SNO 59/08

UCHWAŁA  Z  DNIA  27  CZERWCA  2008 R. 
  SNO  59/08 
 
Przewodniczący: sędzia SN Piotr Hofmański (sprawozdawca). 
Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski, Józef Skwierawski. 
 
S ą d  N a j w y ż s z y   S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem protokolanta 
w sprawie sędziego Sądu Okręgowego po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2008 r. w 
związku z zażaleniem obwinionego sędziego na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 16 maja 2008 r., sygn. akt (...), w przedmiocie zawieszenia 
sędziego w czynnościach służbowych 
 
u c h w a l i ł :  
1. 
zmienić zaskarżoną uchwałę w ten sposób, że  
- przyjąć za podstawę zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych i 
obniżenia jego wynagrodzenia art. 129 § 1 i § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. 
– Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) 
- w pkt. I zaskarżonej uchwały wyeliminować wyraz „przedłużyć”; 
2. 
utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę; 
3. 
kosztami postępowania w przedmiocie zawieszenia sędziego w czynnościach 
służbowych i obniżenia wynagrodzenia obciążyć Skarb Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Uchwałą z dnia 18 stycznia 2008 r. w sprawie o sygn. akt (...), Sąd Apelacyjny – 
Sąd Dyscyplinarny, powołując się na przepis art. 130 § 2 u.s.p. zawiesił w 
czynnościach służbowych sędziego Sądu Okręgowego. Uchwała ta zapadła w wyniku 
wcześniejszego zarządzenia przez Prezesa Sądu Okręgowego przerwy w czynnościach 
służbowych sędziego w związku z uzyskaniem informacji o spowodowaniu przez 
niego w dniu 24 grudnia 2007 r. kolizji drogowej i prowadzenia samochodu w stanie 
nietrzeźwości. Uchwała powyższa została poddana kontroli instancyjnej na skutek 
zażalenia wniesionego przez sędziego Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy – Sąd 
Dyscyplinarny uchwałą z dnia 20 marca 2008 r. zmienił zaskarżoną uchwałę w ten 
sposób, iż za podstawę prawną zawieszenia sędziego przyjął przepis art. 130 § 3 u.s.p., 
natomiast czas zawieszenia w czynnościach służbowych określił do dnia 30 kwietnia 
2008 r. 
Na skutek wniosku złożonego przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego w 
Sądzie Apelacyjnym, Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uchwałą z dnia 16 maja 
2008 r., wydaną w sprawie o sygn. akt (...), powołując się na przepis art. 129 § 1 i § 2 

 
2
u.s.p., przedłużył zawieszenie w czynnościach służbowych sędziego Sądu 
Okręgowego do dnia 30 sierpnia 2008 r. oraz obniżył o 25 % na czas trwania tego 
zawieszenia wysokość jego wynagrodzenia. 
Powyższą uchwałę zaskarżył sędzia Sądu Okręgowego, podnosząc zarzuty 
obrazy prawa procesowego mającą wpływ na treść uchwały: 
- art. 8 § 2 k.p.k. i odpowiednio stosowanego art. 442 § 3 k.p.k. w związku z 
art. 128 u.s.p., polegającą na orzeczeniu wbrew wskazaniom co do dalszego 
postępowania wyrażonym w uchwale Sądu Najwyższego 
– Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 20 marca 2008 r. w przedmiocie czasokresu 
zawieszenia w czynnościach służbowych, podczas gdy wskazane przepisy 
obligowały Sąd do respektowania zapatrywań Sądu Odwoławczego; 
- art. 129 § 1 u.s.p. w związku z art. 313 § 1 k.p.k. polegającej na uznaniu, że 
do zawieszenia w czynnościach służbowych wystarczającymi są: wszczęcie 
postępowania dyscyplinarnego przeciwko sędziemu i „stwierdzenie pewnego 
prawdopodobieństwa wiarygodności dowodów obciążających”, podczas gdy 
treść powołanych przepisów we wzajemnym powiązaniu oraz utrwalone 
orzecznictwo Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego nakazują, aby Sąd 
pierwszej instancji swoje rozstrzygnięcie oparł przede wszystkim na 
„dostatecznie uzasadnionym podejrzeniu” dokonania czynu; 
- art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. w związku z art. 128 u.s.p., 
polegającej na wybiórczej i jednostronnej ocenie materiału dowodowego 
połączonej z interpretowaniem dowodów na niekorzyść obwinionego, a także 
naruszeniu reguł prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i 
doświadczenia życiowego, 
- odpowiednio stosowanego art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w związku z art. 128 u.s.p. 
polegającej na wydaniu orzeczenia co do tych samych czynów, w tej samej 
kwestii i w oparciu o materiał dowodowy uzupełniony na jego korzyść, 
podczas gdy incydentalne zawieszenie obwinionego w czynnościach 
służbowych zostało prawomocnie zakończone uchwałą Sądu Najwyższego – 
Sądu Dyscyplinarnego w sprawie SNO 21/08. 
Opierając się na powyższych zarzutach, sędzia Sądu Okręgowego wniósł o 
zmianę zaskarżonej uchwały poprzez przywrócenie mu prawa do wykonywania 
czynności służbowych sędziego Sądu Okręgowego. 
Rozpoznając zażalenie Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co 
następuje: 
Zaskarżona uchwała wymaga skorygowania w zakresie wskazanej w niej 
podstawy prawnej decyzji o zawieszeniu sędziego w czynnościach służbowych i 
obniżenia na czas tego zawieszenia wysokości wynagrodzenia sędziego. Skorygowano 

