SNO 80/15

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny2016-02-26
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówWysokanajwyższy
sędziadyscyplinaprzewinieniekara dyscyplinarnasąd najwyższykrsetyka sędziowskakonflikt interesów

Sąd Najwyższy-Sąd Dyscyplinarny zmienił wyrok Sądu Apelacyjnego, wymierzając sędziemu karę usunięcia z funkcji Przewodniczącego Wydziału za przewinienie dyscyplinarne polegające na przydzieleniu sobie sprawy, w której pozwany świadczył mu usługi, oraz zwolnieniu go od kosztów sądowych.

Sąd Najwyższy-Sąd Dyscyplinarny rozpoznał odwołanie Krajowej Rady Sądownictwa od wyroku Sądu Apelacyjnego, który ukarał sędziego T. P. upomnieniem za przydzielenie sobie sprawy, w której pozwany świadczył mu usługi, oraz zwolnienie go od kosztów sądowych. KRS wniosła o zmianę wyroku i orzeczenie kary złożenia sędziego z urzędu, zarzucając rażącą niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy uznał, że kara upomnienia była zbyt łagodna, biorąc pod uwagę społeczną szkodliwość przewinienia, i wymierzył karę usunięcia z funkcji Przewodniczącego Wydziału, uznając karę złożenia z urzędu za nadmiernie surową.

Sąd Najwyższy-Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę T. P., sędziego Sądu Rejonowego, w związku z odwołaniem Krajowej Rady Sądownictwa od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Dyscyplinarnego z dnia 9 października 2015 r. Sąd Apelacyjny uznał sędziego T. P. za winnego przewinienia dyscyplinarnego polegającego na przydzieleniu sobie sprawy o ustalenie ojcostwa i alimenty, w której pozwany A. K. świadczył mu usługi z zakresu napraw samochodowych, a następnie zwolnił pozwanego od uiszczenia zaliczki na opinię z zakresu DNA. Dodatkowo, sędzia użytkował samochód pozwanego podczas naprawy swojego pojazdu. Sąd Apelacyjny wymierzył za to karę dyscyplinarną upomnienia. Krajowa Rada Sądownictwa wniosła odwołanie, zarzucając rażącą niewspółmierność kary upomnienia i domagając się orzeczenia kary złożenia sędziego z urzędu. Sąd Najwyższy-Sąd Dyscyplinarny przyznał rację KRS, stwierdzając, że kara upomnienia była niewystarczająca i nie odzwierciedlała stopnia szkodliwości przewinienia dla wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy uznał, że przypisane przewinienie miało znaczną szkodę wizerunkową dla sądu i wymiaru sprawiedliwości. W związku z tym, Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, wymierzając obwinionemu karę usunięcia z funkcji Przewodniczącego Wydziału na podstawie art. 109 § 1 pkt 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Jednocześnie Sąd Najwyższy uznał, że wnioskowana przez KRS kara złożenia sędziego z urzędu byłaby nadmiernie surowa, uwzględniając, że zaniechanie wyłączenia się sędziego nie było bezrefleksyjne, a zwolnienie od kosztów okazało się ostatecznie trafne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kara upomnienia jest rażąco niewspółmierna do stopnia szkodliwości społecznej przewinienia i naruszenia godności urzędu.

Uzasadnienie

Kara upomnienia powinna być stosowana jedynie w przypadkach bardzo drobnych przewinień. Przypisane sędziemu przewinienie miało znaczną szkodę wizerunkową dla sądu i wymiaru sprawiedliwości, co uzasadnia zastosowanie surowszej kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku sądu niższej instancji

Strona wygrywająca

Krajowa Rada Sądownictwa (w części dotyczącej kary)

Strony

NazwaTypRola
T. P.osoba_fizycznaobwiniony sędzia
A. K.osoba_fizycznapozwanego
Krajowa Rada Sądownictwainstytucjawnioskodawca odwołania
Sąd Apelacyjny - Sąd Dyscyplinarnyinstytucjasąd niższej instancji
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego w [...]organ_państwowyprzedstawiciel
Stowarzyszenie Sędziów Polskich IUSTITIAinstytucjaprzedstawiciel

Przepisy (3)

Główne

p.u.s.p. art. 109 § § 1 pkt 3

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa do wymierzenia kary usunięcia z zajmowanej funkcji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący obowiązku wyłączenia sędziego od udziału w sprawie.

u.k.s.c. art. 102 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Przepis dotyczący zwalniania od kosztów sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażąca niewspółmierność kary upomnienia do stopnia szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego. Naruszenie godności urzędu sędziego.

Odrzucone argumenty

Kara złożenia sędziego z urzędu byłaby nadmiernie surowa.

Godne uwagi sformułowania

kara upomnienia jako kara najłagodniejsza powinna być stosowana tylko w przypadkach bardzo drobnych przewinień dyscyplinarnych przypisanego obwinionemu przewinienia służbowego i naruszenia godności urzędu, które wyrządziły znaczną szkodę wizerunkową sądowi i wymiarowi sprawiedliwości kara współmierna do zachowania obwinionego, właściwie realizującą dyrektywy wymiaru kary, będzie kara usunięcia z pełnionej funkcji Przewodniczącego Wydziału wnioskowana w odwołaniu Krajowej Rady Sądownictwa kara dyscyplinarna złożenia sędziego z urzędu raziłaby nadmierną surowością

Skład orzekający

Marian Buliński

przewodniczący

Marek Pietruszyński

sprawozdawca

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymiaru kar dyscyplinarnych wobec sędziów, ocena stopnia szkodliwości przewinień dyscyplinarnych, zasady stosowania kary upomnienia i usunięcia z funkcji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego pełniącego funkcję kierowniczą i jego odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego, co jest zawsze interesujące dla prawników i pokazuje mechanizmy kontroli w sądownictwie. Pokazuje też, jak ważna jest transparentność i unikanie konfliktu interesów.

