SNO 8/10

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny2010-04-08
SNinnedyscyplinarneWysokanajwyższy
sędziadyscyplinapostępowanie dyscyplinarnewznowienie postępowaniaprawo o ustroju sądów powszechnychwiarygodnośćspołeczność lokalnamedia

Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego dotyczącego przeniesienia sędziego, uznając, że negatywny odbiór sprawy karnej męża wnioskodawczyni nadal podważa jej wiarygodność.

Sędzia Sądu Rejonowego złożyła wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, które zakończyło się przeniesieniem jej na inne miejsce służbowe. Podstawą wniosku był prawomocny wyrok skazujący jej męża, który zdaniem sędzi był jedyną podstawą decyzji o przeniesieniu. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny oddalił wniosek, stwierdzając, że przeniesienie sędziego w trybie art. 75 § 2 pkt 3 u.s.p. nie jest sankcją, lecz reakcją na utratę wiarygodności wynikającą z negatywnego odbioru sytuacji przez społeczność lokalną. Sąd uznał, że medialna sprawa karna męża wnioskodawczyni nadal podważa jej wiarygodność, a samo uchylenie wyroku skazującego nie wystarcza do odzyskania zaufania.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał wniosek sędziego Sądu Rejonowego o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, które doprowadziło do jej przeniesienia na inne miejsce służbowe. Podstawą przeniesienia, zgodnie z art. 75 § 2 pkt 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, była utrata wiarygodności sędziego w opinii społeczności lokalnej, a nie naganne zachowanie. Sędzia wniosła o wznowienie postępowania, wskazując, że jedyną podstawą uchwał o przeniesieniu był prawomocny wyrok skazujący jej męża. Sąd Najwyższy oddalił wniosek. W uzasadnieniu podkreślono, że tryb przeniesienia sędziego bez jego zgody nie jest karą, lecz reakcją na obiektywne okoliczności zagrażające powadze stanowiska sędziego, wynikające z negatywnego odbioru sytuacji przez środowisko. Sąd stwierdził, że medialna sprawa karna męża wnioskodawczyni, która wywołała negatywne komentarze w lokalnej prasie i mediach, nadal podważa zaufanie do niej i innych sędziów. Sąd uznał, że samo uchylenie wyroku skazującego męża i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie jest nowym faktem ani dowodem, który mógłby odwrócić negatywny wydźwięk sytuacji i przywrócić utraconą wiarygodność sędzi w oczach społeczności lokalnej. W związku z tym wniosek o wznowienie postępowania został oddalony, a kosztami obciążono Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przeniesienie sędziego w trybie art. 75 § 2 pkt 3 u.s.p. nie jest sankcją, lecz reakcją na utratę wiarygodności wynikającą z negatywnego odbioru sytuacji przez społeczność lokalną. Medialna sprawa karna męża wnioskodawczyni nadal podważa jej wiarygodność, a samo uchylenie wyroku skazującego nie jest wystarczające do odzyskania zaufania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić wniosek

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
sędzia Sądu Rejonowegoosoba_fizycznawnioskodawczyni
Skarb Państwaorgan_państwowykosztami postępowania obciążony

Przepisy (4)

Główne

u.s.p. art. 75 § § 2 pkt 3

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Tryb przeniesienia sędziego bez jego zgody nie jest sankcją, lecz reakcją na powstanie okoliczności, które obiektywnie prowadzą do zagrożenia powagi stanowiska sędziego i utraty wiarygodności w stopniu wykluczającym możliwość wykonywania czynności sędziego.

k.p.k. art. 540 § § 2 pkt 2a

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna wniosku o wznowienie postępowania w sprawie dyscyplinarnej.

Pomocnicze

k.p.k. art. 540 § § 1 pkt 2a

Kodeks postępowania karnego

Stosowany odpowiednio do wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, jednak wymaga modyfikacji ze względu na specyfikę postępowania dyscyplinarnego.

u.s.p. art. 128

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

W sprawach nieuregulowanych w rozdziale 3 u.s.p., stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przeniesienie sędziego w trybie art. 75 § 2 pkt 3 u.s.p. nie jest sankcją, lecz reakcją na utratę wiarygodności wynikającą z negatywnego odbioru sytuacji przez społeczność lokalną. Medialna sprawa karna męża wnioskodawczyni nadal podważa jej wiarygodność. Samo uchylenie wyroku skazującego męża nie jest wystarczające do odzyskania zaufania i przywrócenia wiarygodności sędzi.

Odrzucone argumenty

Prawomocny wyrok skazujący męża wnioskodawczyni był jedyną podstawą decyzji o przeniesieniu. Uchylenie wyroku skazującego męża i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania stanowi nowy fakt lub dowód w rozumieniu art. 540 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

Okoliczności te nie mogą być natomiast wiązane z jakimikolwiek podejrzeniami nagannych zachowań sędziego. Kluczowy jest zewnętrzny i negatywny odbiór zaistniałej sytuacji, analizowany przy uwzględnieniu specyfiki środowiska w jakim sędzia funkcjonuje, prowadzący do utraty wiarygodności w stopniu wykluczającym możliwość wykonywania czynności sędziego przez określoną osobę. Podstawą wiarygodności sędziego jest nie tylko przekonanie, iż sędzia działa wyłącznie na podstawie prawa, lecz także świadomość nieistnienia jakichkolwiek innych przyczyn, które niweczyłyby jego obraz jako osoby wiarygodnej. Niepodobna bowiem stosować tego przepisu wprost, skoro przesłanką orzeczenia wydanego w trybie art. 75 § 2 pkt 3 u.s.p. nie jest czyn sędziego, lecz obniżenie jego wiarygodności w stopniu wyłączającym możliwość sprawowania przez niego urzędu sędziego w obrębie danej społeczności lokalnej.

Skład orzekający

Wiesław Błuś

przewodniczący

Krzysztof Strzelczyk

członek

Marian Kocon

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przenoszenia sędziów w trybie dyscyplinarnym, znaczenie wiarygodności sędziego i wpływu opinii publicznej oraz medialnych spraw rodzinnych na wykonywanie obowiązków sędziowskich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe w trybie dyscyplinarnym, a nie standardowych postępowań dyscyplinarnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy nietypowego postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego, gdzie kluczowe znaczenie ma opinia publiczna i medialny kontekst sprawy rodzinnej, co jest interesujące z perspektywy wpływu czynników zewnętrznych na wymiar sprawiedliwości.

Czy medialna sprawa męża może kosztować sędziego stanowisko? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
POSTANOWIENIE  Z  DNIA  8  KWIETNIA  2010  R. 
  SNO  8/10 
 
Wniosek o wznowienie postępowania przewidzianego w art. 75 § 2 pkt 3 
u.s.p. jest dopuszczalny. 
 
Przewodniczący: sędzia SN Wiesław Błuś. 
Sędziowie SN: Krzysztof Strzelczyk, Marian Kocon (sprawozdawca). 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  w sprawie sędziego 
Sądu Rejonowego po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2010 r. wniosku sędziego Sądu 
Rejonowego w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie sygn. akt SNO 
47/09 [ASDo (...)] 
 
p o s t a n o w i ł :  o d d a l i ć  w n i o s e k ,  kosztami postępowania obciążyć Skarb 
Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Uchwałą z dnia 17 kwietnia 2009 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny 
przeniósł sędziego Sądu Rejonowego, w trybie określonym w art. 75 § 2 pkt 3 ustawy 
z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 
1070 ze zm., dalej jako u.s.p.), na inne miejsce służbowe. W uchwale z dnia 22 lipca 
2009 r. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny utrzymał tę uchwałę w mocy z wyjątkiem 
części dotyczącej zaniechania orzeczenia o wskazaniu siedziby, której dotyczy 
przeniesienie. Postępowanie w tym zakresie zawieszono postanowieniem Sądu 
Najwyższego z dnia 26 lutego 2010 r. 
Sędzia Sądu Rejonowego wystąpiła, z powołaniem się na art. 540 § 1 pkt 2a 
k.p.k., o wznowienie dotychczasowego postępowania w zakresie w jakim zostało 
prawomocnie zakończone. Wniosła o uchylenie uchwały Sądu Apelacyjnego – Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 17 kwietnia 2009 r. oraz Sądu Najwyższego – Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 22 lipca 2009 r. i umorzenie postępowania jako 
bezprzedmiotowego, bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi 
Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu. Wskazała, że wyłączną podstawą obu 
rozstrzygnięć był prawomocny wyrok skazujący jej męża. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Tryb przeniesienia sędziego bez jego zgody, określony w art. 75 § 2 pkt 3 u.s.p. 
nie jest związany z nagannością zachowania sędziego. Przeniesienie sędziego na inne 