 
3
także treść rozstrzygnięcia o zawieszeniu sędziego w czynnościach służbowych 
poprzez przyjęcie, że na podstawie art. 129 § 1 u.s.p. doszło do zawieszenia sędziego 
w czynnościach służbowych, nie zaś do przedłużenia okresu zawieszenia. 
Jako podstawę rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego 
wskazano art. 129 § 1 i 2 u.s.p. Jest to podstawa o tyle wadliwa, że art. 129 § 2 u.s.p. 
dotyczy obligatoryjnego zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych w 
wypadku podjęcia uchwały zezwalającej na pociągnięcie go do odpowiedzialności 
karnej. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, w związku z czym 
zamiast art. 129 § 2 u.s.p., jako podstawa decyzji Sądu Apelacyjnego – Sądu 
Dyscyplinarnego, powinien być powołany art. 129 § 3 u.s.p. dotyczący obniżenia 
wysokości wynagrodzenia sędziego na czas zawieszenia. Uchybienie procesowe 
skorygowane przez Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w sposób oczywisty nie 
mogło mieć najmniejszego wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie. 
Druga konieczna korekta treści rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego – Sądu 
Dyscyplinarnego jest następstwem przyjęcia, że w sprawie nie doszło do przedłużenia 
okresu zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych, lecz do zawieszenia go w 
tych czynnościach na odrębnej podstawie prawnej. O ile bowiem zawieszenie sędziego 
w czynnościach służbowych na podstawie art. 130 § 3 u.s.p. następuje w reakcji na 
wydane w trybie określonym w art. 130 § 1 u.s.p. zarządzenie natychmiastowej 
przerwy w czynnościach służbowych, to zawieszenie w czynnościach służbowych na 
podstawie ar. 129 § 1 u.s.p. związane jest z wszczęciem przeciwko sędziemu 
postępowania dyscyplinarnego. Nie jest więc ono kontynuacją zawieszenia 
orzeczonego na podstawie art. 130 § 3 u.s.p., ale samoistnym zawieszeniem 
powiązanym z zaistnieniem nowej przesłanki realizującej się wraz z wszczęciem 
postępowania dyscyplinarnego. 
Nawiasem mówiąc, zawieszenie sędziego w czynnościach służbowych na 
podstawie art. 129 § 1 u.s.p. nie powinno następować na czas określony uchwałą, 
albowiem zgodnie z art. 132 u.s.p. zawieszenie to ustaje z chwilą prawomocnego 
zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Tej wadliwości zaskarżonej uchwały Sąd 
Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny nie mógł jednak skorygować, albowiem z uwagi na 
zaskarżenie jej jedynie przez obwinionego sędziego, chroni go zakaz reformationis in 
peius (art. 434 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.). 
Zażalenie sędziego Sądu Okręgowego okazało się bezzasadne i nie podlegało 
uwzględnieniu. 
W pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu naruszenia 
art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w związku z art. 128 u.s.p., jako stanowiącego bezwzględną 
przyczynę odwoławczą. W ocenie Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego jego 
podniesienie w niniejszej sprawie polega na nieporozumieniu. Nie można pominąć 
tego, że inny był przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej prawomocnie 