Sędzia stracił funkcję za przydzielenie sobie sprawy, w której pozwany naprawiał mu samochód.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt SNO 80/15
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 lutego 2016 r.
Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie:
SSN Marian Buliński (przewodniczący)
‎
SSN Marek Pietruszyński (sprawozdawca)
‎
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
Protokolant Anna Kuras
przy udziale Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego w […], przedstawiciela Krajowej Rady Sądownictwa, przedstawiciela Stowarzyszenia Sędziów Polskich IUSTITIA,
‎
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2016 r.
sprawy
T. P.
,
sędziego Sądu Rejonowego,
‎
w związku z odwołaniem Krajowej Rady Sądownictwa
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego w […]
‎
z dnia 9 października 2015 r., na niekorzyść obwinionego,
1/ zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 109 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 427 ze zm.) wymierza obwinionemu karę usunięcia z zajmowanej funkcji Przewodniczącego Wydziału […],
2/ obciąża Skarb Państwa kosztami postępowania dyscyplinarnego za instancję odwoławczą.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny- Sąd Dyscyplinarny, wyrokiem z dnia 9 października 2015 r., uznał sędziego Sądu Rejonowego w […] T. P. za winnego tego, że w okresie od 30 czerwca 2014 r. do 25 lutego 2015 r., pomimo konieczności wyłączenia się od udziału w postępowaniu, jako Przewodniczący Wydziału […], przydzielił sobie sprawę o ustalenie ojcostwa i alimenty, w której pozwanym był A. K., osoba wykonująca od kilku lat na rzecz sędziego usługi z zakresu napraw samochodowych, a następnie zwolnił pozwanego od uiszczenia zaliczki na poczet wydania opinii z zakresu DNA w kwocie 1300 zł, bez zobowiązania go do przedstawienia szczegółowych danych o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, a ponadto w grudniu 2014 r. przez czas około miesiąca, oddając mu do naprawy swój samochód użytkował samochód A. K. marki […], tj. rażącego  naruszenia art. 49 k.p.c. i art. 102 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz  §5 pkt 2 i § 10 Zbioru Zasad Etyki Zawodowej Sędziów i wymierzył karę dyscyplinarną upomnienia.
Od tego orzeczenia odwołanie, w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze, wniosła Krajowa Rada Sądownictwa.
W odwołaniu zarzuciła wyrokowi rażącą niewspółmierność wymierzonej obwinionemu sędziemu kary dyscyplinarnej upomnienia, nieodzwierciedlającej stopnia szkodliwości przypisanego przewinienia dyscyplinarnego  dla wymiaru sprawiedliwości i wniosła  o zmianę zaskarżonego  wyroku przez orzeczenie kary złożenia sędziego z urzędu.
Sąd Najwyższy-Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje.
Analiza zarzutu podniesionego w odwołaniu Krajowej Rady Sądownictwa oraz  argumentacji wspierającej ten zarzut, prowadzi do stwierdzenia, że istotnie przy wymiarze kary Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w niewystarczający sposób uwzględnił znaczny stopień społecznej szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego i naruszenia godności urzędu, stopień zawinienia obwinionego. Kara dyscyplinarna upomnienia jako kara najłagodniejsza powinna być stosowana tylko w przypadkach bardzo drobnych przewinień dyscyplinarnych, jeżeli już samo powadzenia postępowania dyscyplinarnego odniosło oczekiwany skutek polegający na przestrzeganiu przez obwinionego sędziego dyscypliny procesowej (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 10 grudnia 2003 r., SNO 49/03, OSND 2003, Nr 2, poz. 88  oraz z 13 czerwca 2008 r., SNO 12/08, OSND 2008, poz. 37).
Skarżący słusznie podniósł, że w realiach tej sprawy przypisanego obwinionemu przewinienia służbowego i naruszenia godności urzędu, które wyrządziły znaczną szkodę wizerunkową sądowi i wymiarowi sprawiedliwości, do wskazanej kategorii  drobnych przewinień  dyscyplinarnych, zaliczyć nie można.
Uwzględniając okoliczności podmiotowo- przedmiotowe tej sprawy, Sąd Najwyższy- Sąd Dyscyplinarny doszedł do przekonania, że karą  współmierną do zachowania obwinionego, właściwie realizującą  dyrektywy wymiaru kary, będzie  kara  usunięcia z pełnionej funkcji Przewodniczącego Wydziału. Wnioskowana w odwołaniu Krajowej Rady Sądownictwa kara dyscyplinarna złożenia sędziego z urzędu raziłaby nadmierną surowością. Trzeba bowiem uwzględnić, że  zaniechanie wyłączenia się sędziego od rozpoznania sprawy nie było bezrefleksyjne, a zwolnienie od kosztów procesu okazało się ostatecznie, choć co prawda dopiero w następstwie dalszych czynności procesowych, trafne.
Uwzględniając powyższe, zmieniono zaskarżony wyrok w ten sposób, że w miejsce orzeczonej wobec  obwinionego kary upomnienia, na podstawie art. 109§1 pkt 3 Prawo o ustroju sądów powszechnych wymierzono mu karę usunięcia z zajmowanej funkcji.
Z tych względów orzeczono jak na wstępie.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI