt 1 u.s.p.). 
Powyższy wyrok został zaskarżony przez obwinioną, która w odwołaniu wniosła 
– w pierwszej kolejności – o jego zmianę i uniewinnienie jej od wszystkich 
przypisanych przewinień służbowych. Alternatywne wnioski zmierzały natomiast do 
zmiany wyroku i odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 109 § 5 u.s.p. 
albo do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. 
Sędzia Sądu Rejonowego przedstawiła zarzut obrazy prawa materialnego, a 
mianowicie art. 107 § 1 u.s.p., ponieważ – jej zdaniem – przypisane uchybienia 
służbowe nie mają rażącego charakteru, nikomu nie wyrządziły szkody i nie cechuje 
ich społeczna szkodliwość. 
Zarzuciła również nadmierną surowość orzeczonej kary dyscyplinarnej (art. 438 
pkt 4 k.p.k.), niedostosowaną do stopnia przewinienia. 
W odwołaniu zamieszczone zostały również sugestie, że w postępowaniu 
dyscyplinarnym nie zostały uwzględnione wszystkie jej wnioski, w szczególności w 
odniesieniu do zbadania obowiązków pracodawcy (art. 943 § 1 k.p. i art. 109 § 2 k.p.) i 
stosunków międzyludzkich w Sądzie Rejonowym. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Nieuzasadniony jest wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie 
sprawy do ponownego rozpoznania. Materiał dowodowy odnoszący się do 
przypisanych obwinionej czynów jest oczywisty, niekwestionowany przez nią (z 
wyjątkiem sprawy o sygnaturze I Co 195/06), potwierdzony w załączonych aktach. 
Również postępowanie przed Sądem Dyscyplinarnym było prowadzone w sposób 

 
4 
prawidłowy. Obwiniona sędzia złożyła tam obszerne wyjaśnienia w zakresie 
stawianych jej zarzutów. Co więcej, Sąd Dyscyplinarny na podstawie tych wyjaśnień 
określił czas dokonania poprawek w sprawach o sygnaturach: I C 84/05, I Co 1176/05 
i I Co 6/06. 
Nie mają natomiast związku z postępowaniem dyscyplinarnym okoliczności 
odnoszące się do pracodawcy, nawiązujące do przepisów art. 943 § 1 k.p. i art. 109 § 2 
k.p. Sąd Dyscyplinarny wykorzystał wszakże informacje o sytuacji osobistej 
obwinionej, także na tle stosunków międzyludzkich, w kontekście orzeczonego 
wymiaru kary. Miał bowiem na uwadze, że „znajdowała się ona w szczególnej sytuacji 
zawodowej, było prowadzone przeciwko niej postępowanie dyscyplinarne, dochodziło 
do nieporozumień z Przewodniczącą Wydziału, była zdenerwowana i przemęczona”. 
Sąd Dyscyplinarny m.in. ustalił, że w sprawie o sygnaturze I Co 195/06 
obwiniona nie dokonała poprawek orzeczenia. Fakt ten znajduje potwierdzenie w 
załączonych aktach. Należało zatem – uwzględniając odwołanie w tej części – z opisu 
czynu przypisanego obwinionej wyeliminować sprawę o sygnaturze I Co 195/06. 
Mieści się to w sferze ustaleń faktycznych. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok 
został utrzymany w mocy. 
Przypisane obwinionej przewinienie służbowe jest oczywiste, jako że stanowi 
naruszenie jednoznacznych przepisów prawa, w szczególności art. 350 § 1 i 2 k.p.c. W 
przewidzianym tam trybie sprostowanie następuje w formie postanowienia sądu (art. 
354 k.p.c. w związku z art. 350 § 1 i 2 k.p.c. i art. 361 k.p.c.). Istotne jest to, że 
obwiniona sędzia nie stała pod zarzutem popełnienia oczywistych omyłek, co zdarza 
się w postępowaniu sądowym, ale pod zarzutem uporczywej, wielokrotnej odmowy 
sprostowania owych omyłek w sposób zgodny z prawem. Nierespektowanie 
obowiązku ustawowego w tej ważnej kwestii procesowej nie może być uznane za 
błahe, „techniczne”. Obowiązek ten ma bowiem obronić integralność i rzetelność 
orzeczenia sądowego, gwarantując niemożność pozaprawnej ingerencji w jego treść. 
Przypisane obwinionej przewinienie służbowe stanowi zatem nie tylko oczywistą, lecz 
także rażącą obrazę prawa (art. 107 § 1 u.s.p.). 
Stanowisko takie zajął już Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w wyroku 
dyscyplinarnym z dnia 17 maja 2007 r., SNO 29/07. Uznał mianowicie, że 
dokonywanie przez sędziego Sądu Rejonowego sprostowania orzeczeń bez wydawania 
stosownych postanowień stanowi przewinienie dyscyplinarne (art. 107 § 1 u.s.p.). 
Odstąpienie wówczas od wymierzenia kary na podstawie art. 109 § 5 u.s.p. nie 
zmienia tej wiążącej oceny w odniesieniu do oczywistego i rażącego naruszenia 
prawa. 
Z przedstawionych przyczyn wymierzona obwinionej przez Sąd Dyscyplinarny 
w rozpoznawanej sprawie kara upomnienia (art. 109 § 1 pkt 1 u.s.p.) nie może być 
uznana za rażąco niewspółmierną (art. 438 pkt 4 k.p.k.). Jest to bowiem 

 
5 
najłagodniejsza kara w katalogu kar dyscyplinarnych, a ponadto obwiniona skorzystała 
już z dobrodziejstwa przewidzianego w art. 109 § 5 u.s.p. Sąd Dyscyplinarny 
uwzględnił przy tym okoliczności mogące przemawiać za złagodzeniem kary. 
Kosztami postępowania odwoławczego został obciążony Skarb Państwa (art. 133 
u.s.p.).