 
4
uchwałą Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego w sprawie SNO 21/08 
(zawieszenie sędziego w czynnościach na czas do dnia 30 kwietnia 2008 r.), o innym 
zaś przedmiocie rozstrzyga się w sprawie rozpoznanej obecnie (zawieszenie sędziego 
w czynnościach na okres od dnia 1 maja 2008 r. do dnia 30 sierpnia 2008 r.). Obydwie 
uchwały Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego oparte są – jak wskazano 
powyżej – na odrębnej podstawie prawnej i podejmowane są w rozmaitych sytuacjach 
procesowych. Wbrew sugestii skarżącego, w postępowaniu w przedmiocie 
zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych nie wydaje się orzeczenia co do 
jakichkolwiek czynów, zaś kwestia tożsamości materiału dowodowego, na jakim 
opiera się orzeczenie w obu sprawach, nie ma dla oceny zarzutu rei iudicatae 
jakiegokolwiek znaczenia. 
Nietrafny jest także zarzut obrazy art. 8 § 2 i art. 442 § 3 k.p.k. w związku z art. 
128 u.s.p. Związanie zapatrywaniami prawnymi i wskazaniami co do dalszego 
postępowania dotyczy wszak jedynie sądu rozpoznającego sprawę ponownie po 
uchyleniu orzeczenia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, zaś taka 
sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje. Zaskarżoną uchwałą Sądu Apelacyjnego 
– Sądu Dyscyplinarnego orzekano przecież o zawieszeniu sędziego w czynnościach 
służbowych w związku z wszczęciem postępowania dyscyplinarnego, nie zaś w 
kwestii zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych na podstawie art. 130 § 3 
u.s.p., co było przedmiotem postępowania zakończonego uchwałą Sądu Najwyższego 
– Sądu Dyscyplinarnego z dnia 20 marca 2008 r. W związku z powyższym, Sąd 
Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny dysponował w niniejszej sprawie pełnią 
samodzielności jurysdykcyjnej i nie był związany orzeczeniem jakiegokolwiek innego 
sądu bądź organu, zgodnie z art. 8 § 1 k.p.k., stosowanym w postępowaniu 
dyscyplinarnym odpowiednio, w związku z art. 128 u.s.p. Wbrew sugestii skarżącego, 
nie zachodził tu przypadek, o którym mowa w art. 8 § 2 k.p.k., ponieważ wydana w 
poprzedniej sprawie uchwała Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego nie może 
być uznana za prawomocne rozstrzygnięcie sądu kształtujące prawo lub stosunek 
prawny w rozumieniu tego przepisu. 
Nieskuteczna okazała się próba zakwestionowania w spawie niniejszej oceny 
Sądu pierwszej instancji co do spełnienia przesłanek zawieszenia sędziego w 
czynnościach służbowych. Kwestia wartości dowodowej zebranych w sprawie 
materiałów świadczących o popełnieniu przez sędziego zarzucanego mu przewinienia 
dyscyplinarnego nie jest przedmiotem oceny sądu dyscyplinarnego orzekającego w 
trybie określonym w art. 129 u.s.p. Ocena ta dokonana bowiem zostanie dopiero w 
toczącym się postępowaniu dyscyplinarnym. Trafnie przyjął Sąd Apelacyjny – Sąd 
Dyscyplinarny w zaskarżonej uchwale, że podstawą decyzji o zawieszeniu sędziego w 
czynnościach służbowych jest fakt wszczęcia przeciwko niemu postępowania 
dyscyplinarnego, co nastąpiło postanowieniem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego 

 
5
w Sądzie Apelacyjnym z dnia 16 stycznia 2008 r. Nie ulega też wątpliwości, że 
wzgląd na powagę służby wymaga, aby sędzia, przeciwko któremu toczy się 
postępowanie dyscyplinarne, na czas tego postępowania, odsunięty był od pełnienia 
obowiązków służbowych. 
Niezasadne 
jest 
też 
twierdzenie 
skarżącego, 
jakoby 
obniżenie 
jego 
wynagrodzenia na czas trwania zawieszenia go w czynnościach służbowych stanowiło 
dla niego nadmierną dolegliwość finansową wobec sytuacji osobistej, w jakiej się 
znalazł. Zgromadzone w sprawie dokumenty przeczą możliwości przyjęcia, aby 
finansowa sytuacja obwinionego stała się, na skutek obniżenia jego wynagrodzenia, 
„katastrofalna”. Sytuacja finansowa obwinionego sędziego Sądu Okręgowego wzięta 
została pod uwagę przez Sąd pierwszej instancji, który – wbrew wnioskowi Zastępcy 
Rzecznika Dyscyplinarnego – obniżył jego wynagrodzenie jedynie o 25 %, a nie o 
żądane 50 %. 
Biorąc powyższe pod wagę, orzeczono jak w uchwale.