 
2 
miejsce służbowe bez jego zgody nie ma charakteru sankcji; w ustawie przewidziano 
możliwość podjęcia takiej decyzji jako możliwą reakcję na powstanie okoliczności, 
które czysto obiektywnie prowadzą do zagrożenia powagi stanowiska sędziego. 
Okoliczności te nie mogą być natomiast wiązane z jakimikolwiek podejrzeniami 
nagannych zachowań sędziego. Kluczowy jest zewnętrzny i negatywny odbiór 
zaistniałej sytuacji, analizowany przy uwzględnieniu specyfiki środowiska w jakim 
sędzia funkcjonuje, prowadzący do utraty wiarygodności w stopniu wykluczającym 
możliwość wykonywania czynności sędziego przez określoną osobę. Podstawą 
wiarygodności sędziego jest nie tylko przekonanie, iż sędzia działa wyłącznie na 
podstawie prawa, lecz także świadomość nieistnienia jakichkolwiek innych przyczyn, 
które niweczyłyby jego obraz jako osoby wiarygodnej (por. uchwały Sądu 
Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego: z dnia 9 kwietnia 2008 r., SNO 17/08, 
OSNKW 2008/8/63 i OSN-SD 2008 r., poz. 6 oraz z dnia 16 września 2004 r., SNO 
30/04, OSN-SD 2004 r., II półrocze, poz. 31). 
Wniosek o wznowienie postępowania przewidzianego w art. 75 § 2 pkt 3 u.s.p. 
jest dopuszczalny. W sprawie podstawę prawną tego wniosku stanowi art. 540 § 2 pkt 
2a k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p., zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w 
rozdziale 3 u.s.p., stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. 
Potrzeba modyfikacji norm prawnych tego Kodeksu (k.p.k.) jest jednak konieczna, co 
ujawnia analiza podstawy wznowienia przewidzianej w art. 540 § 2 pkt 2a k.p.k. 
Niepodobna bowiem stosować tego przepisu wprost, skoro przesłanką orzeczenia 
wydanego w trybie art. 75 § 2 pkt 3 u.s.p. nie jest czyn sędziego, lecz obniżenie jego 
wiarygodności w stopniu wyłączającym możliwość sprawowania przez niego urzędu 
sędziego w obrębie danej społeczności lokalnej. 
Przedstawiony na wstępie kierunek wykładni art. 75 § 2 pkt 3 u.s.p. przyjęły 
Sądy w sprawie objętej wnioskiem o wznowienie postępowania. W uchwałach 
podkreślono nie tyle samo wydanie prawomocnego wyroku skazującego ówczesnego 
męża wnioskodawczyni lecz konsekwencje sprawy karnej, zakończonej tym 
rozstrzygnięciem, dla sprawowania przez wnioskodawczynię urzędu sędziego w A. 
Zaznaczono, że sprawa karna ówczesnego męża wnioskodawczyni była niezwykle 
medialna, wywołała wiele emocji i duże zainteresowanie mieszkańców A. Przez to 
wywarła silne wrażenie na społeczności lokalnej, skutkując nieprzychylnymi dla 
lokalnego wymiaru sprawiedliwości komentarzami w prasie i innych mediach. 
Podważyła zaufanie do wnioskodawczyni, naraziła na przykre uwagi innych 
pracujących z nią sędziów. Brak zaś podstaw do przyjęcia, iż postępowanie karne 
dotyczące 
ówczesnego 
męża 
wnioskodawczyni 
zostało 
wszczęte 
w 
celu 
zdezawuowania wnioskodawczyni i przeszkodzenia jej w wykonywaniu obowiązków 
sędziego. 

 
3 
Nowym faktem albo dowodem w rozumieniu art. 540 k.p.k., stosowanym 
odpowiednio w niniejszym postępowaniu, mogłaby być zatem tylko okoliczność 
mająca przynajmniej potencjalnie siłę oddziaływania zdolną do odwrócenia 
negatywnego wydźwięku, jaki powstał w wyniku toczonego wobec ówczesnego męża 
wnioskodawczyni postępowania karnego, a tym samym umożliwiająca przyjęcie, że 
wnioskodawczyni odzyskała wiarygodność w opinii społeczności lokalnej w stopniu 
umożliwiającym dalsze sprawowanie urzędu sędziego w A. Takiej okoliczności nie 
może stanowić samo uchylenie wyroku skazującego, dotyczącego byłego męża 
wnioskodawczyni i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej 
instancji. 
Z tych przyczyn wniosek o wznowienie postępowania nie zasługuje na 
uwzględnienie. Mając to na uwadze orzeczono jak w sentencji.